Calennig, Canu - Hanes diwygio

CadiW am 08:30, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T08:30:07Z

CadiW am 09:37, 26 Mawrth 2021

2021-03-26T09:37:35Z

CadiW am 09:37, 26 Mawrth 2021

2021-03-26T09:37:24Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-02-15T16:45:38Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Ffurf ar [[ganu gwasael]] yw canu Calennig, ac efallai mai ei ddiben gwreiddiol oedd dymuno bendith a ffrwythlondeb i drigolion y tŷ; mae hefyd ynghlwm wrth yr arfer o gyflwyno anrhegion y flwyddyn newydd, arfer sy’n ymestyn yn ôl i gyfnod y Rhufeiniaid. Yn y cyfnod diweddar, cysylltwyd yr arfer yn fwy gyda phlant na chydag oedolion. Arferid dechrau’n fore a pharhau tan ganol dydd, gan fynd o dŷ i dŷ o fewn y gymdogaeth. Ceir disgrifiad o orllewin Morgannwg yn 1819 sy’n sôn am gwmni o blant yn mynd o amgylch gydag afal yn llawn o ŷd, wedi ei addurno â gwyrddni (Owen 1974, 44).

Byddai’r cantorion yn cario cwd o amgylch eu gyddfau i ddal y bwyd neu’r arian a gynigid iddynt, ac weithiau’n cario ffon i guro ar y drws i ddeffro’r teulu. Cenid penillion wrth y drws, a byddai trigolion y tŷ yn rhoi eu hanrhegion i’r plant. Ym Morgannwg ac yn Sir Benfro cofnodwyd fel y byddai’r cantorion yn cario dŵr ac yn ei daenellu ar drigolion y tŷ gyda sbrigyn o focs i ddod â bendith, arfer sydd efallai’n gysylltiedig â’r hen arfer eglwysig o daenellu dŵr sanctaidd.

Diogelwyd nifer o enghreifftiau o ganeuon Calennig: o Sir Benfro y daw un o’r hynaf ohonynt, ‘Deffrowch ben teulu’, sydd ar fesur cywydd deuair fyrion ([[Kinney]] 2011, 84). Gosodwyd geiriau penillion Calennig ar donau poblogaidd o ffynonellau eraill: er enghraifft, cenir y geiriau adnabyddus, ‘Blwyddyn newydd dda i chi / Ac i bawb sydd yn y tŷ’ i addasiad o gytgan cân ''gospel'' o Ogledd America, ‘The bright for-evermore’. Cenid llawer o’r un penillion mewn gwahanol ardaloedd o Gymru: maent yn cynnwys elfennau o ofyn am fwyd neu arian ac o ddymuno llwyddiant, er enghraifft:

:Mi godais heddiw’n fore
:I gerdded at eich tai
:I ymofyn ambell chwechyn –
:Mi gymeraf beth yn llai.

:Gobeithio y ca’i fynd adre
:Yn llawen er fy lles,
:A’m cod yn llawn o arian
:A llawer iawn o bres.

:A diolch fydd i chwi
:Am ddim a gefais i
:A bendith fyddo arnoch
:A phob peth yn eich tŷ.

(Ifans 1983, 94)

'''Rhidian Griffiths'''

=Llyfryddiaeth=

:Trefor M. Owen, ''Welsh Folk Customs'' (Caerdydd, 1974)

:Rhiannon Ifans, ''Sêrs a Rybana'' (Llandysul, 1983)

:Phyllis Kinney, ''Welsh Traditional Music'' (Caerdydd, 2011)

{{CC BY-SA Cydymaith}}

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:37, 26 Mawrth 2021
Llinell 24:		Llinell 24:

	:(Ifans 1983, 94)		:(Ifans 1983, 94)
		+

	'''Rhidian Griffiths'''		'''Rhidian Griffiths'''

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Ffurf ar [[ganu gwasael]] yw canu Calennig, ac efallai mai ei ddiben gwreiddiol oedd dymuno bendith a ffrwythlondeb i drigolion y tŷ; mae hefyd ynghlwm wrth yr arfer o gyflwyno anrhegion y flwyddyn newydd, arfer sy’n ymestyn yn ôl i gyfnod y Rhufeiniaid. Yn y cyfnod diweddar, cysylltwyd yr arfer yn fwy gyda phlant na chydag oedolion. Arferid dechrau’n fore a pharhau tan ganol dydd, gan fynd o dŷ i dŷ o fewn y gymdogaeth. Ceir disgrifiad o orllewin Morgannwg yn 1819 sy’n sôn am gwmni o blant yn mynd o amgylch gydag afal yn llawn o ŷd, wedi ei addurno â gwyrddni (Owen 1974, 44).
+Ffurf ar [[Gwasael, Canu | ganu gwasael]] yw canu Calennig, ac efallai mai ei ddiben gwreiddiol oedd dymuno bendith a ffrwythlondeb i drigolion y tŷ; mae hefyd ynghlwm wrth yr arfer o gyflwyno anrhegion y flwyddyn newydd, arfer sy’n ymestyn yn ôl i gyfnod y Rhufeiniaid. Yn y cyfnod diweddar, cysylltwyd yr arfer yn fwy gyda phlant na chydag oedolion. Arferid dechrau’n fore a pharhau tan ganol dydd, gan fynd o dŷ i dŷ o fewn y gymdogaeth. Ceir disgrifiad o orllewin Morgannwg yn 1819 sy’n sôn am gwmni o blant yn mynd o amgylch gydag afal yn llawn o ŷd, wedi ei addurno â gwyrddni (Owen 1974, 44).
 Byddai’r cantorion yn cario cwd o amgylch eu gyddfau i ddal y bwyd neu’r arian a gynigid iddynt, ac weithiau’n cario ffon i guro ar y drws i ddeffro’r teulu. Cenid penillion wrth y drws, a byddai trigolion y tŷ yn rhoi eu hanrhegion i’r plant. Ym Morgannwg ac yn Sir Benfro cofnodwyd fel y byddai’r cantorion yn cario dŵr ac yn ei daenellu ar drigolion y tŷ gyda sbrigyn o focs i ddod â bendith, arfer sydd efallai’n gysylltiedig â’r hen arfer eglwysig o daenellu dŵr sanctaidd.
-Diogelwyd nifer o enghreifftiau o ganeuon Calennig: o Sir Benfro y daw un o’r hynaf ohonynt, ‘Deffrowch ben teulu’, sydd ar fesur cywydd deuair fyrion ([[Kinney]] 2011, 84). Gosodwyd geiriau penillion Calennig ar donau poblogaidd o ffynonellau eraill: er enghraifft, cenir y geiriau adnabyddus, ‘Blwyddyn newydd dda i chi / Ac i bawb sydd yn y tŷ’ i addasiad o gytgan cân ''gospel'' o Ogledd America, ‘The bright for-evermore’. Cenid llawer o’r un penillion mewn gwahanol ardaloedd o Gymru: maent yn cynnwys elfennau o ofyn am fwyd neu arian ac o ddymuno llwyddiant, er enghraifft:
+Diogelwyd nifer o enghreifftiau o ganeuon Calennig: o Sir Benfro y daw un o’r hynaf ohonynt, ‘Deffrowch ben teulu’, sydd ar fesur cywydd deuair fyrion ([[Kinney, Phyllis (g.1922) | Kinney]] 2011, 84). Gosodwyd geiriau penillion Calennig ar donau poblogaidd o ffynonellau eraill: er enghraifft, cenir y geiriau adnabyddus, ‘Blwyddyn newydd dda i chi / Ac i bawb sydd yn y tŷ’ i addasiad o gytgan cân ''gospel'' o Ogledd America, ‘The bright for-evermore’. Cenid llawer o’r un penillion mewn gwahanol ardaloedd o Gymru: maent yn cynnwys elfennau o ofyn am fwyd neu arian ac o ddymuno llwyddiant, er enghraifft:
 :Mi godais heddiw’n fore

@@ Llinell 23: / Llinell 23: @@
 :A phob peth yn eich tŷ.
-(Ifans 1983, 94)
+:(Ifans 1983, 94)
 '''Rhidian Griffiths'''
@@ Llinell 29: / Llinell 29: @@
 =Llyfryddiaeth=
-:Trefor M. Owen, ''Welsh Folk Customs'' (Caerdydd, 1974)
+*Trefor M. Owen, ''Welsh Folk Customs'' (Caerdydd, 1974)
-:Rhiannon Ifans, ''Sêrs a Rybana'' (Llandysul, 1983)
+*Rhiannon Ifans, ''Sêrs a Rybana'' (Llandysul, 1983)
-:Phyllis Kinney, ''Welsh Traditional Music'' (Caerdydd, 2011)
+*Phyllis Kinney, ''Welsh Traditional Music'' (Caerdydd, 2011)
 {{CC BY-SA Cydymaith}}

Calennig, Canu - Hanes diwygio

CadiW am 08:30, 2 Mehefin 2021

CadiW am 09:37, 26 Mawrth 2021

CadiW am 09:37, 26 Mawrth 2021

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'