Apologia - Hanes diwygio

SeimonBrooks am 16:34, 22 Awst 2016

2016-08-22T16:34:43Z

SeimonBrooks: /* Llyfryddiaeth */

2016-08-22T16:33:24Z

‎Llyfryddiaeth

SeimonBrooks am 16:32, 22 Awst 2016

2016-08-22T16:32:59Z

SeimonBrooks am 16:31, 22 Awst 2016

2016-08-22T16:31:19Z

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Gair Groeg yw apologia, yn deillio o ''apologos'', sef ‘stori’. Er mwyn i destun gael ei ystyried yn apologia, mae’n rhaid iddo gynn...'

2016-08-22T16:29:50Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Gair Groeg yw apologia, yn deillio o ''apologos'', sef ‘stori’. Er mwyn i destun gael ei ystyried yn apologia, mae’n rhaid iddo gynn...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
Gair Groeg yw apologia, yn deillio o ''apologos'', sef ‘stori’. Er mwyn i destun gael ei ystyried yn apologia, mae’n rhaid iddo gynnwys elfen o amddiffyniad, naill ai o ymddygiad neu o gred yr awdur. Gall hyn fod yn amddiffyniad yn erbyn beirniadaeth go iawn, neu yn erbyn beirniadaeth a grëwyd gan yr awdur ei hun er mwyn dadlau ei achos. Defnyddir apologia yn aml er mwyn cryfhau safbwynt aelodau’r grŵp sydd o dan ymosodiad, gan gyfrannu at hunaniaeth a hunan-ddiffiniad y grŵp. Un o’r apologiâu cyntaf i oroesi yw ''Amddiffyniad Socrates'', lle mae’r athronydd yn amddiffyn ei hun yn erbyn cyhuddiadau o anffyddiaeth. Fe’i cyfieithwyd i’r Gymraeg yn 1936 gan D. Emrys Evans.

Blodeuodd y ''genre'' yn ystod ail ganrif Oes Crist, pan ysgrifennwyd nifer fawr o apologiâu’n dadlau achos Cristnogaeth uniongred yn erbyn ymosodiadau awduron paganaidd ar y naill law, ac yn diffinio uniongrededd yn erbyn heresïau ar y llaw arall. Yn bur aml, cyflwynwyd y rhain i’r awdurdodau Rhufeinig, mewn ymgais i’w sicrhau nad oedd y grefydd newydd yn fygythiad i’r Ymerodraeth er nad oedd ei harddelwyr yn fodlon cydnabod bodolaeth ei duwiau.

Y Diwygiad a’r Gwrthddiwygiad a welai’r apologia yn ailflodeuo fel genre, oherwydd diffinio ac amddiffyn credoau Protestaniaeth a Chatholigiaeth ill dwy’n erbyn eu gwrthwynebwyr. Ysgrifennwyd sawl apologia yn Gymraeg yn ystod y cyfnod hwn, ac yn unol â’u rhagflaenwyr clasurol maent yn targedu’r sawl ar eu hochr hwy o’r ddadl y tybir eu bod yn anwadal gymaint ag y maent yn ceisio dwyn perswâd ar eu gwrthwynebwyr. Ymysg yr apologiâu Protestannaidd ceir ''Epistol at y Cembru'' Richard Davies sy'n rhagflaenu’r cyfieithiad o’r Testament Newydd (1567), a’r cyfieithiadau ''Deffyniad Ffydd Eglwys Loegr'' Maurice Kyffin (1595) a ''Perl mewn Adfyd'' Huw Lewys (1595). Apologiâu amlyca’r Catholigion yw ''Na all fod un Ffydd onyd yr Hen Ffydd'' (1574) a ''Coelio’r Saint'' (1590), y ddau’n eiddo i Robert Gwyn o Benyberth.

Gellir ystyried rhai llyfrau cyfoes yn apologiâu, megis cyfrol Euros Bowen ''Trin Cerddi'' (1978), sy’n ymateb gan Bowen i ddehongliad Alan Llwyd o’i gerddi.

'''James January-McCann'''

==Llyfryddiaeth==

Jacobsen, A. (2009), ‘Apologetics and Apologies- Some Definitions’, yn Ulrich, J., Jacobsen, A., a Kahlos, M. (goln), ''Continuity and Discontinuity in Early Christain Apologetics'' (Frankfurt: Lang), tt. 5-21.
{{CC By-SA}}
[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

@@ Llinell 13: / Llinell 13: @@
 Jacobsen, A. (2009), ‘Apologetics and Apologies - Some Definitions’, yn Ulrich, J., Jacobsen, A., a Kahlos, M. (goln), ''Continuity and Discontinuity in Early Christain Apologetics'' (Frankfurt: Lang), tt. 5-21.
-{{CC By-SA}}
+{{CC BY-SA}}
 [[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Blodeuodd y ''genre'' yn ystod ail ganrif Oes Crist, pan ysgrifennwyd nifer fawr o apologiâu’n dadlau achos Cristnogaeth uniongred yn erbyn ymosodiadau awduron paganaidd ar y naill law, ac yn diffinio uniongrededd yn erbyn heresïau ar y llaw arall. Yn bur aml, cyflwynwyd y rhain i’r awdurdodau Rhufeinig, mewn ymgais i’w sicrhau nad oedd y grefydd newydd yn fygythiad i’r Ymerodraeth er nad oedd ei harddelwyr yn fodlon cydnabod bodolaeth ei duwiau.
-Y Diwygiad a’r Gwrthddiwygiad a welai’r apologia yn ailflodeuo fel genre, oherwydd diffinio ac amddiffyn credoau Protestaniaeth a Chatholigiaeth ill dwy’n erbyn eu gwrthwynebwyr. Ysgrifennwyd sawl apologia yn Gymraeg yn ystod y cyfnod hwn, ac yn unol â’u rhagflaenwyr clasurol maent yn targedu’r sawl ar eu hochr hwy o’r ddadl y tybir eu bod yn anwadal gymaint ag y maent yn ceisio dwyn perswâd ar eu gwrthwynebwyr. Ymysg yr apologiâu Protestannaidd ceir ''Epistol at y Cembru'' Richard Davies sy'n rhagflaenu’r cyfieithiad o’r Testament Newydd (1567), a’r cyfieithiadau ''Deffyniad Ffydd Eglwys Loegr'' Maurice Kyffin (1595) a ''Perl mewn Adfyd'' Huw Lewys (1595). Apologiâu amlyca’r Catholigion yw ''Na all fod un Ffydd onyd yr Hen Ffydd'' (1574) a ''Coelio’r Saint'' (1590), y ddau’n eiddo i Robert Gwyn o Benyberth.
+Y Diwygiad a’r Gwrthddiwygiad a welai’r apologia yn ailflodeuo fel ''genre'', oherwydd diffinio ac amddiffyn credoau Protestaniaeth a Chatholigiaeth ill dwy’n erbyn eu gwrthwynebwyr. Ysgrifennwyd sawl apologia yn Gymraeg yn ystod y cyfnod hwn, ac yn unol â’u rhagflaenwyr clasurol maent yn targedu’r sawl ar eu hochr hwy o’r ddadl y tybir eu bod yn anwadal gymaint ag y maent yn ceisio dwyn perswâd ar eu gwrthwynebwyr. Ymysg yr apologiâu Protestannaidd ceir ''Epistol at y Cembru'' Richard Davies sy'n rhagflaenu’r cyfieithiad o’r Testament Newydd (1567), a’r cyfieithiadau ''Deffyniad Ffydd Eglwys Loegr'' Maurice Kyffin (1595) a ''Perl mewn Adfyd'' Huw Lewys (1595). Apologiâu amlyca’r Catholigion yw ''Na all fod un Ffydd onyd yr Hen Ffydd'' (1574) a ''Coelio’r Saint'' (1590), y ddau’n eiddo i Robert Gwyn o Benyberth.
-Gellir ystyried rhai llyfrau cyfoes yn apologiâu, megis cyfrol Euros Bowen ''Trin Cerddi'' (1978), sy’n ymateb gan Bowen i ddehongliad Alan Llwyd o’i gerddi.
+Gellir ystyried rhai llyfrau cyfoes yn apologiâu, megis cyfrol Euros Bowen ''Trin Cerddi'' (1978), sy’n ymateb gan Bowen i gyfrol gan Alan Llwyd yn dehongli ei gerddi.
 '''James January-McCann'''