(Saesneg: ''terrace'')
[[Delwedd:Cerlan.jpg|200px|bawd|de|Figwr 1. Enghraifft o gerlannau ar orlifdir Afon Rheidol.]]

Arwynebedd cymharol wastad o dir sydd yn bodoli uwchben lefel gyfredol afon, ond a ffurfiwyd ar lefel yr afon yn y gorffennol. Gall amlygrwydd y ffin rhwng y gerlan a’r [[gorlifdir]] presennol fod yn amlwg, neu weithiau yn anodd ei adnabod, ond mi fydd y ddau wedi eu rhannu gan lethr sydd wedi ei erydu. Mae bodolaeth cerlan yn awgrymu bod creu [[gorlifdir]], trwy ddyddodiad neu erydiad ochrol gan afon wedi ei ddilyn gan gyfnod o erydiad fertigol ([[endorri]]). Bydd hyn yn gadael [[gorlifdir]] y gorffennol ar lefel uwch na’r afon gyfredol. Yn yr achos symlaf, bydd y gerlan yn cynnwys deunydd o un cyfnod o weithgaredd yn unig. Fodd bynnag, lle mae cylchrediadau o ddyddodiad a chreu gorlifdiroedd ac [[endorri]] wedi digwydd, mae’n bosib bod yna gyfres o gerlannau ar lefelau gwahanol yn bodoli ac yn perthyn i’r cyfnodau gwahanol yma (gweler Ffigwr 1). Yn yr achos yma defnyddir uchder y gerlan fel mesur cymharol o’i hoedran h.y. disgwylir mai’r gerlan uchaf yw’r gerlan hynaf. Weithiau, darnau yn unig o’r cerlannau hyn a fydd yn weddill yn y dyffryn afonol, oherwydd bod erydiad ochrol wedi eu dinistrio ar ôl ffurfiant y cerlannau. Fodd bynnag, lle bo darnau digonol o gerlannau yn weddill, gellir dilyn lefel arwyneb y gerlan i lawr yr afon, a thynnu casgliadau am raddiant llethr y [[gorlifdir]] a natur yr afon yn y gorffennol. Gall cerlannau ar ddwy ochr yr afon fod wedi eu paru ar yr un uchder os yw [[endorri]] yn gyflym, neu heb eu paru os yw [[endorri]] yn raddol, neu os yw erydiad ochrol wedi digwydd. Mae ymgodiad yn lefel y tir, disgyniad yn y waelodfa, newidiadau yng ngallu’r afon i gludo’r dyddodion a fewnbynnir iddi, a natur y mewnbwn yna, yn medru achosi cyfnodau o [[endorri]] a dyddodi. Fodd bynnag, ni ellir cymryd yn ganiataol bod un gerlan yn cyfateb i un cyfnod o weithgaredd gan fod prosesau erydiad ysbeidiol ac ymateb cymhleth yn medru arwain at gymhlethdodau yn y gyfres o gerlannau.

Mae cerlannau mewn basnau afonydd yng Nghymru yn dangos tebygrwydd a gwahaniaethau o ran ymateb yr afonydd hynny i newidiadau hinsoddol a dynol. Adnabuwyd pedwar cerlan ym masnau Afon Ddyfi ac Afon Rheidol sydd, o bosib, yn deillio o’r un cyfnod hanesyddol Er enghraifft mae Cerlan Aberffrwd ar Afon Rheidol a Cherlan 1 yn Afon Dyfi yn arddangos nodweddion tebyg, ac mae’n debygol eu bod wedi cael eu dyddodi o dan amodau amgylcheddol tebyg yn dilyn dadrewlifiad yn ystod y Pleistosen Hwyr. Mae wedi profi’n anoddach adnabod tebygrwydd o ran cerlannau rhwng Afon Hafren ac Afon Dyfi ac Afon Rheidol (Brewer ''et al''., 2009). Mewn ardaloedd a orchuddiwyd gan len iâ a rhewlifoedd yn ystod yr Oes Iâ ddiwethaf, fel gogledd orllewin Ewrop, dinistriwyd cerlannau a oedd yn hŷn na’r Oes Iâ ddiwethaf gan rewlifoedd dyffryn. Mewn ardaloedd nas effeithiwyd i’r fath raddau (e.e. gwledydd Môr y Canoldir) mae modd canfod cerlannau sydd yn cofnodi newidiadau hinsoddol gannoedd o filoedd o flynyddoedd oed.

Ffigwr 1: Enghraifft o gerlannau ar orlifdir Afon Rheidol.

== Llyfryddiaeth ==

Brewer P.A., Johnstone E., Macklin M.G. (2009) River dynamics and environmental change in Wales, ''Rivers of Wales'', 17-34.

Charlton, R (2009) ''Fundamentals of fluvial geomorphology'', Routledge, Abingdon, 223 tt.

Knighton, D. (1998) ''Fluvial forms and processes: a new perspective'', Arnold, Llundain, 376tt.

Cerlan

Adeiledd Cymdeithasol

2013-09-09T14:06:04Z

Dafydd James: Wedi diogelu 'Adeiledd Cymdeithasol' ([Golygu=Gweinyddwyr yn unig caiff wneud] (amhenodol) [Symud=Gweinyddwyr yn unig caiff wneud] (amhenodol) [Read=Gweinyddwyr yn unig caiff wneud] (amhenodol))

Trothwy

2013-09-05T12:25:35Z

Dafydd James: Wedi dad-ddiogelu "Trothwy"

(Saesneg: ''threshold'')

Trothwy o sefydlogrwydd tirffurf sydd yn cael ei oresgyn un ai drwy newid cynhenid (neu ''intrinsic'') o’r tirffurf ei hunan, neu gan newid mewn newidyn allanol (''extrinsic'') (Schumm, 1979). Mae trothwy yn stad critigol lle mae system yn newid o un cyflwr o weithredu i gyflwr arall o ganlyniad i newid mewn un o’r rheolaethau. Mae enghreifftiau o drothwyon mewn geomorffoleg yn niferus tu hwnt. Er enghraifft, mae trothwy yn cael ei groesi wrth i ronyn o dywod neu raean gael ei dynnu i mewn i lif afon (llusgludo). Mae’r gronyn yn cael ei atal rhag symud gan bwysau’r gronyn o dan y dŵr a gan ffrithiant rhwng y gronyn a gronynnau eraill. Os yw’r straen sydd yn cael ei osod ar y gronyn gan y llif yn is na’r grymoedd yma sydd yn atal symudiad, ni fydd y gronyn yn cael ei dynnu i mewn i’r llif. Wrth i’r llif gynyddu, ac wrth i’r straen ar y gronyn gynyddu o ganlyniad, cyrhaeddir pwynt lle bydd y straen y mae’r llif yn ei osod ar y gronyn yn gyfartal â’r grymoedd sydd yn cadw’r gronyn rhag symud. Os yw’r straen a osodir ar y gronyn yn cynyddu ymhellach, bydd y gronyn yn cael ei lusgludo. Y pwynt hwn pryd y mae’r straen ar y gronyn yn gyfartal â’r grymoedd sydd yn atal y gronyn rhag symud yw’r trothwy. Yn yr achos yma, mae llif yr afon yn newid yn enghraifft o drothwy allanol.

Wrth i drothwy gael ei groesi, mae yna newid sydyn yn y system. Un enghraifft o hyn yw pryd mae deunydd rhydd ar lethr yn ansefydlogi ac yn dechrau symud i lawr y llethr fel tirlithriad. Mae’r creigiau yn cael eu hindreulio, a’r deunydd yn casglu ar lethr dros gyfnod hir o rhwng degawd a chanrifoedd. Mae tirlithriad yn digwydd mewn mater o funudau, ac mae trothwyon yn elfennau pwysig sydd yn penderfynu amseriad y digwyddiadau yma. Mae proses o’r fath yn medru digwydd wrth i newid ddigwydd i un o’r newidynnau rheolaethol allanol (e.e. o ganlyniad i ddaeargrynfeydd). Gall newidiadau hefyd ddigwydd i’r newidynnau mewnol. Er enghraifft, gall tirlithriad ddigwydd o ganlyniad i [[ddyodiad]] bychan sydd ddim yn eithriadol o wahanol i’r patrwm hinsoddol arferol, a bydd ansefydlogrwydd wedi crynhoi dros gyfnod o flynyddoedd a bydd y system wedi ‘paratoi’ ar gyfer newid. Un enghraifft arall o drothwy mewnol yw pan fo ystumllyn yn cael ei ffurfio wrth i afon erydu drwy wddf ystum heb unrhyw newid yn y newidynnau rheolaethol allanol, ond trwy brosesau mewnol y sianel yn unig. Mae trafodaeth debyg yn bodoli ar fodolaeth trothwyon rhwng [[afonydd syth]], [[afonydd ystumiol]] ac [[afonydd plethog]]. Mae rhai yn dadlau bod trothwyon yn bodoli rhwng y tri math o afon ac wedi eu seilio ar y nifer o sianeli, dolennedd a graddiant, ymysg ffactorau eraill. Mae eraill yn dadlau bod y mathau yma o sianeli yn bodoli ar gontinwwm heb drothwyon rhyngddynt.

Mae’r cysyniad o drothwyon yn gysylltiedig gyda’r cysyniad o [[gydbwysedd]]. Wrth i drothwy gael ei groesi, mae’n bosib y bydd system yn symud o un stad o [[gydbwysedd]] i un ai’r un stad o [[gydbwysedd]], i stad newydd o [[gydbwysedd]], neu i stad o anghydbwysedd.

== Llyfryddiaeth ==

Charlton, R (2009) ''Fundamentals of fluvial geomorphology'', Routledge, Abingdon, 223 tt.

Knighton, D. (1998) ''Fluvial forms and processes: a new perspective'', Arnold, Llundain, 376tt.

Sugden, D (2000) Geomorphological threshold, Yn Thomas, D.G. a Goudie, A. (Gol) ''The Dictionary of Physical Geography'', Blackwell, Rhydychen, t. 487.

Trothwy

2013-09-05T12:19:36Z

Dafydd James: Wedi diogelu 'Trothwy' ([Golygu=Gweinyddwyr yn unig caiff wneud] (amhenodol) [Symud=Gweinyddwyr yn unig caiff wneud] (amhenodol)) [sgydol]

Cenfetreg

2013-09-05T09:57:21Z

Dafydd James:

(Saesneg: ''lichenometry'')

Techneg [[Dyddio|ddyddio]] sy’n defnyddio cen i ddyddio wyneb. Mantais cenfetreg yw ei chymhwysedd eang, ei chydraniad a’i manylrwydd amseryddol uchel. Mae cenfetreg yn dechneg ddyddio sydd wedi ei defnyddio’n aml mewn nifer o sefyllfaoedd megis [[dyddio marian]] ac amgylcheddau afonol. Datblygwyd y dechneg yn bennaf gan y botanegydd a’r daearegwr Roland Beschel yn yr 1950au ar gyfer [[dyddio]] ymestyniad rhewlifol yn yr Alpau. Er i’r dechneg gael ei haddasu o’r cyfnod cynnar mae’r tyb sylfaenol yn aros sef bod perthynas yn bodoli rhwng diamedr talws y cen mwyaf sy’n tyfu ar y wyneb a’r amser mae’r wyneb wedi bod yn agored i gytrefu. Mae’r gymhareb o amser yn erbyn maint y talws yn galluogi i ni benderfynu’r gyfradd dwf.

Un dechneg yw mesur y cennau mwyaf sy’n bresennol gan fod diamedr mwyaf y talws yn dangos tyfiant y cen mewn modd mwy dibynadwy oherwydd, mewn theori, y cen mwyaf ddylai fod yr hynaf ac felly’r agosaf i’r amser pan ddyddodwyd y glogfaen. Byddai hyn yn rhoi amcangyfrif o isafswm yr amser mae’r wyneb a gytrefwyd wedi bod yn agored a sefydlog. Mae’r ffaith bod cennau ar wyneb clogfaen yn cael eu dinistrio pan fo’r glogfaen yn cael ei gludo yn ystod [[llifogydd]], yn ein galluogi i ddeall pryd oedd y tro diwethaf i’r glogfaen gael ei gludo, drwy ddefnyddio oedran y cen hynaf sy’n bresennol. Mae problemau yn codi pan mae’r cennau yn tyfu ochr yn ochr ac yn cyfuno. Pan fo hyn yn digwydd, dylid mesur y cylchoedd arysgrifenedig mwyaf, ond os nad yw hyn yn bosibl dylid eu gwaredu gan y byddai hynny’n gwneud unrhyw benderfyniad ynghylch oedran sy’n seiliedig ar faint, yn annilys.Yn ogystal, mae llygredd aer hefyd yn peri problemau wrth i’r cen dyfu ac yn effeithio ar ddilysrwydd y dull.

Defnyddir cromlin tyfiant i gyfrifo’r berthynas rhwng diamedr un math o gen a’i oedran. Mae angen cromlin gwahanol ar gyfer rhywogaethau gwahanol. Cyfrifir y berthynas drwy gymryd mesuriadau nifer o gennau ar gerrig beddau mewn mynwentydd yng nghyffiniau’r astudiaeth. Y rheswm am hyn yw bod dyddiad ar y garreg fedd yn rhoi dyddiad penodol i faint penodol o gen. Bydd hyn yn rhoi tyfiant cyfartalog i’r holl gen a fesurwyd. Bydd maint cennau o ddyddiadau hysbys yn creu cromlin tyfiant y gellir ei defnyddio i gyfrifo dyddiad cennau ar wynebau o ddyddiadau anhysbys.

Wrth ddyddio wynebau sydd rhwng 120 a 200 mlwydd oed mae potensial cyfeiliornad rhwng ±3 a ±5 blwyddyn, ond mae hyn yn cynyddu i ±10 a ±20 blwyddyn i wynebau sydd rhwng 200 a 400 mlwydd oed.

Mae cenfetreg wedi cael ei defnyddio mewn geomorffoleg i ddyddio tirffurfiau llawr dyffryn, dyddodion [[cerlan]], i adnabod cyfnodau cyforlan a newidiadau mewn sianeli unigol. Mae wedi cael ei defnyddio yn helaeth i ddyddio [[llifogydd]] mewn astudiaethau geomorffolegol o lifogydd hanesyddol yn uwchdiroedd Prydain. Mae’r rhain yn cynnwys llif-weddillion llethr yn Nant Ffrancon (Eryri), yn An Teallach, y Cairngorms a Glencoe (Uwchdir yr Alban) ac ysgafellau clogfeini (dyddodion bras wedi eu gosod gan ddŵr) sydd yn aml wedi’u cadw mewn ffrydiau mynyddig ym Mro’r Llynnoedd, Gogledd y Pennines, Yorkshire Dales a Bannau Brycheiniog.

== Llyfryddiaeth ==

Beschel, R. E. (1950) Flecten als altersmasstab Rezenter morainen. Zeitschrift fur Gletscherkunde und Glazialgeologie, 1, 152-161 Yn Jomelli, V., Grancher, D., Naveau, P., Cooley, D., a Brunstein, D. 2007. Assessment study of lichenometric methods for dating surfaces. ''Geomorphology'', 86 (1-2), 131-143.

Carling, P. A. (1997) Sedimentology of the 1749 flood deposit in Boardman, J. gol. ''Geomorphology of the Lake District: a field guide''. British Geomorphological Research Group, Rhydychen, 23–29.

Gob, F., Petit, F., Bravard, J. –P., Ozer, A and Gob, A. (2003) Lichenometric application to historical and subrecent dynamics and sediment transport of a Corsican stream (Figarella River – France). ''Quaternary Science Reviews,'' 22 (20), 2111-2124.

Gregory, K. J. (1976) Lichens and the determination of river channel capacity. ''Earth Surface Processes'', 1 (3), 273-285.

Harvey, A. M., Alexander, R. W., and James, P. A. (1984) Lichens, soil development and the age of Holocene valley floor landforms: Howgill Fells, Cumbria. ''Geografiska Annaler'', 66 A, 353-366.

Innes, J. L. (1981) ‘A manual for Lichenometry’: Comment. ''Area'', 13 (3), 237-241.

Innes, J. L. (1983) Lichenometric dating of debris-flow deposits in the Scottish Highlands. ''Earth Surface Processes and Landforms'', 8 (6), 579-588.

Innes, J. L. (1985) An examination of some factors affecting the largest lichens on a substrate. ''Arctic and Alpine Research'', 17 (1), 99-106.

Johnson, R. M., and Warburton, J. (2002) Flooding and geomorphic impacts in a mountain torrent: Raise Beck, central Lake District, England. ''Earth Surface Processes and Landforms'', 27 (9), 945–969.

Locke, W. W., Andrews, J. T., and Webber, P. J. (1980) A manual for lichenometry. Geo Abstracts Ltd for the British Geomorphological Research Group, 26, 47p.

McCarthy, D. P. (1999) A biological basis for lichenometry? ''Journal of Biogeography'', 26 (2), 379-383.

Merrett, S. P., and Macklin, M. G. (1998) Historic floods and valley floor transformation, Upper Coverdale, Yorkshire Dales. In Howard, A. J. and Macklin, M. G. (eds.). ''The Quaternary of the Eastern Yorkshire Dales: Field Guide''. The Holocene Alluvial Record. Quaternary Research Association, Llundain, 5-10.

Merrett, S. P., and Macklin, M. G. (1999) Historic river response to extreme flooding in the Yorkshire Dales, northern England in Brown, A. G., and Quine, T. A. eds. ''Fluvial processes and environmental change'', Wiley, Chichester, 345–360.

Milne, J. A. (1982) River channel changes in the Harthope valley, Northumberland, since 1897. University of Newcastle upon Tyne, Department of Geography, Res. Series 13, 39p.

Orombelli, G. and Porter, S. C. (1983) Lichen growth curves for the southern flank of the Mont Blanc Massif, western Italian Alps. ''Arctic and Alpine Research'', 15 (2), 193-200.

Salisbury, I. G. (2009) Historic river response in the Mynydd Du, Brecon Beacons, S. Wales: Flooding and climate instability. Unpublished MSc dissertation. Aberystwyth University.

Shufflebottom, V. (2003) Extreme flood events in Cwm Haffes, Brecon Beacons, Wales. Unpublished BSc dissertation. University of Wales Aberystwyth.

Webber, P. J. and Andrews, J. T. (1973) Lichenometry: a commentary. ''Arctic and Alpine Research'', 5 (4), 295-302.

Winchester, V., and Chaujar, R. K. (2002) Lichenometric dating of slope movements, Nant Ffrancon, North Wales. ''Geomorphology'', 47 (1), 61-74.

Gellid cael mwy o wybodaeth am y rhywogaethau gwahanol o gen ar wefan Cymdeithas Cen Prydain [[http://www.thebls.org.uk/]]

Oson

2013-09-05T08:21:39Z

Dafydd James:

(Saesneg: ''ozone'')

Nwy sydd yn bresennol yn atmosffer y Ddaear, ac sydd wedi’i ffurfio o dri atom o ocsigen (''oxygen'') (O3).

Darganfuwyd y nwy oson, a enwir ar ôl y gair Groegaidd am arogl (''smell''), yn 1839 can C. F. Schöbein. Fodd bynnag, ni chafodd ei fodolaeth yn yr atmosffer ei gydnabod tan 1850, nac ychwaith yr haen oson tan ddechrau’r ugeinfed ganrif.

Caiff oson ei greu a’i ddinistrio’n gyson drwy adweithiau cemegol naturiol yn y [[stratosffer]]. Y mae ocsigen yn dueddol o fodoli fel ocsigen moleciwlar (O2) yn yr atmosffer. Pan gaiff ymbelydredd uwchfioled (sef ymbelydredd solar â thonfedd (''wavelength'') rhwng 2.4 a 3.2 x 10-7 m) ei amsugno gan yr ocsigen moleciwlar, mae’r ocsigen moleciwlar yn gwahanu i ffurfio dau atom o ocsigen. Mae gan ocsigen atomig (O) le i ddau le gwag i electronau yn ei blisgyn electron (''electron shell)'' allanol. Golyga hyn fod ocsigen atomig yn methu bodoli am hir fel atom rhydd. Er mwyn cael plisgyn electron allanol llawn, mae ocsigen yn uno ag elfennau neu gyfansoddion i rannu’r pâr o electronau ychwanegol gofynnol. Weithiau, yr elfen ofynnol hon yw atom arall o ocsigen, i ffurfio ocsigen moleciwlar (O2). Ar adegau prin arall, fodd bynnag, a thua miliwn gwaith yn llai cyffredin, y sylwedd arall yw ocsigen moleciwlar, a chaiff moleciwl o oson ei greu. Yn syml, O + O2 → O3. Gelwir y broses hon o ffurfio oson yn ffotolysis (''photolysis'').

Wrth i oson amsugno ymbelydredd uwchfioled, y mae’n derbyn digon o [[egni]] i oresgyn y rhwymau cemegol sy’n cysylltu’r tri atom, proses a elwir yn ffotoddatgysylltiad (''photodissociation''). Yn syml, O3 → O2 + O. Sylwer bod heulwen yn hanfodol ar gyfer cynhyrchiad oson (wrth i ymbelydredd uwchfioled wahanu ocsigen moleciwlar) a’i ddinistrio (gan ymbelydredd uwchfioled), felly nid yw’r adweithiau’n medru digwydd mewn tywyllwch. Er mai dyma’r broses fwyaf adnabyddus o ddinistrio oson naturiol, y mae ocsidiau hydrogen a nitrogen, ymysg eraill, hefyd yn troi oson yn ôl i ocsigen. Y mae ffurfiant a distryw oson yn yr atmosffer yn hafal o dan amodau naturiol ac yn cadw mewn cydbwysedd; caiff tua biliwn tunnell ei ffurfio a’i ddinistrio’n naturiol pob blwyddyn. Yr adweithiau cemegol yma sydd bennaf gyfrifol am atal mwyafrif yr ymbelydredd uwchfioled mwyaf niweidiol rhag cyrraedd wyneb y ddaear. Rhennir ymbelydredd uwchfioled (UV) i dri israniad, o’r enw UV-A, UV-B ac UV-C. UV-A yw’r ymbelydredd sy’n hirach na 3.2 x 10-7 m, ac nid yw’n cael ei amsugno gan oson o gwbl; UV-B sydd â thonfedd o 2.8-3.2 x 10-7 m ac fe’i hamsugnir i raddau gan oson, tra bod gan UV-C tonfedd o 2.4-2.8 x 10-7 m ac yn cael ei amsugno bron i gyd gan oson. Felly UV-C ac UV-B sydd yn bennaf gyfrifol am gynhyrchiad a distryw oson naturiol.

Caiff crynodiad oson yn y golofn oson (''ozone column''), sef y golofn o atmosffer uwchben 1 cm2 o arwynebedd y ddaear, ei fesur mewn Unedau Dobson (UD). Y mae 1 UD yn cyfateb i 2.69 x 106 moleciwl o oson. Nid yw crynodiad oson yn hafal ar draws y byd gan ei fod, yn naturiol, ar ei leiaf yn y trofannau (dim mwy na thua 200-250 UD) ac ar ei fwyaf ger y pegynau (tua 400-500 UD yn ystod y gaeaf). Bodola’r patrwm lledredol hwn oherwydd cylchrediadau atmosfferig sydd yn cludo aer o’r trofannau, lle crëwyd yr oson, i’r pegynau. Ceir amrywiaeth tymhorol naturiol, yn ogystal, wrth i oson grynhoi yn y lledredau uchaf o ganlyniad i ddiffyg heulwen yn ystod y gaeaf. Ceir mewnbwn o oson o’r trofannau i’r pegynau ond nid yw’r oson yn cael ei ddinistrio yn nhywyllwch y gaeaf pegynol.

O ganlyniad i ymyrraeth dynoliaeth, fodd bynnag, ceir lefelau o ond tua 350 UD yn ystod y gaeaf yn hemisffer y de. Y mae gweithredoedd pobl yn cynyddu’r crynodiad (''concentration'') o rai sylweddau sy’n medru cyflymu’r gyfradd o ddinistrio oson yn y [[stratosffer]]: ocsidiau o nitrogen, hydrogen, bromid a chlorin. Y mae’r anghydbwysedd hwn wedi arwain at [[ddarwagiad oson]] a thwll yn yr [[haen oson]], sef y [[twll oson]].

Yn isel yn yr atmosffer, sef yn y [[troposffer]], y mae crynodiad oson wedi cynyddu oherwydd adweithiau ffotocemegol ar lygryddion anthropogenig. Gall crynodiadau uchel o oson yn y [[troposffer]] niweidio llystyfiant, iechyd pobl ac anifeiliaid, a difrodi rwber a phlastig.

== Llyfryddiaeth ==

Avallone, L.M. (2005) Ozone. World Book Online Reference Center. World Book, Inc. [[http://www.worldbookonline.com/wb/Article?id=ar409660]]

Goudie, A.S. (2000) Ozone, Yn Thomas, D.G. a Goudie, A. (Gol) ''The Dictionary of Physical Geography'', Blackwell, Rhydychen, t. 352.

Reid, S.J. (2000) ''Ozone and Climate Change: A Beginner’s Guide'', Gordon and Breach Science Publishers, Amsterdam, t. 53-128.

Oson

2013-09-05T08:21:11Z

Dafydd James:

Oson

2013-09-05T08:16:23Z

Dafydd James:

Oson

2013-09-05T08:14:17Z

Dafydd James:

Adeiledd Cymdeithasol

2013-09-04T07:47:05Z

Dafydd James: /* Llyfryddiaeth */