Cwndid - Hanes diwygio

CadiW am 14:32, 6 Gorffennaf 2021

2021-07-06T14:32:48Z

CadiW am 14:13, 4 Mai 2021

2021-05-04T14:13:26Z

CadiW am 19:03, 28 Chwefror 2021

2021-02-28T19:03:12Z

CadiW am 19:02, 28 Chwefror 2021

2021-02-28T19:02:21Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ''''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddori...'

2021-02-28T19:02:03Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ''''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddori...'

Tudalen newydd

'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Math o garol werinol boblogaidd yw’r cwndid, a geir yn bennaf ym Morgannwg a Gwent, ond hefyd yn Sir Gaerfyrddin, rhwng yr 16g. a’r 18g. Credir bod y gair yn tarddu o’r Saesneg ''condut'' ac o’r Lladin ''conductus'', sef cân a genid gan yr offeiriad wrth orymdeithio at yr allor. Mae’n ymddangos mai tebyg oedd amcan y cwndid i amcan yr halsing (gw. [[Halsingod]]), sef dysgu gwersi crefyddol a moeswersi i’r werin bobl, yn aml trwy fydryddu damhegion a darnau ysgrythurol eraill. Mae nifer o gwndidau wedi goroesi y gellir eu tadogi ar feirdd penodol, megis Llywelyn Siôn (1540–1615?) o Drelales ac Edward [[Dafydd]] o Fargam (c.1600–78?), yr olaf o feirdd yr hen draddodiad barddol ym Morgannwg.

Ymhlith awduron cwndidau yn y 18g. y mae Edward Evan (1716/17–98) a Lewis Hopkin (c.1708–71). Ceir yn y penillion ddarlun o fyd caled, meddiannol a chystadleuol a gondemnir yn hallt, a sonnir am y bygythiad i fywyd y tlawd trwy newyn, afiechyd a marwolaeth. Maent yn adlewyrchu ceidwadaeth y meddwl poblogaidd yn enwedig mewn cyfnod o newid yn yr 16g. a’r 17g., ond adlewyrchir y traddodiad Protestannaidd newydd ynddynt hefyd, yn benodol yn y pwyslais ar fydryddu darnau o’r ysgrythur. Cyfansoddwyd llawer ohonynt fel [[carolau]] Nadolig ac ar gyfer [[gwyliau]] eglwysig eraill, ond ceir rhai cwndidau sy’n ganeuon serch.

Er ei bod yn amlwg mai ar gyfer eu datganu y bwriadwyd llawer o’r cwndidau, ni ellir dweud i sicrwydd pa alawon a ddefnyddid i’w canu. Nid oes dystiolaeth iddynt gael eu canu mewn eglwysi, ond gellir tybio iddynt gael eu gosod ar alawon [[baledi]] poblogaidd y cyfnod.

'''Rhidian Griffiths'''

==Llyfryddiaeth==

:G. J. Williams, ''Traddodiad Llenyddol Morgannwg'' ([[Caerdydd]], 1948)

:Ceri W. Lewis, ‘The Literary History of Glamorgan from 1550 to 1770’, yn Glanmor Williams (gol.), G''lamorgan County History'' [cyf. 4, ''Early modern Glamorgan''] (Caerdydd, 1974), 535–639

{{CC BY-SA Cydymaith}}

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Math o garol werinol boblogaidd yw’r cwndid, a geir yn bennaf ym Morgannwg a Gwent, ond hefyd yn Sir Gaerfyrddin, rhwng yr 16g. a’r 18g. Credir bod y gair yn tarddu o’r Saesneg ''condut'' ac o’r Lladin ''conductus'', sef cân a genid gan yr offeiriad wrth orymdeithio at yr allor. Mae’n ymddangos mai tebyg oedd amcan y cwndid i amcan yr halsing (gw. [[Halsingod]]), sef dysgu gwersi crefyddol a moeswersi i’r werin bobl, yn aml trwy fydryddu damhegion a darnau ysgrythurol eraill. Mae nifer o gwndidau wedi goroesi y gellir eu tadogi ar feirdd penodol, megis Llywelyn Siôn (1540–1615?) o Drelales ac Edward Dafydd o Fargam (c.1600–78?), yr olaf o feirdd yr hen draddodiad barddol ym Morgannwg.
+Math o garol werinol boblogaidd yw’r cwndid, a geir yn bennaf ym Morgannwg a Gwent, ond hefyd yn Sir Gaerfyrddin, rhwng yr 16g. a’r 18g. Credir bod y gair yn tarddu o’r Saesneg ''condut'' ac o’r Lladin ''conductus'', sef cân a genid gan yr offeiriad wrth orymdeithio at yr allor. Mae’n ymddangos mai tebyg oedd amcan y cwndid i amcan yr halsing (gw. [[Halsing (Halsingod) | Halsingod]]), sef dysgu gwersi crefyddol a moeswersi i’r werin bobl, yn aml trwy fydryddu damhegion a darnau ysgrythurol eraill. Mae nifer o gwndidau wedi goroesi y gellir eu tadogi ar feirdd penodol, megis Llywelyn Siôn (1540–1615?) o Drelales ac Edward Dafydd o Fargam (c.1600–78?), yr olaf o feirdd yr hen draddodiad barddol ym Morgannwg.
-Ymhlith awduron cwndidau yn y 18g. y mae Edward Evan (1716/17–98) a Lewis Hopkin (c.1708–71). Ceir yn y penillion ddarlun o fyd caled, meddiannol a chystadleuol a gondemnir yn hallt, a sonnir am y bygythiad i fywyd y tlawd trwy newyn, afiechyd a marwolaeth. Maent yn adlewyrchu ceidwadaeth y meddwl poblogaidd yn enwedig mewn cyfnod o newid yn yr 16g. a’r 17g., ond adlewyrchir y traddodiad Protestannaidd newydd ynddynt hefyd, yn benodol yn y pwyslais ar fydryddu darnau o’r ysgrythur. Cyfansoddwyd llawer ohonynt fel [[carolau]] Nadolig ac ar gyfer [[gwyliau]] eglwysig eraill, ond ceir rhai cwndidau sy’n ganeuon serch.
+Ymhlith awduron cwndidau yn y 18g. y mae Edward Evan (1716/17–98) a Lewis Hopkin (c.1708–71). Ceir yn y penillion ddarlun o fyd caled, meddiannol a chystadleuol a gondemnir yn hallt, a sonnir am y bygythiad i fywyd y tlawd trwy newyn, afiechyd a marwolaeth. Maent yn adlewyrchu ceidwadaeth y meddwl poblogaidd yn enwedig mewn cyfnod o newid yn yr 16g. a’r 17g., ond adlewyrchir y traddodiad Protestannaidd newydd ynddynt hefyd, yn benodol yn y pwyslais ar fydryddu darnau o’r ysgrythur. Cyfansoddwyd llawer ohonynt fel [[Carolau | carolau]] Nadolig ac ar gyfer [[Gwyliau Cerddoriaeth | gwyliau]] eglwysig eraill, ond ceir rhai cwndidau sy’n ganeuon serch.
-Er ei bod yn amlwg mai ar gyfer eu datganu y bwriadwyd llawer o’r cwndidau, ni ellir dweud i sicrwydd pa alawon a ddefnyddid i’w canu. Nid oes dystiolaeth iddynt gael eu canu mewn eglwysi, ond gellir tybio iddynt gael eu gosod ar alawon [[baledi]] poblogaidd y cyfnod.
+Er ei bod yn amlwg mai ar gyfer eu datganu y bwriadwyd llawer o’r cwndidau, ni ellir dweud i sicrwydd pa alawon a ddefnyddid i’w canu. Nid oes dystiolaeth iddynt gael eu canu mewn eglwysi, ond gellir tybio iddynt gael eu gosod ar alawon [[Baled | baledi]] poblogaidd y cyfnod.
 '''Rhidian Griffiths'''

@@ Llinell 12: / Llinell 12: @@
 ==Llyfryddiaeth==
-:G. J. Williams, ''Traddodiad Llenyddol Morgannwg'' (Caerdydd, 1948)
+*G. J. Williams, ''Traddodiad Llenyddol Morgannwg'' (Caerdydd, 1948)
-:Ceri W. Lewis, ‘The Literary History of Glamorgan from 1550 to 1770’, yn Glanmor Williams (gol.), G''lamorgan County History'' [cyf. 4, ''Early modern Glamorgan''] (Caerdydd, 1974), 535–639
+*Ceri W. Lewis, ‘The Literary History of Glamorgan from 1550 to 1770’, yn Glanmor Williams (gol.), G''lamorgan County History'' [cyf. 4, ''Early modern Glamorgan''] (Caerdydd, 1974), 535–639
 {{CC BY-SA Cydymaith}}