Cerdd Dant, Corau - Hanes diwygio

CadiW am 09:01, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T09:01:07Z

CadiW am 09:00, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T09:00:40Z

CadiW am 08:59, 2 Mehefin 2021

2021-06-02T08:59:58Z

CadiW am 16:37, 8 Ebrill 2021

2021-04-08T16:37:47Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-02-23T21:26:13Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Rhywbeth a ddatblygodd yn ystod ail hanner yr 20g. yw’r côr cerdd dant. Ar hyd y canrifoedd, crefft yr unigolyn oedd canu gyda’r tannau, ond o tua’r 1930au ymlaen gwelwyd deuawdau, triawdau a phartïon. Cyflwynwyd cystadlaethau parti [[cerdd dant]] yn gymharol gynnar: yn yr Ŵyl Cerdd Dant gyntaf yn y Felinheli yn 1947, er enghraifft.

Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau merched]] neu gorau dynion yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[corau cymysg]].

Mae’n wir dweud hefyd fod aml i gôr wedi ei sefydlu yn wreiddiol fel parti, a’u bod wedi symud o un categori i’r llall, yn syml oherwydd fod nifer yr aelodau wedi cynyddu gydag amser. Dyna a ddigwyddodd gydag un o’r corau cerdd dant enwocaf, Côr Godre’r Aran o ardal Llanuwchllyn – criw a ddaeth ynghyd yn wreiddiol ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Dolgellau, 1949, trwy ysgogiad teulu Tyddyn ’Ronnen, sef Einion Edwards a’i ddau nai, Geraint a [[Trefor Edwards.]] Yn ddiweddarach cymerwyd yr awenau gan Tom Jones.

Ymddangosodd cystadleuaeth ‘Côr deulais neu fwy’ (heb fod dan 16 mewn nifer) mor gynnar ag 1954, yng Ngŵyl Cerdd Dant Aberystwyth. Ond yn y cyfnod hwnnw nid oedd y gystadleuaeth yn ymddangos yn gyson bob blwyddyn; ambell i flwyddyn nid oedd neb yn cystadlu, ac yn gyffredinol peth cymharol brin oedd y côr cerdd dant. Ymhlith yr enwau sy’n ymddangos y mae Côr Godre’r Aran ei hun, Côr Cwm Eithin (Llangwm, dan arweiniad [[Emrys Jones]]), Parti’r Ffynnon (Treffynnon, dan arweiniad Morfudd Maesaleg) a Chôr Merched Prysor (Trawsfynydd, dan arweiniad Mrs L. E. Morris).

Yn ystod yr 1960au un o’r corau mwyaf llwyddiannus oedd Côr Pontrhydyfen, dan arweiniad Alwyn Samuel. Dyma hefyd gyfnod [[Bois y Blacbord]], dan arweiniad Noel John, a aeth ymlaen i arwain Côr Telyn Teilo, côr prysur iawn yn yr 1970au. Y corau mwyaf amlwg yn y cyfnod hwn oedd Hogia’r Ddwylan (dan arweiniad [[Menai Williams]], yna Ilid Anne Jones), Rhianedd Môn (dan arweiniad Bethan Bryn, yna Morfudd Maesaleg), Côr Gyfynys, Trawsfynydd (dan arweiniad L. E. Morris), Côr Caerdydd (dan arweiniad Lisa Erfyl), Côr Aelwyd Caerdydd (dan arweiniad Nan Elis) a Chôr Tannau Taf (dan arweiniad Carys Williams).

Mae’n debyg mai o ganol yr 1970au ymlaen y datblygodd ‘oes aur’ y corau cerdd dant, gyda nifer y corau ar gynnydd yn gyson, yn ogystal â niferoedd y cantorion o fewn y corau hynny (yng Ngŵyl Cerdd Dant y Bala, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Corwen yn 1984, daeth tri ar ddeg o gorau i gystadlu). Ymhlith y corau amlycaf o’r cyfnod hwnnw ymlaen y mae Côr Pantycelyn (Coleg Aberystwyth, arweinydd Gareth Mitford), Côr Merched Dyffryn Dulais (arweinydd Iris Thomas), Côr Cantre’r Gwaelod (Aberystwyth, arweinydd Bethan Bryn), Côr Penyberth (Pwllheli, arweinydd Nan Elis), Merched Uwchllyn (Llanuwchllyn, arweinydd Dafydd Roberts), Côr Merched Carmel (arweinydd Maureen Hughes), Côr Arianrhod (arweinydd Glesni Jones), Merched y Garth (Pontypridd, arweinydd Alwena Roberts, yna Llinos Swain), Parti’r Ffin (Wrecsam, arweinydd Mair Carrington Roberts), Côr Llangwm (arweinydd Rhian Jones), Côr Ceinion Conwy (arweinydd Catherine Watkin), Merched Glyndŵr (Dyffryn Clwyd, arweinydd Leah Owen), Côr Prysor (Trawsfynydd), Côr Seiriol (Bangor, arweinydd Gwennant Pyrs), Côr Canna (Caerdydd, arweinydd Delyth Medi), Côr Gwrtheyrn (Pwllheli, arweinydd Alwena Roberts), Côr Lleisiau’r Nant (Dinbych, arweinydd Leah Owen) a Chôr Glanaethwy (arweinydd Cefin Roberts) (gw. hefyd [[Arweinyddion]]).

'''Sioned Webb'''

==Disgyddiaeth==

:Côr Telyn Teilo, ''Goreuon 1970–1991'' (Sain SCD2093, 1995)

:Côr Seiriol, ''Côr Seiriol 2'' (Sain SCD2106, 1995)

:Côr Caerdydd, ''Côr Caerdydd'' (Sain SCD2118, 1995)

:Côr Godre’r Aran, ''Cwlwm Aur'' (Sain SCD2231, 1999)

:Côr Seiriol, ''Goreuon Cerdd Dant'' (Sain SCD2329, 2001)

:Côr Pantycelyn, ''Goreuon Cerdd Dant (Cyfrol 2)'' (Sain SCD2448, 2004)

:Côr Godre’r Aran, ''Goreuon 1983–2003'' (Sain SCD2659, 2012)

{{CC BY-SA Cydymaith}}

@@ Llinell 6: / Llinell 6: @@
 Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[Gwyliau Cerddoriaeth | gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau Merched | Corau merched]] neu [[Corau Meibion | gorau dynion]] yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[Corau Cymysg | corau cymysg]].
-Mae’n wir dweud hefyd fod aml i gôr wedi ei sefydlu yn wreiddiol fel parti, a’u bod wedi symud o un categori i’r llall, yn syml oherwydd fod nifer yr aelodau wedi cynyddu gydag amser. Dyna a ddigwyddodd gydag un o’r corau cerdd dant enwocaf, Côr Godre’r Aran o ardal Llanuwchllyn – criw a ddaeth ynghyd yn wreiddiol ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Dolgellau, 1949, trwy ysgogiad teulu Tyddyn ’Ronnen, sef Einion Edwards a’i ddau nai, Geraint a [[Trefor Edwards.]] Yn ddiweddarach cymerwyd yr awenau gan Tom Jones.
+Mae’n wir dweud hefyd fod aml i gôr wedi ei sefydlu yn wreiddiol fel parti, a’u bod wedi symud o un categori i’r llall, yn syml oherwydd fod nifer yr aelodau wedi cynyddu gydag amser. Dyna a ddigwyddodd gydag un o’r corau cerdd dant enwocaf, Côr Godre’r Aran o ardal Llanuwchllyn – criw a ddaeth ynghyd yn wreiddiol ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Dolgellau, 1949, trwy ysgogiad teulu Tyddyn ’Ronnen, sef Einion Edwards a’i ddau nai, Geraint a [[Edwards, Trefor (1928-2003) | Trefor Edwards]]. Yn ddiweddarach cymerwyd yr awenau gan Tom Jones.
 Ymddangosodd cystadleuaeth ‘Côr deulais neu fwy’ (heb fod dan 16 mewn nifer) mor gynnar ag 1954, yng Ngŵyl Cerdd Dant Aberystwyth. Ond yn y cyfnod hwnnw nid oedd y gystadleuaeth yn ymddangos yn gyson bob blwyddyn; ambell i flwyddyn nid oedd neb yn cystadlu, ac yn gyffredinol peth cymharol brin oedd y côr cerdd dant. Ymhlith yr enwau sy’n ymddangos y mae Côr Godre’r Aran ei hun, Côr Cwm Eithin (Llangwm, dan arweiniad [[Jones, William Emrys (Emrys Jones, Llangwm) (1920-2009) | Emrys Jones]]), Parti’r Ffynnon (Treffynnon, dan arweiniad Morfudd Maesaleg) a Chôr Merched Prysor (Trawsfynydd, dan arweiniad Mrs L. E. Morris).

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Rhywbeth a ddatblygodd yn ystod ail hanner yr 20g. yw’r côr cerdd dant. Ar hyd y canrifoedd, crefft yr unigolyn oedd canu gyda’r tannau, ond o tua’r 1930au ymlaen gwelwyd deuawdau, triawdau a phartïon. Cyflwynwyd cystadlaethau parti [[Cerdd Dant | cerdd dant]] yn gymharol gynnar: yn yr Ŵyl Cerdd Dant gyntaf yn y Felinheli yn 1947, er enghraifft.
-Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[Gwyliau Cerddoriaeth | gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau merched]] neu gorau dynion yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[corau cymysg]].
+Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[Gwyliau Cerddoriaeth | gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau Merched | Corau merched]] neu [[Corau Meibion | gorau dynion]] yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[Corau Cymysg | corau cymysg]].
 Mae’n wir dweud hefyd fod aml i gôr wedi ei sefydlu yn wreiddiol fel parti, a’u bod wedi symud o un categori i’r llall, yn syml oherwydd fod nifer yr aelodau wedi cynyddu gydag amser. Dyna a ddigwyddodd gydag un o’r corau cerdd dant enwocaf, Côr Godre’r Aran o ardal Llanuwchllyn – criw a ddaeth ynghyd yn wreiddiol ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Dolgellau, 1949, trwy ysgogiad teulu Tyddyn ’Ronnen, sef Einion Edwards a’i ddau nai, Geraint a [[Trefor Edwards.]] Yn ddiweddarach cymerwyd yr awenau gan Tom Jones.

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Rhywbeth a ddatblygodd yn ystod ail hanner yr 20g. yw’r côr cerdd dant. Ar hyd y canrifoedd, crefft yr unigolyn oedd canu gyda’r tannau, ond o tua’r 1930au ymlaen gwelwyd deuawdau, triawdau a phartïon. Cyflwynwyd cystadlaethau parti [[cerdd dant]] yn gymharol gynnar: yn yr Ŵyl Cerdd Dant gyntaf yn y Felinheli yn 1947, er enghraifft.
+Rhywbeth a ddatblygodd yn ystod ail hanner yr 20g. yw’r côr cerdd dant. Ar hyd y canrifoedd, crefft yr unigolyn oedd canu gyda’r tannau, ond o tua’r 1930au ymlaen gwelwyd deuawdau, triawdau a phartïon. Cyflwynwyd cystadlaethau parti [[Cerdd Dant | cerdd dant]] yn gymharol gynnar: yn yr Ŵyl Cerdd Dant gyntaf yn y Felinheli yn 1947, er enghraifft.
-Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau merched]] neu gorau dynion yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[corau cymysg]].
+Cam naturiol wedyn o hynny oedd ymddangosiad corau. Nid oes, ac ni fu erioed, reol bendant i wahaniaethu rhwng ‘parti’ a ‘chôr’. Ar gyfer ‘parti’, i ddibenion cystadleuaeth mewn [[Gwyliau Cerddoriaeth | gŵyl]] neu eisteddfod, nodir niferoedd penodol yn y rhestr testunau – ‘hyd at 20 mewn nifer’ yn amlach na pheidio (ar un adeg ‘16’ oedd yn arferol). Mae cystadleuaeth y côr felly yn cynnwys unrhyw nifer uwch na’r ffigwr a nodir ar gyfer y parti. Gall nifer y cantorion amrywio’n fawr, ond o bryd i’w gilydd gwelwyd corau sylweddol mewn cystadlaethau, rhai’n cynnwys cymaint â 70 o aelodau. Ar gyfer cyngerdd agoriadol [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol y Bala, 2009, ffurfiwyd côr o dros gant o leisiau meibion dan arweiniad Dan Puw, Côr y Cewri. [[Corau merched]] neu gorau dynion yw’r mwyafrif llethol o gorau a ffurfiwyd; eithriad mewn gwirionedd yw [[corau cymysg]].
 Mae’n wir dweud hefyd fod aml i gôr wedi ei sefydlu yn wreiddiol fel parti, a’u bod wedi symud o un categori i’r llall, yn syml oherwydd fod nifer yr aelodau wedi cynyddu gydag amser. Dyna a ddigwyddodd gydag un o’r corau cerdd dant enwocaf, Côr Godre’r Aran o ardal Llanuwchllyn – criw a ddaeth ynghyd yn wreiddiol ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Dolgellau, 1949, trwy ysgogiad teulu Tyddyn ’Ronnen, sef Einion Edwards a’i ddau nai, Geraint a [[Trefor Edwards.]] Yn ddiweddarach cymerwyd yr awenau gan Tom Jones.
-Ymddangosodd cystadleuaeth ‘Côr deulais neu fwy’ (heb fod dan 16 mewn nifer) mor gynnar ag 1954, yng Ngŵyl Cerdd Dant Aberystwyth. Ond yn y cyfnod hwnnw nid oedd y gystadleuaeth yn ymddangos yn gyson bob blwyddyn; ambell i flwyddyn nid oedd neb yn cystadlu, ac yn gyffredinol peth cymharol brin oedd y côr cerdd dant. Ymhlith yr enwau sy’n ymddangos y mae Côr Godre’r Aran ei hun, Côr Cwm Eithin (Llangwm, dan arweiniad [[Emrys Jones]]), Parti’r Ffynnon (Treffynnon, dan arweiniad Morfudd Maesaleg) a Chôr Merched Prysor (Trawsfynydd, dan arweiniad Mrs L. E. Morris).
+Ymddangosodd cystadleuaeth ‘Côr deulais neu fwy’ (heb fod dan 16 mewn nifer) mor gynnar ag 1954, yng Ngŵyl Cerdd Dant Aberystwyth. Ond yn y cyfnod hwnnw nid oedd y gystadleuaeth yn ymddangos yn gyson bob blwyddyn; ambell i flwyddyn nid oedd neb yn cystadlu, ac yn gyffredinol peth cymharol brin oedd y côr cerdd dant. Ymhlith yr enwau sy’n ymddangos y mae Côr Godre’r Aran ei hun, Côr Cwm Eithin (Llangwm, dan arweiniad [[Jones, William Emrys (Emrys Jones, Llangwm) (1920-2009) | Emrys Jones]]), Parti’r Ffynnon (Treffynnon, dan arweiniad Morfudd Maesaleg) a Chôr Merched Prysor (Trawsfynydd, dan arweiniad Mrs L. E. Morris).
-Yn ystod yr 1960au un o’r corau mwyaf llwyddiannus oedd Côr Pontrhydyfen, dan arweiniad Alwyn Samuel. Dyma hefyd gyfnod [[Bois y Blacbord]], dan arweiniad Noel John, a aeth ymlaen i arwain Côr Telyn Teilo, côr prysur iawn yn yr 1970au. Y corau mwyaf amlwg yn y cyfnod hwn oedd Hogia’r Ddwylan (dan arweiniad [[Menai Williams]], yna Ilid Anne Jones), Rhianedd Môn (dan arweiniad Bethan Bryn, yna Morfudd Maesaleg), Côr Gyfynys, Trawsfynydd (dan arweiniad L. E. Morris), Côr Caerdydd (dan arweiniad Lisa Erfyl), Côr Aelwyd Caerdydd (dan arweiniad Nan Elis) a Chôr Tannau Taf (dan arweiniad Carys Williams).
+Yn ystod yr 1960au un o’r corau mwyaf llwyddiannus oedd Côr Pontrhydyfen, dan arweiniad Alwyn Samuel. Dyma hefyd gyfnod [[Bois y Blacbord]], dan arweiniad Noel John, a aeth ymlaen i arwain Côr Telyn Teilo, côr prysur iawn yn yr 1970au. Y corau mwyaf amlwg yn y cyfnod hwn oedd Hogia’r Ddwylan (dan arweiniad [[Williams, Menai (g.1942) | Menai Williams]], yna Ilid Anne Jones), Rhianedd Môn (dan arweiniad Bethan Bryn, yna Morfudd Maesaleg), Côr Gyfynys, Trawsfynydd (dan arweiniad L. E. Morris), Côr Caerdydd (dan arweiniad Lisa Erfyl), Côr Aelwyd Caerdydd (dan arweiniad Nan Elis) a Chôr Tannau Taf (dan arweiniad Carys Williams).
-Mae’n debyg mai o ganol yr 1970au ymlaen y datblygodd ‘oes aur’ y corau cerdd dant, gyda nifer y corau ar gynnydd yn gyson, yn ogystal â niferoedd y cantorion o fewn y corau hynny (yng Ngŵyl Cerdd Dant y Bala, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Corwen yn 1984, daeth tri ar ddeg o gorau i gystadlu). Ymhlith y corau amlycaf o’r cyfnod hwnnw ymlaen y mae Côr Pantycelyn (Coleg Aberystwyth, arweinydd Gareth Mitford), Côr Merched Dyffryn Dulais (arweinydd Iris Thomas), Côr Cantre’r Gwaelod (Aberystwyth, arweinydd Bethan Bryn), Côr Penyberth (Pwllheli, arweinydd Nan Elis), Merched Uwchllyn (Llanuwchllyn, arweinydd Dafydd Roberts), Côr Merched Carmel (arweinydd Maureen Hughes), Côr Arianrhod (arweinydd Glesni Jones), Merched y Garth (Pontypridd, arweinydd Alwena Roberts, yna Llinos Swain), Parti’r Ffin (Wrecsam, arweinydd Mair Carrington Roberts), Côr Llangwm (arweinydd Rhian Jones), Côr Ceinion Conwy (arweinydd Catherine Watkin), Merched Glyndŵr (Dyffryn Clwyd, arweinydd Leah Owen), Côr Prysor (Trawsfynydd), Côr Seiriol (Bangor, arweinydd Gwennant Pyrs), Côr Canna (Caerdydd, arweinydd Delyth Medi), Côr Gwrtheyrn (Pwllheli, arweinydd Alwena Roberts), Côr Lleisiau’r Nant (Dinbych, arweinydd Leah Owen) a Chôr Glanaethwy (arweinydd Cefin Roberts) (gw. hefyd [[Arweinyddion]]).
+Mae’n debyg mai o ganol yr 1970au ymlaen y datblygodd ‘oes aur’ y corau cerdd dant, gyda nifer y corau ar gynnydd yn gyson, yn ogystal â niferoedd y cantorion o fewn y corau hynny (yng Ngŵyl Cerdd Dant y Bala, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Corwen yn 1984, daeth tri ar ddeg o gorau i gystadlu). Ymhlith y corau amlycaf o’r cyfnod hwnnw ymlaen y mae Côr Pantycelyn (Coleg Aberystwyth, arweinydd Gareth Mitford), Côr Merched Dyffryn Dulais (arweinydd Iris Thomas), Côr Cantre’r Gwaelod (Aberystwyth, arweinydd Bethan Bryn), Côr Penyberth (Pwllheli, arweinydd Nan Elis), Merched Uwchllyn (Llanuwchllyn, arweinydd Dafydd Roberts), Côr Merched Carmel (arweinydd Maureen Hughes), Côr Arianrhod (arweinydd Glesni Jones), Merched y Garth (Pontypridd, arweinydd Alwena Roberts, yna Llinos Swain), Parti’r Ffin (Wrecsam, arweinydd Mair Carrington Roberts), Côr Llangwm (arweinydd Rhian Jones), Côr Ceinion Conwy (arweinydd Catherine Watkin), Merched Glyndŵr (Dyffryn Clwyd, arweinydd Leah Owen), Côr Prysor (Trawsfynydd), Côr Seiriol (Bangor, arweinydd Gwennant Pyrs), Côr Canna (Caerdydd, arweinydd Delyth Medi), Côr Gwrtheyrn (Pwllheli, arweinydd Alwena Roberts), Côr Lleisiau’r Nant (Dinbych, arweinydd Leah Owen) a Chôr Glanaethwy (arweinydd Cefin Roberts) (gw. hefyd [[Arweinydd, Arweinyddion]]).
 '''Sioned Webb'''