https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&feed=atom&title=Bratiaith 2026-05-21T23:20:44Z Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici MediaWiki 1.28.0 https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Bratiaith&diff=1386&oldid=prev 2016-07-02T21:01:28Z

<p>Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ Iaith anghywir neu ansafonol. Yn draddodiadol mewn llenyddiaeth Gymraeg siaredid llond ceg o iaith gadarn a chywir gan chwarelwyr, glowyr...&#039;</p> <p><b>Tudalen newydd</b></p><div>__NOAUTOLINKS__ <br /> Iaith anghywir neu ansafonol. Yn draddodiadol mewn llenyddiaeth Gymraeg siaredid llond ceg o iaith gadarn a chywir gan chwarelwyr, glowyr, tyddynwyr, crefftwyr gwlad, gwerinwyr o bob math. Pobl uwch na’r rhain yn gymdeithasol a siaradai fratiaith: doctoriaid, twrneiod, offeiriaid, a’r ambell hen sgweiar oedd wedi budr-ddysgu’r iaith a ollyngwyd gan ei dadau. Gyda’r rhain oll gallwn gynnwys y cipar, a oedd yn Sais neu’n Sgotyn fel rheol. <br /> <br /> Nodweddion bratiaith Gymraeg yw: (a) camdreiglo, (b) methu gyda chenedl enw, (c) ansicrwydd gyda ffurfiau berfol, (ch) dwyn i mewn gyfartaledd uchel o eiriau benthyg heb eu cymathu, (d) gwyro cystrawen (‘brawd fi’, ‘lle ti’n dod o’, ‘ti ddim yn’), (dd) colli’r synnwyr (‘dydw i heb fynd’). Datblygiadau o fewn y Gymraeg sydd yn (d), a gellir dychmygu adeg y dônt yn safonol. Ond ni bydd (dd) byth bythoedd yn gywir. Pwysau’r Saesneg, fodd bynnag, yw prif achos y diffygion heddiw a chyda chynnydd y pwysau hwn aeth ‘Cymraeg cipar drama’ ar led drwy ein cymdeithas. <br /> <br /> Mae sut i adlewyrchu hyn, ac i ba fesur, yn gwestiynau sy’n wynebu bron bob storïwr a dramodydd Cymraeg heddiw. Am fod y Gymraeg yn iaith mor ffonymig mae’n bosib ysgrifennu ffurfiau llafar yn fanwl gywir. Gwneir hynny gan nifer o nofelwyr, ac o un safbwynt mae’n rhaid edmygu eu cysondeb a’u cywirdeb clust. Temtasiwn ddealladwy ar y llaw arall yw rhoi tipyn bach o gosmetig, yn hytrach nag adlewyrchu iaith yn ei dirywiad eithaf. Cyfyd yr un math o gwestiwn ym myd darlledu; gwelodd rhai ‘fudiad bratiaith’ yn y cyfryngau, canlyniad rhyw dybiaeth fod iaith lai cywir yn debyg o ennill mwy o gynulleidfa. Yn erbyn y dybiaeth honno gellir cyfeirio at y papurau bro, sydd wedi dal eu tir drwy gadw at iaith safonol.<br /> <br /> '''Dafydd Glyn Jones'''<br /> {{CC BY-SA}}<br /> [[Categori:Beirniadaeth a Theori]]</div>

SeimonBrooks