Cale, John - Hanes diwygio

CadiW am 20:09, 14 Mawrth 2021

2021-03-14T20:09:39Z

CadiW am 16:20, 15 Chwefror 2021

2021-02-15T16:20:58Z

CadiW: /* Disgyddiaeth */

2021-02-15T16:17:29Z

‎Disgyddiaeth

CadiW: /* Disgyddiaeth */

2021-02-15T16:16:15Z

‎Disgyddiaeth

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

2021-02-15T16:14:34Z

‎Llyfryddiaeth

CadiW am 14:08, 29 Ionawr 2021

2021-01-29T14:08:30Z

MariFflur am 14:23, 30 Medi 2018

2018-09-30T14:23:35Z

MariFflur am 09:04, 14 Awst 2018

2018-08-14T09:04:08Z

MariFflur am 09:03, 14 Awst 2018

2018-08-14T09:03:09Z

MariFflur am 08:59, 14 Awst 2018

2018-08-14T08:59:47Z

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 20:09, 14 Mawrth 2021
Llinell 106:		Llinell 106:

	{{CC BY-SA Cydymaith}}		{{CC BY-SA Cydymaith}}
−
−	~~[[Categori:Cerddoriaeth]]~~

@@ Llinell 3: / Llinell 3: @@
 (g.1942)
-Ganed John Davies Cale, cerddor, cyfansoddwr, cyfansoddwr caneuon a chynhyrchydd recordiau, yn y Garnant, Dyffryn Aman, ar 9 Mawrth 1942. Glöwr di-Gymraeg oedd ei dad, Willie Arthur George Cale, ac athrawes Gymraeg ei hiaith oedd ei fam, Margaret, y cedwir ei henw morwynol yn enw canol Cale. Mae Cale, a oedd yn unig blentyn, yn cofio pedwar brawd ei fam yn glir, yn eu plith Davey Davies a gynhyrchai, gyda’i wraig, Mai Jones, sioe radio adloniant ysgafn BBC Wales, ''Welsh Rarebit''; hi a gyfansoddodd y gerddoriaeth i ‘We’ll Keep a Welcome’, a glywyd gyntaf yn 1940. ‘Dyma beth oedd adloniant o ddifri’, meddai Cale (Cale a Bockris 1999). Roedd ewythr arall, ‘dylanwad mawr iawn arnaf’, yn canu’r ffidil, ac o ganlyniad dechreuodd Cale ddysgu’r piano a’r fiola yn y man.
+Ganed John Davies Cale, cerddor, cyfansoddwr, cyfansoddwr caneuon a chynhyrchydd recordiau, yn y Garnant, Dyffryn Aman, ar 9 Mawrth 1942. Glöwr di-Gymraeg oedd ei dad, Willie Arthur George Cale, ac athrawes Gymraeg ei hiaith oedd ei fam, Margaret, y cedwir ei henw morwynol yn enw canol Cale. Mae Cale, a oedd yn unig blentyn, yn cofio pedwar brawd ei fam yn glir, yn eu plith Davey Davies a gynhyrchai, gyda’i wraig, Mai Jones, sioe radio adloniant ysgafn BBC Wales, ''Welsh Rarebit''; hi a gyfansoddodd y gerddoriaeth i ‘[[We’ll Keep a Welcome]]’, a glywyd gyntaf yn 1940. ‘Dyma beth oedd adloniant o ddifri’, meddai Cale (Cale a Bockris 1999). Roedd ewythr arall, ‘dylanwad mawr iawn arnaf’, yn canu’r [[ffidil]], ac o ganlyniad dechreuodd Cale ddysgu’r piano a’r fiola yn y man.
-Roedd cerddoriaeth ac addysg o’i gwmpas ym mhobman wrth iddo dyfu, ac aeth yn ei flaen o Ysgol Gynradd Sirol y Garnant i Ysgol Ramadeg Dyffryn Aman. Bu cyfres o drafferthion personol pan oedd oddeutu’r 13 oed yn rhwystr i’w yrfa academaidd; ond maes o law enillodd Cale le i hyfforddi fel athro yng Ngholeg Goldsmiths yn ne Llundain, lle bu’n astudio rhwng 1960 ac 1963. Yno, cyfrannodd at gyflwyno cerddoriaeth fodernaidd ac ''avant-garde'' ei ddydd, gan gynnwys ei waith ei hun. Yn sgil cyfarfod ag Aaron Copland cafodd le yng Nghanolfan Gerddoriaeth Berkshire yn Tanglewood, Massachusetts, ond buan y symudodd i Efrog Newydd, a fu ers hynny’n ganolbwynt daearyddol i’w fywyd.
+Roedd cerddoriaeth ac [[addysg]] o’i gwmpas ym mhobman wrth iddo dyfu, ac aeth yn ei flaen o Ysgol Gynradd Sirol y Garnant i Ysgol Ramadeg Dyffryn Aman. Bu cyfres o drafferthion personol pan oedd oddeutu’r 13 oed yn rhwystr i’w yrfa academaidd; ond maes o law enillodd Cale le i hyfforddi fel athro yng Ngholeg Goldsmiths yn ne Llundain, lle bu’n astudio rhwng 1960 ac 1963. Yno, cyfrannodd at gyflwyno cerddoriaeth fodernaidd ac ''avant-garde'' ei ddydd, gan gynnwys ei waith ei hun. Yn sgil cyfarfod ag Aaron Copland cafodd le yng Nghanolfan Gerddoriaeth Berkshire yn Tanglewood, Massachusetts, ond buan y symudodd i Efrog Newydd, a fu ers hynny’n ganolbwynt daearyddol i’w fywyd.
 Rhwng 1963 ac 1968 bu Cale yn ymwneud â’r gweithgaredd cerddorol y mae’n cael ei gofio fwyaf amdano. Fel rhan o ''avant-garde'' cerddorol, cymerodd ran mewn perfformiad cyntaf o ''Vexations'' Erik Satie (c.1893) o dan John Cage yn 1963 ac ymuno â’r Theater of Eternal Music, ynghyd â La Monte Young (g.1935) ac eraill. Ar ôl cwrdd â’r canwr Lou Reed ddiwedd 1964 bu’r ddau’n gweithio o dan enw un band ar ôl y llall, gan benderfynu yn y diwedd mai’r Velvet Underground fyddai’n mynd â hi. Daeth yr arlunydd enwog Andy Warhol (1928–87) yn rheolwr ar y band, ac ef a gyflwynodd y gantores Nico y byddai Cale yn cydweithio â hi o bryd i’w gilydd hyd ei marwolaeth yn 1988. Cwta bedair blynedd fu cyfnod Cale gyda’r Velvet Underground (VU); rhyddhawyd dwy record yn cynnwys cyfraniad ganddo cyn iddo gael ei gardiau gan y band ym mis Medi 1968 (chwalodd gweddill aelodau VU ym mis Awst 1970). Ond bu’r ddwy record hynny ymhlith y mwyaf dylanwadol mewn cerddoriaeth roc, ac mae cyfraniad Cale, gyda’i lais, sain bur y fiola, a disgyblaeth gerddorol o’r bydoedd clasurol ac ''avant-garde'' fel ei gilydd, yn allweddol.
@@ Llinell 13: / Llinell 13: @@
 Cynhyrchodd Cale y mwyafrif o’i recordiadau ei hun, ond cynhyrchodd hefyd waith llawer iawn o artistiaid eraill: yn fwyaf cyson Nico (tri albwm i gyd), ond yn cynnwys recordiau sy’n enwog am amryfal resymau, gan gynnwys ''The Stooges'' (Elektra, 1969), ''The Modern Lovers'' (Home of the Hits, 1973) a record Patti Smith, ''Horses'' (Arista, 1975): mae’r casgliad ''Conflict and Catalysis'' (Big Beat Records, 2012) yn cynnig gorolwg o’i waith cynhyrchu. Cynhyrchodd record roc arall yn 2012 ac yntau’n 70 oed.
-Yn ail, creodd Cale hefyd gerddoriaeth yn ystyr fwy cyfyng y gair ‘cyfansoddiad’: cerddoriaeth offerynnol a lleisiol at ei gilydd iddo ef ei hun neu eraill ei chanu a’i chwarae, wedi’i nodiannu neu’n fyrfyfyr. Mae ei waith yn cynnwys opera (''Mata Hari'', 1995), gweithiau bale (e.e. ''Nico'', 1997) a llawer o draciau sain ar gyfer ffilmiau, nifer ohonynt wedi’u rhyddhau ar y label recordiau Belgaidd Crépuscule. Yn olaf, ac roedd hyn yn ddatblygiad o’i waith gyda Warhol, cynhyrchodd Cale weithiau celf amlgyfrwng yn cynnwys cerddoriaeth a sain, yn ogystal â geiriau a delweddau gweledol, er enghraifft, y gwaith ''Dyddiau Du/Dark Days'' a gynhyrchwyd ar ran Cyngor y Celfyddydau ar gyfer Biennale Fenis yn 2009.
+Yn ail, creodd Cale hefyd gerddoriaeth yn ystyr fwy cyfyng y gair ‘cyfansoddiad’: [[cerddoriaeth offerynnol]] a lleisiol at ei gilydd iddo ef ei hun neu eraill ei chanu a’i chwarae, wedi’i nodiannu neu’n fyrfyfyr. Mae ei waith yn cynnwys [[opera]] (''Mata Hari'', 1995), gweithiau bale (e.e. ''Nico'', 1997) a llawer o draciau sain ar gyfer ffilmiau, nifer ohonynt wedi’u rhyddhau ar y label recordiau Belgaidd Crépuscule. Yn olaf, ac roedd hyn yn ddatblygiad o’i waith gyda Warhol, cynhyrchodd Cale weithiau celf amlgyfrwng yn cynnwys cerddoriaeth a sain, yn ogystal â geiriau a delweddau gweledol, er enghraifft, y gwaith ''Dyddiau Du/Dark Days'' a gynhyrchwyd ar ran Cyngor y Celfyddydau ar gyfer Biennale Fenis yn 2009.
 Yn gyson â’i gynnyrch, mae iaith gerddorol Cale hefyd yn amrywiol, ac yn ymateb yn aml i ofynion comisiwn. Er enghraifft, mae’r gerddoriaeth biano i’r [[ffilm]] ''La Naissance d’amour'' yn cynnwys cerddoriaeth gyweiraidd (e.e. mae ‘If I Love You Still’ yn ddarn byr syml yn D fwyaf), tra mae’r gerddoriaeth biano i’r ffilm ''Process'' yn dangos meistrolaeth ar iaith gerddorol ôl-gyweiraidd: mae ‘Museum’, er enghraifft, yn cynnwys yn ei bedwar munud a deugain eiliad o wead piano uchel cynaledig, gordiau ac alawon anghytseiniol, sawl symudiad cyfochrog, brawddegau na ellir rhagweld eu hyd, ac ambell i fan gorffwys lled-gyweiraidd. O safbwynt caneuon, mae ‘Fear is a Man’s Best Friend’ yn crisialu nod amgen cynnar: y seicodrama gwrthdrawiadol sy’n chwalu’n anhrefn dan reolaeth.

@@ Llinell 69: / Llinell 69: @@
 :''Last Day on Earth'' [gyda Bob Neurith] (MCA MCD11037, 1994)
-:'''Cyn y Velvet Underground:'''
+'''Cyn y Velvet Underground:'''
 :''Sun Blindness Music'' (Table of the Elements TOE-CD-75, 2001)
@@ Llinell 79: / Llinell 79: @@
 :''Stainless Gamelan (Table of the Elements TOE-CD-80, 2001)
-:'''Gyda’r Velvet Underground:'''
+'''Gyda’r Velvet Underground:'''
 :''Velvet Underground and Nico'' (Verve V6-5008, 1966)

@@ Llinell 29: / Llinell 29: @@
 '''[recordiau unawdol oni nodir yn wahanol]'''
-''Vintage Violence'' (Columbia CS1037, 1971)
+:''Vintage Violence'' (Columbia CS1037, 1971)
-''The Academy in Peril'' (Reprise MS2079, 1972)
+:''The Academy in Peril'' (Reprise MS2079, 1972)
-''Paris 1919'' (Reprise MS2131, 1973)
+:''Paris 1919'' (Reprise MS2131, 1973)
-''Fear'' (Island ILPS9301, 1974)
+:''Fear'' (Island ILPS9301, 1974)
-''Slow Dazzle'' (Island ILS80345, 1975)
+:''Slow Dazzle'' (Island ILS80345, 1975)
-''Helen of Troy'' (Island ILPS9350, 1975)
+:''Helen of Troy'' (Island ILPS9350, 1975)
-''Honi Soit'' (A&M L37586, 1981)
+:''Honi Soit'' (A&M L37586, 1981)
-''Music for a New Society'' (Ze 6313-416, 1982)
+:''Music for a New Society'' (Ze 6313-416, 1982)
-''Caribbean Sunset'' (Ze 818.290-1, 1984)
+:''Caribbean Sunset'' (Ze 818.290-1, 1984)
-''Artificial Intelligence'' (Beggars Banquet SNIR25114, 1985)
+:''Artificial Intelligence'' (Beggars Banquet SNIR25114, 1985)
-''Words for the Dying'' (Opal 9-26024-4, 1989)
+:''Words for the Dying'' (Opal 9-26024-4, 1989)
-''Walking on Locusts'' (Hannibal HNCD1395, 1996)
+:''Walking on Locusts'' (Hannibal HNCD1395, 1996)
-''Hobo Sapiens'' (EMI 5939092, 2003)
+:''Hobo Sapiens'' (EMI 5939092, 2003)
-''Black Acetate'' (EMI 0946-334, 2005)
+:''Black Acetate'' (EMI 0946-334, 2005)
-''Shifty Adventures in Nookie Wood'' (Double Six DS047CD, 2012)
+:''Shifty Adventures in Nookie Wood'' (Double Six DS047CD, 2012)
 '''Cyweithiau:'''
-''Church of Anthrax'' [gyda Terry Riley] (Columbia C30131, 1971)
+:''Church of Anthrax'' [gyda Terry Riley] (Columbia C30131, 1971)
-''Songs for Drella'' [gyda Lou Reed) (Sire CD26140, 1990)
+:''Songs for Drella'' [gyda Lou Reed) (Sire CD26140, 1990)
-''Wrong Way Up'' [gyda Brian Eno] (Land CD12, 1990)
+:''Wrong Way Up'' [gyda Brian Eno] (Land CD12, 1990)
-''Last Day on Earth'' [gyda Bob Neurith] (MCA MCD11037, 1994)
+:''Last Day on Earth'' [gyda Bob Neurith] (MCA MCD11037, 1994)
-'''Cyn y Velvet Underground:'''
+:'''Cyn y Velvet Underground:'''
-''Sun Blindness Music'' (Table of the Elements TOE-CD-75, 2001)
+:''Sun Blindness Music'' (Table of the Elements TOE-CD-75, 2001)
-''Day of Niagara'' [gyda Tony Conrad, Angus MacLise, La Monte Young, Marian Zazeela] (Table of the Elements TOE-CD-74, 2000)
+:''Day of Niagara'' [gyda Tony Conrad, Angus MacLise, La Monte Young, Marian Zazeela] (Table of the Elements TOE-CD-74, 2000)
-''Dream Interpretation (Table of the Elements TOE-CD-79, 2001)
+:''Dream Interpretation (Table of the Elements TOE-CD-79, 2001)
-''Stainless Gamelan (Table of the Elements TOE-CD-80, 2001)
+:''Stainless Gamelan (Table of the Elements TOE-CD-80, 2001)
-'''Gyda’r Velvet Underground:'''
+:'''Gyda’r Velvet Underground:'''
-''Velvet Underground and Nico'' (Verve V6-5008, 1966)
+:''Velvet Underground and Nico'' (Verve V6-5008, 1966)
-''White Light, White Heat (Verve V-5046, 1968)
+:''White Light, White Heat (Verve V-5046, 1968)
-''Live MCMXCIII (Sire 9362-45465-2, 1993)
+:''Live MCMXCIII (Sire 9362-45465-2, 1993)
 '''Gwaith fel cynhyrchydd:'''
-''Conflict and Catalysis: Production and Arrangements 1966–2006'' (Big Beat/Ace Records CDWIKD299, 2012)
+:''Conflict and Catalysis: Production and Arrangements 1966–2006'' (Big Beat/Ace Records CDWIKD299, 2012)
 ==Llyfryddiaeth==

@@ Llinell 93: / Llinell 93: @@
 ==Llyfryddiaeth==
-Victor Bockris a Gerard Malanga, ''Uptight: The Velvet Underground Story'' (Llundain, 1983)
+:Victor Bockris a Gerard Malanga, ''Uptight: The Velvet Underground Story'' (Llundain, 1983)
-John Cale a Victor Bockris, ''What’s Welsh for Zen: The Autobiography of John Cale'' (Llundain, 1999)
+:John Cale a Victor Bockris, ''What’s Welsh for Zen: The Autobiography of John Cale'' (Llundain, 1999)
-Nigel Jenkins, ‘The Scars of Imagination: A Profile of John Cale’, Planet 79 (1991), yn ''Footsore on the Frontier: Selected Essays and Articles'' (Llandysul, 2001), 75–86
+:Nigel Jenkins, ‘The Scars of Imagination: A Profile of John Cale’, Planet 79 (1991), yn ''Footsore on the Frontier: Selected Essays and Articles'' (Llandysul, 2001), 75–86
-Dai Griffiths, ‘“Home is Living Like a Man on the Run”: John Cale’s Welsh Atlantic’, yn Sally Harper
+:Dai Griffiths, ‘“Home is Living Like a Man on the Run”: John Cale’s Welsh Atlantic’, yn Sally Harper (gol.), ''Welsh Music History'' (2000), 159–85, cyfieithiad Cymraeg, 186–211; ailargraffwyd yn Martin Stokes a Philip V. Bohlman (goln.), ''Celtic Modern: Music at the Global Fringe'' (Lanham, Maryland, 2003), 171–99
-Tim Mitchell, ''Sedition and Alchemy: a Biography of John Cale'' (Llundain, 2003)
+:Tim Mitchell, ''Sedition and Alchemy: a Biography of John Cale'' (Llundain, 2003)
-Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)
+:Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)
 {{CC BY-SA Cydymaith}}
 [[Categori:Cerddoriaeth]]

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 14:08, 29 Ionawr 2021
Llinell 105:		Llinell 105:

	Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)		Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)
		+
		+	{{CC BY-SA Cydymaith}}

	[[Categori:Cerddoriaeth]]		[[Categori:Cerddoriaeth]]

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 14:23, 30 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
−	__NOAUTOLINKS__'''~~Bydd y~~ cofnod hwn ymysg y cannoedd ~~fydd yn ymddangos~~ yn ''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru'', cyfrol ~~a fydd yn cael ei chyhoeddi~~ gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''	+	__NOAUTOLINKS__'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

	(g.1942)		(g.1942)

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:04, 14 Awst 2018
Llinell 106:		Llinell 106:
	Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)		Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)

−	[[Categori:Cerddoriaeth]	+	[[Categori:Cerddoriaeth]]

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:03, 14 Awst 2018
Llinell 105:		Llinell 105:

	Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)		Richard Witts, ''The Velvet Underground'' (Llundain, 2006)
		+
		+	[[Categori:Cerddoriaeth]