WICI - Cyfraniadau'r defnyddiwr [cy]

Marchnad ostyngol

2022-03-27T08:02:54Z

DaiThomas:

Adlewyrchir amgylchiadau marchnadoedd gostyngol [bear market conditions] gan ddadchwyddiant, prisiau asedau’n cwympo, dirwasgiad a llawer o fethdaliaeth a diddymiad cwmnïau. Cyferbynnir â [[marchnad esgynnol]] [bull market].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 555 a 572

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Archfarchnad

2022-03-27T07:58:28Z

DaiThomas:

Storfa adwerthu hunanwasanaeth [fel arfer ar un lefel/llawr] sydd yn gwerthu ystod eang o nwyddau bwyd ac fel arall gydag arwynebedd o leiaf 5,000 medr sgwâr ynghyd â chyfleusterau parcio hael.

Gweler hefyd y cofnodion o ran [[Parc busnes]], [[Canolfan siopa]], [[Canolfan siopa alldrefol]] o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.investopedia.com/terms/h/hypermarket.asp
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 94

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Canolfan siopa

2022-03-27T07:56:59Z

DaiThomas:

Yn hanesyddol, promenâd dan gysgod yn gwasanaethu cyfres o siopau yw canolfan siops [shopping mall].

Dylid cyferbynnu ac arcedau lle mae’r man cerdded a’r siopau yn rhan o’r un adeilad integredig.

Gweler hefyd y cofnodion o ran [[Parc busnes]], [[Canolfan siopa alldrefol]] ac [[Archfarchnad]] o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://wordpress.com/shopping-mall
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, argraffiad 1993, tudalen 167

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Canolfan siopa

2022-03-27T07:55:51Z

DaiThomas:

Yn hanesyddol, promenâd dan gysgod yn gwasanaethu cyfres o siopau yw canolfan siops [shopping mall].

Dylid cyferbynnu ac arcedau lle mae’r man cerdded a’r siopau yn rhan o’r un adeilad integredig.

Gweler hefyd y cofnodion o ran [[Parc busnes]], [[Archfarchnad]] a [[Chanolfan siopa alldrefol]] o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://wordpress.com/shopping-mall
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, argraffiad 1993, tudalen 167

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Canolfan siopa alldrefol

2022-03-27T07:55:16Z

DaiThomas:

[[Canolfan siopa]] sydd wedi ei leoli ymhell o ardal drefol yw hyn [Out-of-town shopping centre].

Ei brif nodweddion yw cysylltiadau traffig da, cefnwlad boblog [hinterland] a chyfleusterau parcio hael a hwylus.

Gweler hefyd y cofnodion o ran [[Parc busnes]], [[Canolfan siopa]] ac [[Archfarchnad]] o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Planning Law and Practice'', James Cameron Blackhall, Cavendish Publishing, argraffiad cyntaf, tudalen 14

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Canolfan siopa alldrefol

2022-03-23T17:42:52Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Canolfan siopa sydd wedi ei leoli ymhell o ardal drefol yw hyn [Out-of-town shopping centre]. Ei brif nodweddion yw cysylltiadau traffig da, cefnwlad...'

[[Canolfan siopa]] sydd wedi ei leoli ymhell o ardal drefol yw hyn [Out-of-town shopping centre].

Ei brif nodweddion yw cysylltiadau traffig da, cefnwlad boblog [hinterland] a chyfleusterau parcio hael a hwylus.

Gweler hefyd y cofnodion o ran Parc busnes, Canolfan siopa ac [[Archfarchnad]] o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Planning Law and Practice'', James Cameron Blackhall, Cavendish Publishing, argraffiad cyntaf, tudalen 14

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Archfarchnad

2022-03-23T17:39:43Z

DaiThomas:

Storfa adwerthu hunanwasanaeth [fel arfer ar un lefel/llawr] sydd yn gwerthu ystod eang o nwyddau bwyd ac fel arall gydag arwynebedd o leiaf 5,000 medr sgwâr ynghyd â chyfleusterau parcio hael.

Gweler hefyd y cofnodion o ran Parc busnes, [[Canolfan siopa]] a Chanolfan siopa alldrefol o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.investopedia.com/terms/h/hypermarket.asp
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 94

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Archfarchnad

2022-03-23T17:38:54Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Storfa adwerthu hunanwasanaeth [fel arfer ar un lefel/llawr] sydd yn gwerthu ystod eang o nwyddau bwyd ac fel arall gydag arwynebedd o leiaf 5,000 medr sg...'

Storfa adwerthu hunanwasanaeth [fel arfer ar un lefel/llawr] sydd yn gwerthu ystod eang o nwyddau bwyd ac fel arall gydag arwynebedd o leiaf 5,000 medr sgwâr ynghyd â chyfleusterau parcio hael.

Gweler hefyd y cofnodion o ran Parc busnes, [[canolfan siopa]] a Chanolfan siopa alldrefol o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.investopedia.com/terms/h/hypermarket.asp
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 94

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Canolfan siopa

2022-03-23T17:34:06Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yn hanesyddol, promenâd dan gysgod yn gwasanaethu cyfres o siopau yw canolfan siops [shopping mall]. Dylid cyferbynnu ac arcedau lle mae’r man cerdde...'

Yn hanesyddol, promenâd dan gysgod yn gwasanaethu cyfres o siopau yw canolfan siops [shopping mall].

Dylid cyferbynnu ac arcedau lle mae’r man cerdded a’r siopau yn rhan o’r un adeilad integredig.

Gweler hefyd y cofnodion o ran Parc busnes, Archfarchnad a Chanolfan siopa alldrefol o ran mathau eraill o gyrchfannau siopa.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://wordpress.com/shopping-mall
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, argraffiad 1993, tudalen 167

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Rhent tir

2022-03-23T17:14:29Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Fel arfer rhent a delir am dir/safle gwag sydd yn addas at bwrpas datblygu. Mae’r rhent gan amlaf yn adlewyrchu gwerth y tir yn unig ac nid yr adeil...'

Fel arfer rhent a delir am dir/safle gwag sydd yn addas at bwrpas [[datblygu]]. Mae’r rhent gan amlaf yn adlewyrchu gwerth y tir yn unig ac nid yr adeiladau neu gwelliannau a wnaethpwyd.

Noder fodd bynnag rheolau rhyddfreinio prydlesi. Gall fod y rhent yn cael ei adolygu o bryd i’w gilydd.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuations: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 95 a 464

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Marchnad esgynnol

2022-03-18T15:22:50Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Adlewyrchir amgylchiadau marchnadoedd esgynnol [bull market conditions] gan gyfnod o amser pan fo prisiau asedau’n codi'n barhaus, bod hyder gan fuddsod...'

Adlewyrchir amgylchiadau marchnadoedd esgynnol [bull market conditions] gan gyfnod o amser pan fo prisiau asedau’n codi'n barhaus, bod hyder gan fuddsoddwyr, a disgwyliadau y dylai canlyniadau cryf barhau am gyfnod estynedig o amser. Cyferbynnir â [[marchnad ostyngol]] [bear market].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.investopedia.com/terms/b/bullmarket.asp

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Cymal terfynu

2022-03-13T13:37:16Z

DaiThomas:

Cymal mewn prydles sy’n rhoi hawl i brydlesydd a phrydlesai, dan amodau penodol, i ddirwyn y brydles i ben cyn y dyddiad olaf a bennwyd yn wreiddiol. Mae’r cymal fel arfer yn diffinio'r cyfnod o rybudd a ddisgwylir ac fe all fod yn ddarostyngedig i ddarpariaethau cytundebol neu ariannol/statudol.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 140,145 a 150

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Cymal terfynu

2022-03-13T13:36:48Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cymal mewn prydles sy’n rhoi hawl i brydlesydd a phrydlesai, dan amodau penodol, i ddirwyn y brydles i ben cyn y dyddiad olaf a bennwyd yn wreiddiol. Ma...'

Cymal mewn prydles sy’n rhoi hawl i brydlesydd a phrydlesai, dan amodau penodol, i ddirwyn y brydles i ben cyn y dyddiad olaf a bennwyd yn wreiddiol. Mae’r cymal fel arfer yn diffinio'r cyfnod o rybudd a ddisgwylir ac fe all fod yn ddarostyngedig i ddarpariaethau cytundebol neu ariannol/statudol.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette., pumed argraffiad, tudalennau 140,145 a 150

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gwerth ar y llyfrau

2022-03-13T13:33:19Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Y gwerth a briodolir i ased a ymddengys yng nghyfrifon cwmni fel ased cyfalaf ond nid yw o reidrwydd yn gyfystyr â gwerth marchnad presennol oherwydd o b...'

Y gwerth a briodolir i ased a ymddengys yng nghyfrifon cwmni fel ased cyfalaf ond nid yw o reidrwydd yn gyfystyr â gwerth marchnad presennol oherwydd o bosib ei fod yn seiliedig ar gost wirioneddol [gan gynnwys factor dibrisiad] neu brisiad hanesyddol wedi’r prynu gwreiddiol.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.investopedia.com/terms/bookvalue

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 21

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Bil priodweddau

2022-03-13T13:30:16Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dogfen a ddarperir fel arfer gan syrfëwr meintiau sy’n disgrifio, yn nhermau cost, y cyflenwad angenrheidiol o lafur [oriau], offer adeiladu, adnoddau...'

Dogfen a ddarperir fel arfer gan syrfëwr meintiau sy’n disgrifio, yn nhermau cost, y cyflenwad angenrheidiol o lafur [oriau], offer adeiladu, adnoddau adeiladu a fydd angen er mwyn cwblhau prosiect adeiladu neu beirianyddol.

Hefyd yr amgylchiadau cytundebol a fydd yn rheoli cyflawni'r gwaith. Fe’i defnyddir fel canllaw i benderfynu os am gynnig tendr ai peidio, ac yn sail i ddogfennau cytundebol.

Mae’r ddogfen yn sail i benderfynu cost adeiladu cyn unrhyw newid yn y dyluniad, costau newidiadau a’r gost derfynol. Wrth ddarparu'r ddogfen, defnyddir rheolau mesur a gyhoeddir gan RICS [SBS].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a David Cadman, Routledge, pumed argraffiad, tudalennau 206,207,210 a 220

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gwelliant

2022-03-13T13:26:49Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ' i) Unrhyw gynnydd mewn gwerth tir ac eiddo sy’n deillio o benderfyniad llywodraeth, un ai lleol neu genedlaethol. Gall y penderfyniad fod yn un cadar...'

i) Unrhyw gynnydd mewn gwerth tir ac eiddo sy’n deillio o benderfyniad llywodraeth, un ai lleol neu genedlaethol. Gall y penderfyniad fod yn un cadarnhaol, e.e. adeiladu priffordd newydd, neu’n un negyddol ble mae cyfyngiadau yn cael eu creu ar dir arall sydd yn fanteisiol i ddeiliaid tir cyfagos.

ii) Cynnydd mewn gwerth adeilad /tir oherwydd gwaith gwelliannau. Cyfyd yn aml wrth drafod iawndal mewn amgylchiadau atafaelu gorfodol.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Compulsory Purchase and Compensation'', Barry Denyer-Green, Estates Gazette, wythfed argraffiad, tudalennau 173,177 a 271

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Meincnod

2022-03-13T13:19:19Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yn nhermau tirfesureg dyma bwynt cyfeirio. Er enghraifft nifer o fedrau uwch neu’n is na lefel y môr. Hefyd gall gyfeirio at rywbeth sydd yn farc dynod...'

Yn nhermau tirfesureg dyma bwynt cyfeirio. Er enghraifft nifer o fedrau uwch neu’n is na lefel y môr. Hefyd gall gyfeirio at rywbeth sydd yn farc dynodi. Yn ddelfrydol bydd y gwrthrych yn un parhaol neu o leiaf yn ddigon sylweddol fel na ellir ei symud e.e. craig fawr, sylfaen garreg neu adeilad.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.thefreedictionary.com/benchmark

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 18

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Marchnad ostyngol

2022-03-13T13:17:09Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Adlewyrchir amgylchiadau marchnadoedd gostyngol [bear market conditions] gan ddadchwyddiant, prisiau asedau’n cwympo, dirwasgiad a llawer o fethdaliaeth...'

Adlewyrchir amgylchiadau marchnadoedd gostyngol [bear market conditions] gan ddadchwyddiant, prisiau asedau’n cwympo, dirwasgiad a llawer o fethdaliaeth a diddymiad cwmnïau. Cyferbynnir â marchnad esgynnol [bull market].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 555 a 572

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Methdaliaeth

2022-03-13T12:59:51Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dyledwr unigol ble mae ei holl asedau tir ac eiddo wedi ei breinio [vested] i ymddiriedolwr gyda chyfrifoldeb i drosglwyddo yr ased i ffurf arian [neu gwe...'

Dyledwr unigol ble mae ei holl asedau tir ac eiddo wedi ei breinio [vested] i ymddiriedolwr gyda chyfrifoldeb i drosglwyddo yr ased i ffurf arian [neu gwerth ariannol] ac yna ei rannu rhwng yr holl gredydwyr yn unol â gorchymyn llys sydd wedi gorchymyn y fethdaliaeth.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Making Sense of Land Law'', April Stroud, Palgrave Macmillan, pedwerydd argraffiad, tudalennau 231-234

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Tir cefn

2022-03-13T12:58:30Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Tir nad yw’n meddu ar ffryntiad i briffordd. Yn aml mae mynediad i dir o’r fath yn gwbl annigonol ac felly â gwerth isel/di nod wedi priodoli iddo....'

Tir nad yw’n meddu ar ffryntiad i briffordd. Yn aml mae mynediad i dir o’r fath yn gwbl annigonol ac felly â gwerth isel/di nod wedi priodoli iddo.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://urbanistarchitecture.co.uk/backland-development-planning-permission-for-building-in-your-garden/

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 16

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gwarantwr

2022-03-13T12:55:28Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Trydydd parti mewn trefniad contractiol sydd yn gwarantu ymrwymiadau a roddir gan un o’r partïon mewn cytundeb e.e. y bydd y rhent yn cael ei dalu a by...'

Trydydd parti mewn trefniad contractiol sydd yn gwarantu ymrwymiadau a roddir gan un o’r partïon mewn cytundeb e.e. y bydd y rhent yn cael ei dalu a bydd ymrwymiad i gyfamodau prydles.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''The Law of Contract'', G H Treitel, Thomson, Sweet and Maxwell, argraffiad 11, tudalennau 181-186

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 89

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Cyfradd twf

2022-03-13T12:52:43Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Y gyfradd ble mae rhenti neu werth cyfalaf wedi cynyddu [neu ostwng - twf negatif] mewn unrhyw farchnad, neu ddarogan o dwf yng nghyd-destun ffactorau meg...'

Y gyfradd ble mae rhenti neu werth cyfalaf wedi cynyddu [neu ostwng - twf negatif] mewn unrhyw farchnad, neu ddarogan o dwf yng nghyd-destun ffactorau megis galw a chyflenwad, chwyddiant neu ddadchwyddiant [deflation]. Fel arfer fe’i mynegir fel canran dros gyfnod, fel arfer misoedd neu flynyddoedd.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''The Valuation of Property Investments'', Nigel Enever a David Isaac, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 110,167-179 a 215-224

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Ewyllys da busnes

2022-03-13T12:49:22Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ased anghyffyrddadwy ond serch hynny â photensial i’w farchnata gan fod posibilrwydd cryf y bydd cwsmeriaid yn parhau i fynychu a phrynu gan ddeiliad n...'

Ased anghyffyrddadwy ond serch hynny â photensial i’w farchnata gan fod posibilrwydd cryf y bydd cwsmeriaid yn parhau i fynychu a phrynu gan ddeiliad newydd e.e. enw masnachu cydnabyddedig.

Wrth gwrs os yw’r ewyllys da yn berthnasol i’r unigolyn sydd yn gwerthu yna mae’r gwerth yn ddi-nod.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 305,535,555,580 a 606

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Papur Gwyrdd

2022-03-13T12:47:31Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dogfen a gyflwynnir gan adrannau llywodraeth a fydd yn gosod allan argymhellion ar bwnc penodol ac yn gwahodd barn mudiadau a phobol. Fel arfer mae’n a...'

Dogfen a gyflwynnir gan adrannau llywodraeth a fydd yn gosod allan argymhellion ar bwnc penodol ac yn gwahodd barn mudiadau a phobol.

Fel arfer mae’n agored a hysbys i’r cyhoedd drwy’r HMSO ac fel arfer yn gam cychwynnol mewn nifer o gamau ymgynghorol ac wedi hynny fe ddaw papurau Melyn a Gwyn, cyn bod modd cyflwyno deddfwriaeth.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.parliament.uk/site-information/glossary/green-papers

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 87

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Llain las

2022-03-13T12:43:35Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'At bwrpas cynllunio, dyma’r term a ddefnyddir i ddisgrifio rhan o dir gwledig sydd yn amgylchynu tref, dinas neu ganolfan poblogaeth, lle na anogir...'

At bwrpas cynllunio, dyma’r term a ddefnyddir i ddisgrifio rhan o dir gwledig sydd yn amgylchynu tref, [[dinas]] neu ganolfan poblogaeth, lle na anogir [[datblygu]] a gyda’r bwriad o amddiffyn yr amgylchfyd a naws gwledig drwy ddynodi penllanw a ffin ar ddatblygiad neu blerdwf trefol [urban sprawl] neu gyfuniad o gymunedau cyffiniol [coalescence of adjoining urban areas].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Planning Law and Practice'', James Cameron Blackhall, Cavendish Publishing, argraffiad 1998, tudalennau 6, 7-8, 145, 326, 357, 319 a 325-326

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gwerth busnes hyfyw

2022-03-13T12:39:29Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dyma yw gwerth busnes sy’n masnachu, gan gynnwys yr holl asedau a dyledion a phob potensial. Os yw yr adeiladau ble mae’r busnes yn weithredol dan be...'

Dyma yw gwerth busnes sy’n masnachu, gan gynnwys yr holl asedau a dyledion a phob potensial.

Os yw yr adeiladau ble mae’r busnes yn weithredol dan berchnogaeth y busnes hwnnw yna bydd gwerth yr ased yn ffurfio rhan o’i gwerth i’r busnes. [e.e. lleoliad ffafriol i’r busnes penodol.]

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 305,535,555,580 a 606

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Cynlluniau Goad

2022-03-12T13:50:15Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cynlluniau sydd yn dangos y parthau hynny o fewn trefi sydd wedi’u categoreiddio at bwrpas adwerthu. Enwir y cynlluniau ar ôl Charles E. Goad a gynhyrc...'

Cynlluniau sydd yn dangos y parthau hynny o fewn trefi sydd wedi’u categoreiddio at bwrpas adwerthu. Enwir y cynlluniau ar ôl Charles E. Goad a gynhyrchodd y rhain yn gyntaf ar gyfer cwmnïau Yswiriant Tân.

Maent yn cynnwys enw’r adwerthwr, disgrifiad o ddefnydd y siop dan sylw, enwau strydoedd, strydoedd unffordd, mannau cerdded, lonydd gwasanaethu a meysydd parcio, lleoliad banciau, cymdeithasau adeiladau a gwestai, pellter rhwng trefi eraill, datblygiadau arfaethedig, adeiladau gwag a safleoedd gwag.

Fe’u cyhoeddir gan C E Goad Cyf, Hen Hatfield, Swydd Hertford.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.experian.co.uk/business/marketing/location-planning/

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 86

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gorchymyn datblygu cyffredinol

2022-03-12T13:45:20Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Offeryn statudol o fewn Deddfau Cynllunio Tref a Gwlad sy’n caniatau hawliau datblygu yng nghyd-destun datblygiadau arbennig a benodir a gosod allan...'

Offeryn statudol o fewn Deddfau Cynllunio Tref a Gwlad sy’n caniatau hawliau [[datblygu]] yng nghyd-destun datblygiadau arbennig a benodir a gosod allan gweithdrefnau cynllunio [yn aml yn llai caeth a goddefgar] er rheoli datblygiadau ar y naill law ond yn hwyluso datblygiadau de minimis ar y llall.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Planning Law and Practice'', James Cameron Blackhall, Cavendish Publishing, argraffiad 1998, tudalennau 113-123

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Rhent wedi’i gerio

2022-03-12T13:31:58Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Rhent sydd wedi ei gyfrifo fel: i] Cyfran o werth rhent, neu’r rhent penodedig a gynhyrchir gan ased tir ac eiddo neu ii] Cyfran o werth/lefel rhent a...'

Rhent sydd wedi ei gyfrifo fel:

i] Cyfran o werth rhent, neu’r rhent penodedig a gynhyrchir gan ased tir ac eiddo neu

ii] Cyfran o werth/lefel rhent adeilad sydd yn ymdebygiad bras.

Pwrpas y gerio yw i adlewyrchu unrhyw welliant a gyflwynwyd gan denant. Fel arall i geisio sicrhau fod lefel rhent yn gyfochrog ac yn cyfateb â mynegai cydnabyddedig.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a Richard Reed, Routledge, pumed argraffiad, tudalennau 142-143 a 159

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gardd-ddinas

2022-03-12T13:28:10Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Tref a ddatblygir gyda dwysedd gymharol isel, gyda’r bwriad o gyfuno manteision bywyd trefol a chefn gwlad; mae’n hunangynhaliol o ran cyflogaeth, mas...'

Tref a ddatblygir gyda dwysedd gymharol isel, gyda’r bwriad o gyfuno manteision bywyd trefol a chefn gwlad; mae’n hunangynhaliol o ran cyflogaeth, masnach, siopau ac amaeth ac yn un o sawl tref ddibynnol [satellite towns] sydd wedi eu grwpio o gwmpas y brif dref.

Fe fathwyd y term, ac yn wir y syniad, gan Ebenezer Howard ym 1898 ac fe wnaethpwyd yn weithredol yn Letchworth ym 1903. Gweler datblygiad Plasdŵr yng ngogledd [[Caerdydd]].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Planning Law and Practice'', James Cameron Blackhall, Cavendish Publishing, argraffiad 1998, tudalen 3

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Blaenymrwymiad

2022-03-12T13:24:35Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cyfyd yng nghyd-destun datblygu tir ac eiddo. i] Ymrwymiad i dalu neu ryddhau arian i ddatblygwr ar ddyddiad penodedig yn y dyfodol. ii] Ad-daliad...'

Cyfyd yng nghyd-destun [[datblygu]] tir ac eiddo.

i] Ymrwymiad i dalu neu ryddhau arian i ddatblygwr ar ddyddiad penodedig yn y dyfodol.

ii] Ad-daliad ar ddyddiad penodedig o ddyled a gafwyd gan ddatblygwr yn y cyfamser mewn cyfnod cytundeb.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a Richard Reed, Routledge, pumed argraffiad, tudalennau 16,118,125,131,150-2,157,170 a 244

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Rhydd-ddaliad bargodol

2022-02-16T12:30:15Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Term a ddefnyddir ar lafar i ddisgrifio daliad teitl rhydd-ddaliad ar eiddo sydd mewn adeilad aml-lawr ac nid ar y llawr waelod. Yng nghyd desun ffl...'

Term a ddefnyddir ar lafar i ddisgrifio daliad teitl rhydd-ddaliad ar eiddo sydd mewn adeilad [[aml-lawr]] ac nid ar y llawr waelod.

Yng nghyd desun fflatiau ac ers 2002, maent gan amlaf bellach yn cael eu cyfeirio atynt fel cyfunddaliad [sef “commonhold”].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.lawsociety.org.uk/public/for-public-visitors/common-legal-issues/buying-a-home/freehold-leasehold-and-commonhold

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 79

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Astell dywydd

2022-02-16T12:27:58Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '1] Hyd o fwrdd ymyl sydd fel arfer wedi ei osod ynghlwm i wal neu ben trawstiau ac yn bennaf yn boddhau pwrpas esthetig yn hytrach na strwythurol. 2] Da...'

1] Hyd o fwrdd ymyl sydd fel arfer wedi ei osod ynghlwm i wal neu ben trawstiau ac yn bennaf yn boddhau pwrpas esthetig yn hytrach na strwythurol.

2] Darn o fwrdd [metel, plastig neu bren gan amlaf] sydd yn ymestyn ar hyd gyfan neu ran helaeth oruwch ffenestr siop, sydd yn arddangos enw/manylion y busnes.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.designingbuildings.co.uk/wiki/Fascia

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 75

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Fforffedu

2022-02-15T12:11:27Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yr hawl gan brydlesydd i adfeddu adeilad ac felly dirwyn i ben y brydles yn dilyn methiant tenant/prydlesai i unioni cam o dorri cyfamod. Gall yr hawl e...'

Yr hawl gan brydlesydd i adfeddu adeilad ac felly dirwyn i ben y brydles yn dilyn methiant tenant/prydlesai i unioni cam o dorri cyfamod.

Gall yr hawl ei gynnwys yn benodol o fewn y brydles neu mae hawl dan drefn gyfreithiol. [Mae gan denant rai hawliau mewn ecwiti ac o dan ddeddf gwlad/statud i hawlio goddefiad].

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Making Sense of Land Law'', April Stroud, Palgrave Macmillan, pedwerydd argraffiad, tudalennau 433 a 442-449

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Force Majeure

2022-02-15T12:05:41Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Grym na ellir ei wrthsefyll. Hynny yw rhywbeth sy’n digwydd na ellir amddiffyn rhagddo gan bartïon i gytundeb. Gweithred a grëwyd gan Dduw [dilyw, m...'

Grym na ellir ei wrthsefyll.

Hynny yw rhywbeth sy’n digwydd na ellir amddiffyn rhagddo gan bartïon i gytundeb. Gweithred a grëwyd gan Dduw [dilyw, mellt ac ati, daeargryn] a hefyd a achosir gan ddynolryw [terfysg, gweithredu diwydiannol a llosgi bwriadol].

Yn aml mewn polisïau yswiriant, cytundebau adeiladu mae cyfeiriad penodol i ddifrod/colledion all deillio o ddigwyddiadau force majeure. Gall cymalau o’r fath liniaru neu eithrio cyfrifoldebau contractwyr adeiladau.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Construction Contract Law'', John Adriaanse, Palgrave Macmillan, trydydd argraffiad, tudalennau 156,185,189,198,201 a 353

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Llwyth y llawr

2022-02-15T11:59:03Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Pwysau’r llawr ei hunan neu’r pwysau sydd wedi’u harosod. Fel arfer fe fynegir fesul pwys y droedfedd sgwâr [p/tr sgr] neu Kilo Newton y metr sgw...'

Pwysau’r llawr ei hunan neu’r pwysau sydd wedi’u harosod.

Fel arfer fe fynegir fesul pwys y droedfedd sgwâr [p/tr sgr] neu Kilo Newton y metr sgwâr [kN/m2] yn unol â Chod Safonol Ymarferiad Prydeinig Rhif 3, Pennod 5, Rhan 1.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Barry’s Advanced Construction of Buildings'', Stephen Emmitt a Christopher Gorse, Blackwell, argraffiad 2006, tudalennau 1-2

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Tystysgrif Tân

2022-02-15T11:54:27Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Tystysgrif sydd yn cwmpasu’r holl faterion sydd yn orfodol dan Ddeddf Rhagofalon Tân 1971 ac yn berthnasol i westai, tai gosod, ffatrïoedd, swyddfeydd...'

Tystysgrif sydd yn cwmpasu’r holl faterion sydd yn orfodol dan Ddeddf Rhagofalon Tân 1971 ac yn berthnasol i westai, tai gosod, ffatrïoedd, swyddfeydd, siopau ac adeiladau rheilffyrdd [ac eithrio adeiladau lle mae llai na’r isafswm [a bennir gan yr Ysgrifennydd Gwladol o bryd i’w gilydd].

Er mwyn cael tystysgrif tân, rhaid gwneud cais i’r Swyddog Tân a fydd yn archwilio’r adeilad a chyflwyno rhestr o ofynion [e. e. drysau tân]. Unwaith i’r Swyddog Tân fod yn hapus bod yr hyn a nodwyd ganddo wedi eu cwblhau, bydd yn cyflwyno Tystysgrif Tân.

Mae’r broses yn galluogi Diffoddwyr Tân, mewn argyfwng, i feddu ar wybodaeth o fanylion yr adeilad [e. e. nifer o bobl ar bob llawr]. Mae hefyd yn ddefnyddiol er mwyn nodi lleoliad a natur unrhyw gynhwysion ymfflamychol/ffrwydrol o fewn yr adeilad.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Douglas Scarrett, Routledge, pumed argraffiad, tudalennau 187 a 206

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Tystysgrif derfynol

2022-02-15T11:41:30Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dogfen sydd yn cofnodi cwblhau cytundeb adeiladu. Mewn amgylchiadau syml, fe’i cyflwynir ar yr un pryd a phan fo’r dystysgrif sydd yn rhestru diffygio...'

Dogfen sydd yn cofnodi cwblhau cytundeb adeiladu. Mewn amgylchiadau syml, fe’i cyflwynir ar yr un pryd a phan fo’r dystysgrif sydd yn rhestru diffygion y bydd angen gwneud iawn iddynt.

Weithiau fodd bynnag, oherwydd efallai addasiadau a wnaethpwyd yn ystod y rhaglen adeiladu mae’n briodol cyflwyno hawliadau am ‘bethau ychwanegol’ neu ostyngiad ym mhris y cytundeb.

Rhaid i’r rhain gael eu cytuno gan y syrfëwr meintiau a’r contractwr cyn bod y pensaer yn cyflwyno ei dystysgrif derfynol.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Construction Contract Law'', John Adriaanse, Palgrave Macmillan, trydydd argraffiad, tudalennau 137,148-151,153-154 a 309

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Astudiaeth ddichonoldeb

2022-02-15T11:32:10Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Astudiaeth a gwerthusiad o gynllun neu ddatblygiad arfaethedig yn canolbwyntio ar ymarferoldeb y cynllun, y tebygolrwydd o gwblhad a’r canlyniad arianno...'

Astudiaeth a gwerthusiad o gynllun neu ddatblygiad arfaethedig yn canolbwyntio ar ymarferoldeb y cynllun, y tebygolrwydd o gwblhad a’r canlyniad ariannol amcanedig.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 75

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Rheoli cyfleusterau

2022-02-15T11:03:34Z

DaiThomas:

Y broses o gydgysylltu nifer/amryfal ddisgyblaethau er creu amgylchedd waith optimwm i aelodau staff.

Gall gyfuno gwaith pensaer, dylunydd, syrfëwr meintiau a rheolwr prosiectau a phrynwyr/cyfrifyddion.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a Richard Reed, Routledge, pumed argraffiad, tudalen 26

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Rheoli cyfleusterau

2022-02-15T11:00:53Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Y broses o gydgysylltu nifer/amryfal ddisgyblaethau er creu amgylchedd waith optimwm i aelodau staff. Gall gyfuno gwaith pensaer, dylunydd, tirfesurydd...'

Y broses o gydgysylltu nifer/amryfal ddisgyblaethau er creu amgylchedd waith optimwm i aelodau staff.

Gall gyfuno gwaith pensaer, dylunydd, tirfesurydd meintiau a rheolwr prosiectau a phrynwyr/cyfrifyddion.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a Richard Reed, Routledge, pumed argraffiad, tudalen 26

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Eiddo buddsoddi

2022-02-15T10:58:49Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yn fras, category o dir ac eiddo sydd wedi’i brynu gyda’r bwriad yn bennaf i’w ddal a manteisio ar yr incwm y bydd yr ased yn ei gynhyrchu. Gall h...'

Yn fras, category o dir ac eiddo sydd wedi’i brynu gyda’r bwriad yn bennaf i’w ddal a manteisio ar yr incwm y bydd yr ased yn ei gynhyrchu.

Gall hyn fod yn incwm [megis rhent] neu dwf cyfalaf dros gyfnod y bydd y daliad dan berchnogaeth. Bydd yr incwm net a gynhyrchir yn denu taliadau treth incwm [dan Adran A neu D Achos VI] neu dreth gorfforaeth.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Development'', Sara Wilkinson a Richard Reed, Routledge, pumed argraffiad, tudalennau 9 a 125-139

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Ystâd ddiewyllys

2022-02-15T10:48:35Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cyfyd hyn mewn 3 gwahanol sefyllfa. i] Pan nad yw person wedi gwneud ewyllys dilys. ii] Pan fo cais i drosglwyddo heb fod yna ewyllys. iii] Lle ma...'

Cyfyd hyn mewn 3 gwahanol sefyllfa.

i] Pan nad yw person wedi gwneud ewyllys dilys.

ii] Pan fo cais i drosglwyddo heb fod yna ewyllys.

iii] Lle mae person yn marw heb adael ewyllys.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.merriam-webster.com/dictionary/intestate

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 103

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Gwaharddeb

2022-02-15T10:46:17Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Gorchymyn gan lys sydd yn gwahardd person rhag gwneud [neu barhau i wneud] rhywbeth. Gwaharddeb waharddol [prohibitory injunction] neu orfodeb fandadol...'

Gorchymyn gan lys sydd yn gwahardd person rhag gwneud [neu barhau i wneud] rhywbeth.

Gwaharddeb waharddol [prohibitory injunction] neu orfodeb fandadol [mandatory injunction]

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Construction Law'', John Uff, Sweet and Maxwell, degfed argraffiad, tudalennau 32,56,122,100-101 a 491-493

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Isadeiledd

2022-02-15T10:39:07Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Adeiladau, strwythurau a chyfarpar ble mae gwasanaethau sydd yn hanfodol i ddatblygiad a defnydd tir ac eiddo’n cael eu storio a’u trosglwyddo gan dda...'

Adeiladau, strwythurau a chyfarpar ble mae gwasanaethau sydd yn hanfodol i ddatblygiad a defnydd tir ac eiddo’n cael eu storio a’u trosglwyddo gan ddatblygwyr.

Gall enghreifftiau gynnwys rheilffyrdd, priffyrdd, pontydd, trydan, nwy, dŵr, carthffosiaeth ac offer cyfathrebu.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Construction Technology 1: House Construction'', Mike Riley ac Alison Cotgrave, Palgrave Macmillan, trydydd argraffiad, tudalen 27

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Arbenigwr annibynol

2022-02-15T10:37:14Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Unigolyn sy’n meddu ar wybodaeth a sgiliau arbenigol sydd wedi ei benodi er datrys anghydfod rhwng partïon. Er enghraifft, wrth bennu rhent yn unol...'

Unigolyn sy’n meddu ar wybodaeth a sgiliau arbenigol sydd wedi ei benodi er datrys anghydfod rhwng partïon.

Er enghraifft, wrth bennu rhent yn unol â chymal ail osod rhent mewn prydles neu ddehongliad ar gymal o fewn prydles. Gall ddefnyddio, yn ogystal â’i wybodaeth arbenigol, unrhyw dystiolaeth a roir gerbron iddo.

Noder fod hyn yn wahanol i rôl cyflafareddwr lle mae’n gyfyngedig dim ond i’r hyn a roir gerbron iddo. Bydd ei benderfyniad yn ddiwedd ar y mater ac yn rhwymo’r partïon.

Gall unrhyw barti fodd bynnag ddwyn achos yn ei erbyn a herio’r dyfarniad os yw ei benderfyniad yn amlwg yn esgeulus.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Property Asset Management'', Douglas Scarrett, Routledge, trydydd argraffiad, tudalennau 172 a 177

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Yswiriant indemniad

2022-02-15T10:32:53Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yr amddiffyniad a roddir gan gytundeb yswiriant [polisi] lle, pan fo digwyddiad o ffenomen a yswiriwyd rhagddo [y risg] e.e. tân neu lifogydd. Mewn amg...'

Yr amddiffyniad a roddir gan gytundeb yswiriant [polisi] lle, pan fo digwyddiad o ffenomen a yswiriwyd rhagddo [y risg] e.e. tân neu lifogydd.

Mewn amgylchiadau o’r fath rhaid i’r yswiriwr dalu swm sydd yn gyfatebol i’r golled ariannol a ddioddefwyd gan y person yswiriedig.

Noder fodd bynnag nad pwrpas polisi o’r fath yw rhoi cyfle i wneud elw ond yn hytrach er resymau digolledu’n unig.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''The Law of Contract'', G H Treitel, Thomson, Sweet and Maxwell, argraffiad 11, tudalennau 666-669,367-368 a 744-748

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Hereditament anghorfforol

2022-02-15T10:28:46Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Hawl anghyffyrddadwy dros dir ac eiddo nad yw’n rhoi/cyflenwi meddiant presennol nac ychwaith i’r dyfodol. Gall enghreifftiau gynnwys hawddfreintiau,...'

Hawl anghyffyrddadwy dros dir ac eiddo nad yw’n rhoi/cyflenwi meddiant presennol nac ychwaith i’r dyfodol. Gall enghreifftiau gynnwys hawddfreintiau, hawl i incwm gwerthu cynnyrch tir [profits à prendre], a chyfamod cyfyngu.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Valuation: Principles into Practice'', W H Rees a R E H Hayward, Estates Gazette, pumed argraffiad, tudalennau 419-422

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Llinell wella

2022-02-15T10:23:59Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Llinell ar fap neu gynllun yn unol â chymal 73 Deddf Priffyrdd 1980 sy’n rhedeg yn gyfochrog i stryd/lôn sydd yn dynodi stribyn o dir y gall fod ei an...'

Llinell ar fap neu gynllun yn unol â chymal 73 Deddf Priffyrdd 1980 sy’n rhedeg yn gyfochrog i stryd/lôn sydd yn dynodi stribyn o dir y gall fod ei angen yn y dyfodol er lledu, adeiladu palmant neu welliant yn gyffredinol.

Ni ellir adeiladu/datblygu ar y tir hwn. Gall perchnogion tir cyfagos hawlio iawndal oherwydd lleoliad y llinell.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1980/66/section/73

''The Glossary of Property Terms'', Estates Gazette, pedwerydd argraffiad, tudalen 96

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]

Cyfamod ymhlyg

2022-02-15T10:20:51Z

DaiThomas: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cyfamod o fewn prydles, er nad yw’n benodol ac ysgrifenedig, sydd serch hynny'n weithredol ac yn orfodadwy. Er enghraifft pan fo tenant/prydlesai mewn...'

Cyfamod o fewn prydles, er nad yw’n benodol ac ysgrifenedig, sydd serch hynny'n weithredol ac yn orfodadwy.

Er enghraifft pan fo tenant/prydlesai mewn meddiant o’r adeilad, mae cyfamod ymhlyg y bydd yn cynnal a chadw’r adeilad mewn modd priodol ac o ran sut y disgwylir i denant ymddwyn.

'''Owain Llywelyn'''

==Llyfryddiaeth==
''Making Sense of Land Law'', April Stroud, Palgrave Macmillan, pedwerydd argraffiad, tudalennau 432-433,444-449,461-465 a 471-472

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Tirfesureg]]
[[Categori:Tir ac Eiddo]]