<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Adraddu</id>
	<title>Adraddu - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Adraddu"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Adraddu&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:18:11Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Adraddu&amp;diff=124&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gwydion Jones: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;(Saesneg: &#039;&#039;aggradation&#039;&#039;)  Ystyr hyn yw crynhoad net o ddyddodion sydd yn arwain at godi uchder gwely sianel neu arwyneb gorlifdir.  Mae adraddu yn d...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Adraddu&amp;diff=124&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2013-09-05T13:44:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;(Saesneg: &amp;#039;&amp;#039;aggradation&amp;#039;&amp;#039;)  Ystyr hyn yw crynhoad net o ddyddodion sydd yn arwain at godi uchder gwely sianel neu arwyneb &lt;a href=&quot;/index.php?title=Gorlifdir&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Gorlifdir (nid yw&amp;#039;r dudalen yn bodoli)&quot;&gt;gorlifdir&lt;/a&gt;.  Mae adraddu yn d...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;(Saesneg: &amp;#039;&amp;#039;aggradation&amp;#039;&amp;#039;)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ystyr hyn yw crynhoad net o ddyddodion sydd yn arwain at godi uchder gwely sianel neu arwyneb [[gorlifdir]].  Mae adraddu yn deillio o’r broses o ddyddodi, sydd yn cychwyn unwaith mae cyflymder y llif neu’r croesrym yn cwympo’n is na’r cyflymder setlo (&amp;#039;&amp;#039;settling velocity&amp;#039;&amp;#039;) ar gyfer y gronyn penodol dan sylw, sydd yn llai na’r hyn sydd fel arfer ei angen ar gyfer llusgludo’r gronyn yna.  Mae cyflymder setlo yn perthyn yn agos at faint y gronyn, a dylai’r gronynnau mwyaf gael eu dyddodi yn gyntaf, ac yna eu dilyn gan y dyddodion manach yn eu tro.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fel yn achos erydiad fertigol, mae nifer o dermau yn cael eu defnyddio wrth i dyddodion ymgasglu.  Fel yn achos [[endorri]], mae adraddiad yn cael ei ddefnyddio lle mae uchder gwely’r afon yn codi ar hyd cyfran sylweddol o’r afon.  Defnyddir llenwi (&amp;#039;&amp;#039;fill&amp;#039;&amp;#039;) pan fo ardal fechan, leoledig o’r sianel yn codi mewn uchder (cymharer â sgwrio neu &amp;#039;&amp;#039;scour&amp;#039;&amp;#039;).  Mae cytyfiant (&amp;#039;&amp;#039;accretion&amp;#039;&amp;#039;) fel arfer yn cyfeirio at ddyddodion mân yn ymgasglu ar wyneb [[gorlifdir]] neu far.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae nifer o ffactorau naturiol a dynol yn medru arwain at adraddu.  Ar ôl i [[endorri]] ddigwydd o ganlyniad i gwymp yn y lefel sail (gw. [[endorri]]) bydd y deunydd sydd yn cael ei ryddhau gan y broses yma yn cael ei ddyddodi i lawr yr afon.  Mae’r broses o adraddu yn arwain at leihad yng ngraddiant yr afon.  Gall yr adraddu yma wedyn fudo i fyny’r afon ac wrth wneud, mae llai o ddeunydd yn cael ei gynhyrchu a’i gludo i lawr i’r hydoedd sy’n is i lawr yr afon.  Bydd hyn yn golygu bod mwy o egni gan yr afon ar gyfer erydu yn yr hydoedd yna ac felly bydd cylchred newydd o erydiad yn cychwyn.  Mae newidiadau mewn hinsawdd hefyd yn medru cychwyn cyfnodau o adraddu.  Yn ystod cyfnodau oer a sych (er enghraifft cyfnodau yn dilyn cyfnodau rhewlifol) bydd llethrau basnau afon yn cael eu herydu o ganlyniad i’r ffaith nad oes yna lystyfiant yn medru tyfu arnynt a’u sefydlogi.  O ganlyniad byddai llwythi mwy o ddyddodion yn cael eu cyflenwi i’r sianeli; byddai’r llwythi yma wedyn yn cael eu dyddodi ar welyau’r afonydd.  Yn ystod cyfnodau gwlypach a chynhesach byddai llystyfiant yn tyfu ar y llethrau a’u sefydlogi, ac yn cyfyngu ar y cyflenwad o ddyddodion sydd yn cael eu mewnbynnu i’r system, gan arwain at [[endorri]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bydd adeiladu argaeau hefyd yn arwain at adraddu i fyny’r afon o’r gronfa ei hun.  Wrth i’r afon lifo i mewn i’r argae mae’n colli ei gallu i gludo ei llwyth gwely ac felly mae’r llwyth hwn yn cael ei ddyddodi ac mae adraddu yn digwydd.  Mewn rhai achosion gall hyn fod yn lleoledig iawn ond mae’n bosib i don o adraddu fudo i fyny’r afon.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gall newidiadau mewn defnydd tir hefyd arwain at adraddu.  Yn ystod cyfnodau o ddatgoedwigo a newid defnydd tir i amaethyddiaeth mae cyfraddau uwch o erydiad pridd yn cyflenwi dyddodion mân i’r afon a byddant wedyn yn cael eu dyddodi ar welyau, barrau a gorlifdiroedd yr afonydd.  Gwelwyd hyn yn glir mewn dyffrynnoedd yng nghanoldir Ewrop yn ystod cyfnod yr Oes Efydd hwyr a’r Cyfnod Rhufeinig.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Llyfryddiaeth ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Charlton, R (2009) &amp;#039;&amp;#039;Fundamentals of fluvial geomorphology&amp;#039;&amp;#039;, Routledge, Abingdon, 223 tt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Knighton, D. (1998) &amp;#039;&amp;#039;Fluvial forms and processes: a new perspective&amp;#039;&amp;#039;, Arnold, Llundain, 376tt.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Gwydion Jones</name></author>
	</entry>
</feed>