Dameg - Hanes diwygio

MariFflur am 10:08, 26 Awst 2016

2016-08-26T10:08:27Z

MariFflur am 10:07, 26 Awst 2016

2016-08-26T10:07:37Z

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Mae dwy ystyr orgyffyrddol i’r gair ‘dameg’: (a) stori a fwriedir i ddysgu gwers, a (b) stori ac ynddi ail ystyr, ‘un peth dan ri...'

2016-07-02T21:10:16Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Mae dwy ystyr orgyffyrddol i’r gair ‘dameg’: (a) stori a fwriedir i ddysgu gwers, a (b) stori ac ynddi ail ystyr, ‘un peth dan ri...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
Mae dwy ystyr orgyffyrddol i’r gair ‘dameg’: (a) stori a fwriedir i ddysgu gwers, a (b) stori ac ynddi ail ystyr, ‘un peth dan rith o beth arall’ chwedl Geiriadur Charles. Gan amlaf o ddigon yn yr Efengylau, mae ‘dameg’ yn cyfieithu’r Groeg ‘parabole’, sef ‘gosod gyferbyn’, hynny yw ‘creu cyfatebiaeth’. Yn Nameg y Mab Afradlon, ym mhen ei holl hygrededd dynol, ceir yr ail lefel lle saif y tad dros Dduw a’r mab ieuengaf dros y pechadur. Ond rhaid pwysleisio nad oes ‘ail ystyr’ ym mhob dameg; stori realaidd yw Dameg y Samariad Trugarog, yn ateb y cwestiwn ‘pwy yw fy nghymydog?’.

‘Damhegion’ a ddywedwn weithiau am Chwedlau Aesop a ‘chwedlau anifeiliaid’ eraill. Yn wahanol i ddamhegion Iesu Grist, ffantasïol yw’r rhain o’r cychwyn, gydag anifeiliaid ac adar yn cynrychioli mathau o bobl gan roi inni rybudd a chyngor ynghylch ymddygiad.

Daliwn i ddweud ‘dameg’ am ambell stori a nofel o’r cyfnodau modern am fod un ai’r wers neu’r ystyr symbolaidd yn anodd ei hosgoi. Mae elfen ddamhegol gref mewn dwy o nofelau enwocaf yr 20g., ''Brave New World'' (Aldous Huxley) a ''Nineteen Eighty-four'' (George Orwell). Dameg enwog o’r 18g. yw ''Candide'' (Voltaire), yn arwain at y cyngor ‘triniwch eich gardd’.

Math o ddameg estynedig yw alegori.

'''Dafydd Glyn Jones'''
== Llyfryddiaeth ==
Charles, T. (1805), ‘Dameg’, ''Geiriadur Ysgrythyrol'' (Y Bala: R. Saunderson).

Jones, W. O. (1926), ‘Dameg, -hegion’, yn Rhys. T. ''et al.'' (goln) ''Geiriadur Beiblaidd'' (Wrecsam: Hughes a’i Fab).
{{CC BY-SA}}
[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

@@ Llinell 6: / Llinell 6: @@
 Daliwn i ddweud ‘dameg’ am ambell stori a nofel o’r cyfnodau modern am fod un ai’r wers neu’r ystyr symbolaidd yn anodd ei hosgoi. Mae elfen ddamhegol gref mewn dwy o nofelau enwocaf yr 20g., ''Brave New World'' (Aldous Huxley) a ''Nineteen Eighty-four'' (George Orwell). Dameg enwog o’r 18g. yw ''Candide'' (Voltaire), yn arwain at y cyngor ‘triniwch eich gardd’.
-Math o ddameg estynedig yw [alegori].
+Math o ddameg estynedig yw [[alegori]].
 '''Dafydd Glyn Jones'''

Dameg - Hanes diwygio

MariFflur am 10:08, 26 Awst 2016

MariFflur am 10:07, 26 Awst 2016

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Mae dwy ystyr orgyffyrddol i’r gair ‘dameg’: (a) stori a fwriedir i ddysgu gwers, a (b) stori ac ynddi ail ystyr, ‘un peth dan ri...'

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Mae dwy ystyr orgyffyrddol i’r gair ‘dameg’: (a) stori a fwriedir i ddysgu gwers, a (b) stori ac ynddi ail ystyr, ‘un peth dan ri...'