Cantata - Hanes diwygio

CadiW am 08:38, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T08:38:16Z

CadiW am 08:37, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T08:37:53Z

CadiW am 09:39, 26 Mawrth 2021

2021-03-26T09:39:17Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-02-16T14:44:55Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin ''cantare''), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.

Math o [[oratorio]] fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i ''Tywysog Cymru'' [[John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o ''Gwarchae Harlech'' Edward Lawrence, ''Llewelyn a The Bride of Neath Valley'' [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), ''Gŵyl Gwalia'' Owain Alaw eto, ''Llys Arthur'' J. D. Jones ac ''Owen Glyndŵr'' [[John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.

Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, ''Gweddi Habacuc'', ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag ''Y Mab Afradlon'' (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd ''Cantata y Plant'' neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.

Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd ''Plant y Tlotty'' gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r ''Gaethglud'' (1904) gan [[D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei ''Hiawatha’s Wedding Feast'' (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[Daniel Jones]] ei ''The Country Beyond the Stars'' (1958) a [[William Mathias]] ei ''St Teilo'' (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o ''Carmina Burana'' (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu ''Last Choir Standing'' yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.

'''Gareth Williams'''

{{CC BY-SA Cydymaith}}

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin ''cantare''), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[Oratorio, Yr | oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.
-Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i ''Tywysog Cymru'' [[Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o ''Gwarchae Harlech'' Edward Lawrence, ''Llewelyn a The Bride of Neath Valley'' [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), ''Gŵyl Gwalia'' Owain Alaw eto, ''Llys Arthur'' J. D. Jones ac ''Owen Glyndŵr'' [[Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.
+Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i ''Tywysog Cymru'' [[Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o ''Gwarchae Harlech'' Edward Lawrence, ''Llewelyn a The Bride of Neath Valley'' [[Thomas, John (Pencerdd Gwalia; 1826-1913) | John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), ''Gŵyl Gwalia'' Owain Alaw eto, ''Llys Arthur'' J. D. Jones ac ''Owen Glyndŵr'' [[Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.
 Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, ''Gweddi Habacuc'', ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Parry, Joseph (1841-1903) | Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag ''Y Mab Afradlon'' (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd ''Cantata y Plant'' neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:39, 26 Mawrth 2021
Llinell 13:		Llinell 13:

	{{CC BY-SA Cydymaith}}		{{CC BY-SA Cydymaith}}
		+	[[Categori:Cerddoriaeth]]

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin ''cantare''), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.
+Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin ''cantare''), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[Oratorio, Yr | oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.
-Math o [[oratorio]] fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i ''Tywysog Cymru'' [[John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o ''Gwarchae Harlech'' Edward Lawrence, ''Llewelyn a The Bride of Neath Valley'' [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), ''Gŵyl Gwalia'' Owain Alaw eto, ''Llys Arthur'' J. D. Jones ac ''Owen Glyndŵr'' [[John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.
+Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i ''Tywysog Cymru'' [[Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o ''Gwarchae Harlech'' Edward Lawrence, ''Llewelyn a The Bride of Neath Valley'' [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), ''Gŵyl Gwalia'' Owain Alaw eto, ''Llys Arthur'' J. D. Jones ac ''Owen Glyndŵr'' [[Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.
-Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, ''Gweddi Habacuc'', ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag ''Y Mab Afradlon'' (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd ''Cantata y Plant'' neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.
+Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, ''Gweddi Habacuc'', ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Parry, Joseph (1841-1903) | Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag ''Y Mab Afradlon'' (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd ''Cantata y Plant'' neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.
-Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd ''Plant y Tlotty'' gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r ''Gaethglud'' (1904) gan [[D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei ''Hiawatha’s Wedding Feast'' (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[Daniel Jones]] ei ''The Country Beyond the Stars'' (1958) a [[William Mathias]] ei ''St Teilo'' (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o ''Carmina Burana'' (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu ''Last Choir Standing'' yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.
+Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd ''Plant y Tlotty'' gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r ''Gaethglud'' (1904) gan [[Evans, David Emlyn (1843-1913) | D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei ''Hiawatha’s Wedding Feast'' (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[Jones, Daniel (1912-93) | Daniel Jones]] ei ''The Country Beyond the Stars'' (1958) a [[Mathias, William (1934-92) | William Mathias]] ei ''St Teilo'' (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o ''Carmina Burana'' (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu ''Last Choir Standing'' yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.
 '''Gareth Williams'''

Cantata - Hanes diwygio

CadiW am 08:38, 2 Mehefin 2021

CadiW am 08:37, 2 Mehefin 2021

CadiW am 09:39, 26 Mawrth 2021

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'