<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Cantata</id>
	<title>Cantata - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Cantata"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:35:47Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=4742&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 08:38, 2 Mehefin 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=4742&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-06-02T08:38:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 08:38, 2 Mehefin 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;Llinell 4:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 4:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin &amp;#039;&amp;#039;cantare&amp;#039;&amp;#039;), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[Oratorio, Yr | oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin &amp;#039;&amp;#039;cantare&amp;#039;&amp;#039;), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[Oratorio, Yr | oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i &#039;&#039;Tywysog Cymru&#039;&#039; [[Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o &#039;&#039;Gwarchae Harlech&#039;&#039; Edward Lawrence, &#039;&#039;Llewelyn a The Bride of Neath Valley&#039;&#039; [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), &#039;&#039;Gŵyl Gwalia&#039;&#039; Owain Alaw eto, &#039;&#039;Llys Arthur&#039;&#039; J. D. Jones ac &#039;&#039;Owen Glyndŵr&#039;&#039; [[Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i &#039;&#039;Tywysog Cymru&#039;&#039; [[Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o &#039;&#039;Gwarchae Harlech&#039;&#039; Edward Lawrence, &#039;&#039;Llewelyn a The Bride of Neath Valley&#039;&#039; [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Thomas, John (Pencerdd Gwalia; 1826-1913) | &lt;/ins&gt;John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), &#039;&#039;Gŵyl Gwalia&#039;&#039; Owain Alaw eto, &#039;&#039;Llys Arthur&#039;&#039; J. D. Jones ac &#039;&#039;Owen Glyndŵr&#039;&#039; [[Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, &amp;#039;&amp;#039;Gweddi Habacuc&amp;#039;&amp;#039;, ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Parry, Joseph (1841-1903) | Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag &amp;#039;&amp;#039;Y Mab Afradlon&amp;#039;&amp;#039; (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd &amp;#039;&amp;#039;Cantata y Plant&amp;#039;&amp;#039; neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, &amp;#039;&amp;#039;Gweddi Habacuc&amp;#039;&amp;#039;, ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Parry, Joseph (1841-1903) | Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag &amp;#039;&amp;#039;Y Mab Afradlon&amp;#039;&amp;#039; (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd &amp;#039;&amp;#039;Cantata y Plant&amp;#039;&amp;#039; neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-4741:rev-4742:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=4741&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 08:37, 2 Mehefin 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=4741&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-06-02T08:37:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 08:37, 2 Mehefin 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin &#039;&#039;cantare&#039;&#039;), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin &#039;&#039;cantare&#039;&#039;), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Oratorio, Yr | &lt;/ins&gt;oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Math o &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;oratorio&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i &#039;&#039;Tywysog Cymru&#039;&#039; [[John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o &#039;&#039;Gwarchae Harlech&#039;&#039; Edward Lawrence, &#039;&#039;Llewelyn a The Bride of Neath Valley&#039;&#039; [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), &#039;&#039;Gŵyl Gwalia&#039;&#039; Owain Alaw eto, &#039;&#039;Llys Arthur&#039;&#039; J. D. Jones ac &#039;&#039;Owen Glyndŵr&#039;&#039; [[John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Math o oratorio fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | &lt;/ins&gt;Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i &#039;&#039;Tywysog Cymru&#039;&#039; [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Owen, John (Owain Alaw; 1821-83) | &lt;/ins&gt;John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o &#039;&#039;Gwarchae Harlech&#039;&#039; Edward Lawrence, &#039;&#039;Llewelyn a The Bride of Neath Valley&#039;&#039; [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), &#039;&#039;Gŵyl Gwalia&#039;&#039; Owain Alaw eto, &#039;&#039;Llys Arthur&#039;&#039; J. D. Jones ac &#039;&#039;Owen Glyndŵr&#039;&#039; [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jones, John (Eos Bradwen) (1831-99) | &lt;/ins&gt;John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, &#039;&#039;Gweddi Habacuc&#039;&#039;, ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039; (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd &#039;&#039;Cantata y Plant&#039;&#039; neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, &#039;&#039;Gweddi Habacuc&#039;&#039;, ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Parry, Joseph (1841-1903) | &lt;/ins&gt;Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039; (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd &#039;&#039;Cantata y Plant&#039;&#039; neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd &#039;&#039;Plant y Tlotty&#039;&#039; gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r &#039;&#039;Gaethglud&#039;&#039; (1904) gan [[D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei &#039;&#039;Hiawatha’s Wedding Feast&#039;&#039; (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[Daniel Jones]] ei &#039;&#039;The Country Beyond the Stars&#039;&#039; (1958) a [[William Mathias]] ei &#039;&#039;St Teilo&#039;&#039; (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o &#039;&#039;Carmina Burana&#039;&#039; (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu &#039;&#039;Last Choir Standing&#039;&#039; yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd &#039;&#039;Plant y Tlotty&#039;&#039; gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r &#039;&#039;Gaethglud&#039;&#039; (1904) gan [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Evans, David Emlyn (1843-1913) | &lt;/ins&gt;D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei &#039;&#039;Hiawatha’s Wedding Feast&#039;&#039; (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jones, Daniel (1912-93) | &lt;/ins&gt;Daniel Jones]] ei &#039;&#039;The Country Beyond the Stars&#039;&#039; (1958) a [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Mathias, William (1934-92) | &lt;/ins&gt;William Mathias]] ei &#039;&#039;St Teilo&#039;&#039; (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o &#039;&#039;Carmina Burana&#039;&#039; (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu &#039;&#039;Last Choir Standing&#039;&#039; yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gareth Williams&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gareth Williams&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-3612:rev-4741:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=3612&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 09:39, 26 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=3612&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-26T09:39:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 09:39, 26 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l13&quot;&gt;Llinell 13:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 13:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Cerddoriaeth]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-3002:rev-3612:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=3002&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ &#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cydy...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Cantata&amp;diff=3002&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-02-16T14:44:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydy...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae’r gantata, neu’r gantawd, fel yr awgryma’r gair (o’r Lladin &amp;#039;&amp;#039;cantare&amp;#039;&amp;#039;), yn gyfansoddiad ar gyfer ei ganu. Fel yr [[opera]] a’r [[oratorio]], roedd dechreuadau’r cyfrwng hwn yn yr Eidal yn yr 17g. ond nid yw mor theatrig â’r naill na mor sylweddol o ran hyd a chynnwys â’r llall. Caiff y term ei ddefnyddio bellach i ddisgrifio amrywiaeth o gyfansoddiadau nad oes ganddynt fawr o nodweddion yn gyffredin ond eu bod yn weithiau i leisiau a cherddorfa fach. Gall y gantata fod yn seciwlar, fel yr oedd cantatas niferus Scarlatti, ond yn yr Almaen datblygodd gwedd fwy crefyddol ar y cyfrwng yng ngwaith Telemann, Handel ac yn bennaf J. S. Bach, a ysgrifennodd dros 200 o gantatas eglwysig.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Math o [[oratorio]] fer na fyddai’n ddigon i wneud cyngerdd ynddi’i hun oedd y gantata ac oherwydd hynny, ynghyd â’i strwythur syml (roedd y ffiwg i’w hosgoi) a’r ffaith nad oedd yn gofyn am adnoddau lleisiol na cherddorfaol mawr, denwyd sawl cyfansoddwr Cymreig yn oes Victoria i efelychu datblygiadau yn Lloegr ac i lunio eu cantatas eu hunain. Fe’u cyfansoddwyd ar gyfer eu perfformio yn yr [[Eisteddfod]] Genedlaethol a chafwyd llifeiriant ohonynt wedi i &amp;#039;&amp;#039;Tywysog Cymru&amp;#039;&amp;#039; [[John Owen]] (Owain Alaw), ym mhrifwyl Caernarfon 1862, agor y fflodiart. Prydeingarwch ac eilunaddoliad o’r teulu brenhinol oedd nodweddion cantatas y cyfnod hwn. Yn yr 1860au gwelwyd yng nghyngherddau’r Eisteddfod berfformiadau o &amp;#039;&amp;#039;Gwarchae Harlech&amp;#039;&amp;#039; Edward Lawrence, &amp;#039;&amp;#039;Llewelyn a The Bride of Neath Valley&amp;#039;&amp;#039; [[John Thomas]] (Pencerdd Gwalia), &amp;#039;&amp;#039;Gŵyl Gwalia&amp;#039;&amp;#039; Owain Alaw eto, &amp;#039;&amp;#039;Llys Arthur&amp;#039;&amp;#039; J. D. Jones ac &amp;#039;&amp;#039;Owen Glyndŵr&amp;#039;&amp;#039; [[John Jones]] (Eos Bradwen), i gyd wedi’u seilio ar alawon Cymreig a digwyddiadau lled hanesyddol, gyda geiriau gan feirdd amlycaf eu dydd fel Ceiriog a Thalhaiarn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rhagflaenwyd y corawdau hyn serch hynny gan gyfansoddiad cysegredig John Ambrose Lloyd, &amp;#039;&amp;#039;Gweddi Habacuc&amp;#039;&amp;#039;, ar destun o’r Beibl, a ysgrifennwyd yn ystod 1850–51 ac a farnwyd yn orau yn Eisteddfod Porthmadog yn 1851. Trodd [[Joseph Parry]] ei law at y gantata grefyddol hefyd, gydag &amp;#039;&amp;#039;Y Mab Afradlon&amp;#039;&amp;#039; (1866) ymhlith nifer, er mai’r orau efallai o’i ddeuddeg cantata oedd &amp;#039;&amp;#039;Cantata y Plant&amp;#039;&amp;#039; neu ‘Ymgom yr Adar’, a barhaodd yn boblogaidd am hanner canrif ar ôl adeg ei hysgrifennu yn yr 1870au.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Cantatas eraill y bu canu mynych arnynt yn eu cyfnod oedd &amp;#039;&amp;#039;Plant y Tlotty&amp;#039;&amp;#039; gan Gwilym Gwent (William Aubrey Williams), a fu’n fuddugol mewn eisteddfod yn Nhreherbert yn 1878 ac y gwelodd Caradog yn dda i drefnu rhannau ohoni ar gyfer cyfeiliant cerddorfa, a’r &amp;#039;&amp;#039;Gaethglud&amp;#039;&amp;#039; (1904) gan [[D. Emlyn Evans]]. Machludodd haul y gantata wedi hynny yn wyneb datblygiad ‘baledi corawl’ mwy swmpus o Loegr gan, e.e., Sullivan, Stanford, Elgar, Coleridge-Taylor (yr oedd ei &amp;#039;&amp;#039;Hiawatha’s Wedding Feast&amp;#039;&amp;#039; (1898), yn ffefryn yng Nghymru am dri chwarter canrif) a R. Vaughan Williams. Ni chollodd y gantata ei hapêl i gyfansoddwyr na chantorion Cymru serch hynny. Fel cantata y disgrifiodd [[Daniel Jones]] ei &amp;#039;&amp;#039;The Country Beyond the Stars&amp;#039;&amp;#039; (1958) a [[William Mathias]] ei &amp;#039;&amp;#039;St Teilo&amp;#039;&amp;#039; (1970), a gwelwyd mwynhad amlwg ym mherfformiad Côr Ysgol Glanaethwy wrth iddynt ganu ‘O Fortuna!’ o &amp;#039;&amp;#039;Carmina Burana&amp;#039;&amp;#039; (Carl Orff; 1935–6) yn rownd derfynol y gystadleuaeth deledu &amp;#039;&amp;#039;Last Choir Standing&amp;#039;&amp;#039; yn 2008 ac wedyn ar eu cryno- ddisg o’r un enw.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Gareth Williams&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
</feed>