https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&feed=atom&title=Bingley%2C_William 2026-05-21T20:18:09Z Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici MediaWiki 1.28.0 https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Bingley,_William&diff=2964&oldid=prev 2021-02-15T11:38:54Z

<p>Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039; __NOAUTOLINKS__ &#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cyd...&#039;</p> <p><b>Tudalen newydd</b></p><div> __NOAUTOLINKS__<br /> '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''<br /> <br /> (1774–1823)<br /> <br /> Offeiriad, botanegydd a cherddor amatur. Fe’i bedyddiwyd yn Doncaster, Swydd Efrog, lle cafodd ei addysg gynnar, ac oddi yno aeth i Peterhouse, Caergrawnt (1795) lle graddiodd yn BA (1799) ac MA (1803). Fe’i hurddwyd yn offeiriad yn Eglwys Loegr a gwasanaethodd yn Mirfield (Swydd Efrog), Christchurch (Hampshire) ac yng Nghapel Fitzroy, Eglwys Sant Saviour, Charlotte Street, Llundain. Yn 1800 fe’i gwnaed yn Gymrawd o’r Gymdeithas Linneaidd.<br /> <br /> Yn 1798 treuliodd wyliau’r haf yn teithio o amgylch gogledd Cymru am dri mis a chyhoeddodd hanes y daith mewn dwy gyfrol o’r enw ''A Tour Round North Wales …'' (1800), gyda’r nod o ‘arwain teithwyr y dyfodol’. Mae’n cydnabod ei ddyled i gyhoeddiadau Thomas Pennant (1726–98) ac [[Edward Jones]] (Bardd y Brenin; 1752–1824), i’r olaf o’r ddau’n arbennig am ei wybodaeth am feirdd, cerddoriaeth, [[offerynnau]] ac arferion Cymru, a chynhwysir darn wedi’i drawsgrifio o lawysgrif [[Robert ap Huw]] hefyd.<br /> <br /> Mae ail gyfrol y ''Tour'' yn cynnwys ‘Select Specimens of Welsh Music’, sef pymtheg o alawon a cheinciau Cymreig: ‘Ar Hyd y Nos’; ‘Blodau’r Grug’; ‘Cwynfan Brydain’; ‘Difyrrwch Arglwyddes Owen’s’; ‘Dowch i’r Frwydr’; ‘Glan Meddwdod mwyn’; ‘Llwyn On’; ‘Merch Megan’; ‘Morfa Rhuddlan’; ‘Nos Galan’; ‘Suo Gan’; ‘Tri Chant o Bunnau’; ‘Triban Gwyr Morgannwg’; ‘Y Gadlys’. Am y rhain dywed (t. 289):<br /> <br /> :Yn yr alawon a ddewisais, newidiais gywair rhai ohonynt, a newid y bas, fel y gellid eu haddasu’n well ar gyfer yr harpsicord. Mae’r rhan fwyaf o’r telynorion y cyfarfûm â hwy yng Nghymru yn chwarae yng nghyweiriau mwyaf G a D, nad ydynt yn gweddu o gwbl i destunau lleddf. Cymerwyd chwech o’r alawon o gasgliad rhagorol Mr Jones, ac ysgrifennais y gweddill o’r delyn, pan oeddwn yn y wlad honno.<br /> <br /> Mae hyn nid yn unig yn amlygu ei dueddiadau golygyddol a’i ddoniau cerddorol, ond hefyd yn cadarnhau ei fod yn gasglwr brwd. Anghofiwyd ei gyfansoddiadau gwreiddiol i raddau helaeth.<br /> <br /> Dychwelodd i ogledd Cymru yn 1801 am bedwar mis o Fehefin hyd Fedi, gan gymryd diddordeb arbennig yn siroedd Dinbych, Meirionnydd, Caernarfon a Môn. Yn sgil hynny cyhoeddwyd ''Sixty of the most admired Welsh Airs collected … By the Rev. W. Bingley … arranged for the Pianoforte By W. Russell. Junr Organist of the Foundling Hospital, London'' (1803). Roedd y rhan fwyaf o’r alawon hyn wedi eu hargraffu’n flaenorol mewn cyhoeddiadau gan [[John Parry]] (Rhiwabon) ac [[Edward Jones]] (Bardd y Brenin).<br /> <br /> Cyfunwyd teithiau 1798 ac 1801 yn y ddwy gyfrol ''North Wales; including its Scenery, Antiquities, Customs… delineated from Two Excursions …'' (1804). Mae’r ail gyfrol yn cynnwys ‘Sixteen Admired Welsh Airs’ y mae chwech ohonynt (‘Ar Hyd y Nos’, ‘Difyrwch Arglwyddes Owain’, ‘Llwyn On’, ‘Merch Megan’, ‘Morfa Rhuddlan’, ‘Nos Galan’) yn ymddangos yng nghyhoeddiad 1800; mae’r gweddill – ‘Blodau y Drain’, ‘Codiad yr Haul’, ‘Codiad yr Hedydd’, ‘Difyrwch Gwyr Dyfi’, ‘Grisial Ground’, ‘Hai Lwli’, ‘Megan a golles ei gardas’, ‘Toriad y Dydd’, ‘Y Dydd Cyntaf o Awst’, ‘Ymadawiad y Frenhines’ – i’w cael hefyd yng nghasgliad 1803 o’i eiddo. Nid yw’r argraffiadau a ddilynodd yn cynnwys cerddoriaeth. Archwiliodd Bingley dair canrif o gerddoriaeth Ewropeaidd yn ei ''Musical Biography…'' (1814). Bu farw yn Charlotte Street, Llundain, ar 11 Mawrth 1823.<br /> <br /> '''David R. Jones'''<br /> <br /> {{CC BY-SA Cydymaith}}</div>

CadiW