https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&feed=atom&title=Conwy%2C_Si%C3%B4n 2026-05-22T05:37:43Z Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici MediaWiki 1.28.0 https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Conwy,_Si%C3%B4n&diff=3011&oldid=prev 2021-02-22T21:04:55Z

<p>Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ &#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cydy...&#039;</p> <p><b>Tudalen newydd</b></p><div>__NOAUTOLINKS__<br /> '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''<br /> <br /> (c.1545–1606)<br /> <br /> Cofir am Siôn Conwy III oherwydd ei gyfieithiad i’r Gymraeg o draethawd Lladin hir ar gerddoriaeth a ysgrifennwyd gan y dyneiddiwr o Rydychen, John Case (c.1539–1600), sy’n cael ei adnabod yn Gymraeg fel ‘Klod Kerdd Dafod’. Er nad oes cofnod o sut y cafodd Conwy ei addysgu, roedd yn amlwg yn ŵr dysgedig. Uchelwr ydoedd ac aelod o deulu Bodrhyddan ger Rhuddlan, tirfeddianwyr cefnog, a bu’n Uchel-Siryf Sir y Fflint yn 1584–5 ac yn 1599–1600.<br /> <br /> Roedd hefyd yn gynheiliad brwd i’r traddodiad barddol canoloesol hwyr, ac yn un o’r deuddeg uchelwr a lofnododd ddeiseb i Arglwydd Lywydd Cyngor y Gororau yn gofyn am drydedd eisteddfod yng Nghaerwys yn 1594 – cynllun adfywio na fu iddo ddwyn ffrwyth, ysywaeth. Mae’n debyg i’w waith ar ‘Klod Kerdd Dafod’ gymryd blynyddoedd lawer iddo: cwblhawyd y cyfieithiad rywbryd rhwng 1588 ac 1601, a’i ddilyn gan ymgais lawn mor uchelgeisiol i drosi gwaith Leonard Wright, ''A Summons for Sleepers'' (1589), i’r Gymraeg.<br /> <br /> Teitl testun gwreiddiol John Case, sy’n rhyw 13,500 o eiriau, yw ''Apologia Musica'' (‘O Blaid Cerddoriaeth’), ac fe’i cyhoeddwyd yn 1588. Dilynodd Conwy strwythur a chynnwys y gwaith hwnnw’n weddol agos, gan hepgor y cyflwyniadau rhagarweiniol yn unig, ac mae dwy ffynhonnell wedi goroesi: cedwir y testun cyflawn (sy’n dwyn y teitl ‘Klod Kerdd Dafod’) yn Llsgr. Hafod 24 Llyfrgell Ganolog Caerdydd (fe’i copïwyd gan John Jones, Gellilyfdy, yn 1609), a chopïwyd y pedair pennod gyntaf yn unig i MS Additional 14989 y Llyfrgell Brydeinig – mae’n ddigon posibl mai Conwy ei hun a’u copïodd.<br /> <br /> Ond mae’r gwaith yn llawer mwy na chyfieithiad pur. Mae’r cynnwys yn hynod ddifyr (er ei fod yn anodd ei ddilyn), ac er mai cymharol isel yw safon y Gymraeg lenyddol, cyflwynodd Conwy gyfieithiadau hynod o dermau cerddorol ac ychwanegu nifer o esboniadau idiosyncratig; addaswyd rhai darnau i weddu i’w ddealltwriaeth ei hun. Er enghraifft, cyfieitha Conwy derm Case, ''musica figuralis'' (sy’n awgrymu cerddoriaeth bolyffonig gymhleth), fel ‘cerdd ossidedic’ (‘cerdd osodedig’), a chaiff ''harmonia'' (harmoni) ei gyfleu fel ‘lleossogrwydd’ (‘lluosogrwydd’). Diddorol iawn yw addasiad Conwy o restr wreiddiol Case o ‘Angli’, neu gyfansoddwyr mawr o Saeson a oedd bryd hynny’n dal yn fyw. Ni wnaeth Conwy unrhyw ymdrech i ehangu’r rhestr hon i gynnwys Cymry, ond ychwanegodd un ffigur lleol y mae’n rhaid ei fod yn ei adnabod – y Robert Stephenson lled anadnabyddus, organydd eglwys gadeiriol Caer o 1571, y mae’n ei alw’n ‘Stifynsyn’.<br /> <br /> '''Sally Harper'''<br /> <br /> ==Llyfryddiaeth==<br /> <br /> :D. Gwenallt Jones, ‘Clod Cerdd Dafod’, ''Llên Cymru'', 1 (1950–51), 186–7<br /> <br /> :Emyr Gwynne Jones, ‘Conwy neu Conway (Teulu), Botryddan, Sir y Fflint’, ''Y Bywgraffiadur Cymraeg'', gol. J. E. Lloyd &amp; R. T. Jenkins (Llundain, 1959; fersiwn newydd arlein (LlGC, 2009) http://yba.llgc.org.uk/cy<br /> <br /> :G. Jones, ‘Siôn Conwy III a’i Waith’, ''Bulletin of the Board of Celtic Studies'', 22 (1966), 16–30<br /> <br /> :Sally Harper, ''Music in Welsh Culture before 1650'' (Aldershot, 2007)<br /> <br /> {{CC BY-SA Cydymaith}}</div>

CadiW