<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Economi_gwleidyddol</id>
	<title>Economi gwleidyddol - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Economi_gwleidyddol"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Economi_gwleidyddol&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:25:12Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Economi_gwleidyddol&amp;diff=2783&amp;oldid=prev</id>
		<title>MariFflur am 12:47, 19 Chwefror 2019</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Economi_gwleidyddol&amp;diff=2783&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-02-19T12:47:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 12:47, 19 Chwefror 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l8&quot;&gt;Llinell 8:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 8:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae economi gwleidyddol yn cynnwys patrymau perchnogaeth cwmnïau cyfryngau, ffynonellau refeniw megis hysbysebu, newidiadau technolegol a gwahanol ffactorau economaidd, gwleidyddol neu sefydliadol sy’n dylanwadu ar y modd y mae cwmnïau’r cyfryngau yn gweithredu, ynghyd â’r cynnwys y maent yn ei ddarparu. Gall hefyd gwmpasu sut mae polisïau’r Llywodraeth a mudiadau eraill yn dylanwadu ac yn effeithio ar natur a chynnwys y cyfryngau (Hardy 2014).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae economi gwleidyddol yn cynnwys patrymau perchnogaeth cwmnïau cyfryngau, ffynonellau refeniw megis hysbysebu, newidiadau technolegol a gwahanol ffactorau economaidd, gwleidyddol neu sefydliadol sy’n dylanwadu ar y modd y mae cwmnïau’r cyfryngau yn gweithredu, ynghyd â’r cynnwys y maent yn ei ddarparu. Gall hefyd gwmpasu sut mae polisïau’r Llywodraeth a mudiadau eraill yn dylanwadu ac yn effeithio ar natur a chynnwys y cyfryngau (Hardy 2014).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel arfer, mae dadleuon ynghylch yr economi gwleidyddol yn canolbwyntio ar berchnogaeth, h.y. ar yr amrywiaeth o gwmnïau neu unigolion sy’n berchen ar y cyfryngau. Ym Mhrydain, tri chwmni yn unig sy’n rheoli 71% o gylchrediad papurau newydd cenedlaethol a phum cwmni yn berchen ar 81% o deitlau [[papur newydd]] lleol (Media Reform Coalition 2015). Mae hyn yn codi cwestiwn ynglŷn ag a yw hyn yn cyfrannu at ddemocratiaeth iach gan fod papurau newydd yn aml yn gosod yr agenda newyddion. Maent yn awgrymu i’w darllenwyr nid beth i feddwl ond am beth y dylent feddwl amdano.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel arfer, mae dadleuon ynghylch yr economi gwleidyddol yn canolbwyntio ar berchnogaeth, h.y. ar yr amrywiaeth o gwmnïau neu unigolion sy’n berchen ar y cyfryngau. Ym Mhrydain, tri chwmni yn unig sy’n rheoli 71% o gylchrediad papurau newydd cenedlaethol a phum cwmni yn berchen ar 81% o deitlau [[papur newydd]] lleol (Media Reform Coalition 2015). Mae hyn yn codi cwestiwn ynglŷn ag a yw hyn yn cyfrannu at ddemocratiaeth iach gan fod papurau newydd yn aml yn gosod yr agenda &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;newyddion&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;. Maent yn awgrymu i’w darllenwyr nid beth i feddwl ond am beth y dylent feddwl amdano.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan fo un cwmni yn berchen ar bapur newydd a chwmni teledu, mae cwestiynau ynglŷn â gwrthdaro buddiannau yn codi. Er enghraifft, mae Rupert Murdoch yn bennaeth ar gwmni News Corporation sy’n cyhoeddi’r papur newydd &#039;&#039;The Times&#039;&#039;; mae hefyd yn berchen ar gwmni teledu lloeren &#039;&#039;Sky&#039;&#039;, felly ni ellir disgwyl llawer o erthyglau yn y &#039;&#039;Times&#039;&#039; yn canmol cystadleuwyr &#039;&#039;Sky&#039;&#039;, megis y BBC.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan fo un cwmni yn berchen ar bapur newydd a chwmni teledu, mae cwestiynau ynglŷn â gwrthdaro buddiannau yn codi. Er enghraifft, mae Rupert Murdoch yn bennaeth ar gwmni News Corporation sy’n cyhoeddi’r &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;papur newydd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;&#039;&#039;The Times&#039;&#039;; mae hefyd yn berchen ar gwmni teledu lloeren &#039;&#039;Sky&#039;&#039;, felly ni ellir disgwyl llawer o erthyglau yn y &#039;&#039;Times&#039;&#039; yn canmol cystadleuwyr &#039;&#039;Sky&#039;&#039;, megis y BBC.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mewn gwledydd lle y mae’r wladwriaeth yn rheoli’r cyfryngau, gellir disgwyl rhaglenni teledu a radio sy’n adlewyrchu barn y rhai sydd mewn grym. Ar y llaw arall, mae safbwynt cwmnïau’r cyfryngau preifat yn fwy tebygol o fod yn gydnaws â safbwynt busnesau, a allai gyd-fynd, neu beidio â chyd-fynd, â buddiannau arweinwyr gwleidyddol (Casey 2008).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mewn gwledydd lle y mae’r wladwriaeth yn rheoli’r cyfryngau, gellir disgwyl rhaglenni teledu a radio sy’n adlewyrchu barn y rhai sydd mewn grym. Ar y llaw arall, mae safbwynt cwmnïau’r cyfryngau preifat yn fwy tebygol o fod yn gydnaws â safbwynt busnesau, a allai gyd-fynd, neu beidio â chyd-fynd, â buddiannau arweinwyr gwleidyddol (Casey 2008).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l20&quot;&gt;Llinell 20:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 20:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn sgil pasio Deddf Darlledu 1990, dadreoleiddiwyd y diwydiant darlledu ym Mhrydain er mwyn creu mwy o gystadleuaeth ymhlith y darlledwyr. Sefydlwyd Channel Five a nifer o orsafoedd radio masnachol, er enghraifft.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn sgil pasio Deddf Darlledu 1990, dadreoleiddiwyd y diwydiant darlledu ym Mhrydain er mwyn creu mwy o gystadleuaeth ymhlith y darlledwyr. Sefydlwyd Channel Five a nifer o orsafoedd radio masnachol, er enghraifft.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Erbyn heddiw, mae rhai o’r farn (Casey et al. 2008, t. 207) bod ymchwil i economi wleidyddol y cyfryngau yn ymwneud â phedair tuedd gyfoes sy’n gysylltiedig â’i gilydd: y crynhoad cynyddol o berchnogaeth yn y diwydiant cyfryngau; y symudiad cyffredinol tuag at ddadreoleiddio a masnacheiddio’r cyfryngau darlledu; globaleiddio’r broses o gynhyrchu; y cynnydd mewn gwahanol fathau o gyfryngau ar y we a thechnolegau digidol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Erbyn heddiw, mae rhai o’r farn (Casey et al. 2008, t. 207) bod ymchwil i economi wleidyddol y cyfryngau yn ymwneud â phedair &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;tuedd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;gyfoes sy’n gysylltiedig â’i gilydd: y crynhoad cynyddol o berchnogaeth yn y diwydiant cyfryngau; y symudiad cyffredinol tuag at ddadreoleiddio a masnacheiddio’r cyfryngau darlledu; globaleiddio’r broses o gynhyrchu; y cynnydd mewn gwahanol fathau o gyfryngau ar y we a thechnolegau digidol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er i’r datblygiadau technolegol hyn arwain at fwy o sianeli, mae beirniaid yn dweud nad yw’r datblygiadau hyn wedi golygu dewis eang o wahanol fathau o gynnwys. Er enghraifft, yn Unol Daleithiau’r America, mae nifer o sianeli cebl sy’n eiddo i nifer fach o gwmnïau enfawr yn cynnig rhaglenni busnes, ond nid oes llawer wedi eu cynhyrchu gan, neu ar gyfer undebau llafur (Casey 2008).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er i’r datblygiadau technolegol hyn arwain at fwy o sianeli, mae beirniaid yn dweud nad yw’r datblygiadau hyn wedi golygu dewis eang o wahanol fathau o gynnwys. Er enghraifft, yn Unol Daleithiau’r America, mae nifer o sianeli cebl sy’n eiddo i nifer fach o gwmnïau enfawr yn cynnig rhaglenni busnes, ond nid oes llawer wedi eu cynhyrchu gan, neu ar gyfer undebau llafur (Casey 2008).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;Llyfryddiaeth&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Llyfryddiaeth&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Casey, B. et al. 2008. &amp;#039;&amp;#039;Television Studies: The Key Concepts.&amp;#039;&amp;#039; London and New York: Routledge.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Casey, B. et al. 2008. &amp;#039;&amp;#039;Television Studies: The Key Concepts.&amp;#039;&amp;#039; London and New York: Routledge.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l32&quot;&gt;Llinell 32:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 31:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Media Reform Coalition. 2015. Who owns the UK Media? [Ar-lein]. Ar gael: http://www.mediareform.org.uk/wp-content/uploads/2015/10/Who_owns_the_UK_media-report_plus_appendix1.pdf [Cyrchwyd: 19 Medi 2018].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Media Reform Coalition. 2015. Who owns the UK Media? [Ar-lein]. Ar gael: http://www.mediareform.org.uk/wp-content/uploads/2015/10/Who_owns_the_UK_media-report_plus_appendix1.pdf [Cyrchwyd: 19 Medi 2018].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Newyddiaduraeth]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Newyddiaduraeth]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-2720:rev-2783:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>MariFflur</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Economi_gwleidyddol&amp;diff=2720&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gwenda Richards: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039; &#039;&#039;Saesneg: Political economy&#039;&#039;  Mae’r term ‘economi gwleidyddol’ yng nghyswllt astudiaethau’r cyfryngau yn cael ei ddefnyddio wrth ddadansoddi’...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Economi_gwleidyddol&amp;diff=2720&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-10-09T16:20:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Saesneg: Political economy&amp;#039;&amp;#039;  Mae’r term ‘economi gwleidyddol’ yng nghyswllt astudiaethau’r cyfryngau yn cael ei ddefnyddio wrth ddadansoddi’...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Saesneg: Political economy&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae’r term ‘economi gwleidyddol’ yng nghyswllt astudiaethau’r cyfryngau yn cael ei ddefnyddio wrth ddadansoddi’r cysylltiad rhwng y ‘ffordd’ y mae cynnwys (megis rhaglen neu erthygl bapur newydd) yn cael ei greu a’r ‘math’ o gynnwys sydd yn deillio o hynny o ganlyniad. Mae’r economi gwleidyddol yn canolbwyntio ar y berthynas rhwng ‘nwyddau’ neu’r deunydd diwylliannol yn y cyswllt hwn, a’r amodau economaidd neu strwythurol sy’n eu creu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wrth edrych ar y ffordd y mae cynnwys yn cael ei gynhyrchu, ei ddosbarthu a’i ddefnyddio, mae economi gwleidyddol yn edrych ar sut mae system economaidd y wlad a  gwleidyddiaeth yn dod ynghyd ac yn dylanwadu ar y cynnwys; ni ellir gwahanu’r ddau oherwydd mae’r naill yn dylanwadu ar y llall. Er enghraifft, dechreuodd teledu masnachol yn y Deyrnas Unedig yn 1955 ar ôl pasio Deddf Teledu 1954. Roedd y ddeddf yn caniatáu hysbysebion nid yn unig rhwng y rhaglenni ond yn ystod y rhaglenni hefyd. Mae cynhyrchwyr felly yn gorfod cymryd hyn i ystyriaeth wrth greu’r cynnwys, yn nhermau hyd bob rhan ac wrth amseru uchafbwyntiau mewn dramâu fel bod y gwyliwr yn parhau i wylio wedi’r egwyl.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae economi gwleidyddol yn cynnwys patrymau perchnogaeth cwmnïau cyfryngau, ffynonellau refeniw megis hysbysebu, newidiadau technolegol a gwahanol ffactorau economaidd, gwleidyddol neu sefydliadol sy’n dylanwadu ar y modd y mae cwmnïau’r cyfryngau yn gweithredu, ynghyd â’r cynnwys y maent yn ei ddarparu. Gall hefyd gwmpasu sut mae polisïau’r Llywodraeth a mudiadau eraill yn dylanwadu ac yn effeithio ar natur a chynnwys y cyfryngau (Hardy 2014).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fel arfer, mae dadleuon ynghylch yr economi gwleidyddol yn canolbwyntio ar berchnogaeth, h.y. ar yr amrywiaeth o gwmnïau neu unigolion sy’n berchen ar y cyfryngau. Ym Mhrydain, tri chwmni yn unig sy’n rheoli 71% o gylchrediad papurau newydd cenedlaethol a phum cwmni yn berchen ar 81% o deitlau [[papur newydd]] lleol (Media Reform Coalition 2015). Mae hyn yn codi cwestiwn ynglŷn ag a yw hyn yn cyfrannu at ddemocratiaeth iach gan fod papurau newydd yn aml yn gosod yr agenda newyddion. Maent yn awgrymu i’w darllenwyr nid beth i feddwl ond am beth y dylent feddwl amdano.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pan fo un cwmni yn berchen ar bapur newydd a chwmni teledu, mae cwestiynau ynglŷn â gwrthdaro buddiannau yn codi. Er enghraifft, mae Rupert Murdoch yn bennaeth ar gwmni News Corporation sy’n cyhoeddi’r papur newydd &amp;#039;&amp;#039;The Times&amp;#039;&amp;#039;; mae hefyd yn berchen ar gwmni teledu lloeren &amp;#039;&amp;#039;Sky&amp;#039;&amp;#039;, felly ni ellir disgwyl llawer o erthyglau yn y &amp;#039;&amp;#039;Times&amp;#039;&amp;#039; yn canmol cystadleuwyr &amp;#039;&amp;#039;Sky&amp;#039;&amp;#039;, megis y BBC.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mewn gwledydd lle y mae’r wladwriaeth yn rheoli’r cyfryngau, gellir disgwyl rhaglenni teledu a radio sy’n adlewyrchu barn y rhai sydd mewn grym. Ar y llaw arall, mae safbwynt cwmnïau’r cyfryngau preifat yn fwy tebygol o fod yn gydnaws â safbwynt busnesau, a allai gyd-fynd, neu beidio â chyd-fynd, â buddiannau arweinwyr gwleidyddol (Casey 2008). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gellir symleiddio’r cysyniad o economi gwleidyddol wrth fynd ar drywydd y cyllid (follow the money) ac yn y byd darlledu gellir dweud, ‘a sawl a dalo i&amp;#039;r pibydd a ddewis y dôn’. Oherwydd bod refeniw’r mwyafrif o gwmnïau darlledu preifat yn dod o hysbysebion, mae’r rhaglenni yn dueddol o gael eu teilwra i anghenion a diddordebau hysbysebwyr. Mae hyn yn golygu bod y darlledwr yn cyflwyno i’r hysbysebwyr y math o gynulleidfa sy’n fwyaf tebygol o brynu’r cynhyrchion. Mae’r darlledwr yn canolbwyntio ar greu cynnwys sy’n boblogaidd ymhlith y gynulleidfa hon, sy’n golygu bod yr hysbysebion yn parhau i gael eu cyflwyno iddynt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae gwleidyddiaeth yn dylanwadu ar y math o gynnwys sydd ar gael i ddefnyddwyr. Er enghraifft, chwaraeodd gwleidyddiaeth ran hollbwysig wrth ystyried y cynnydd yn nifer y rhaglenni Cymraeg. Sefydlwyd S4C gan Ddeddfau Darlledu 1980 a 1981 a dechreuwyd darlledu ar 1 Tachwedd 1982. Cyn hynny, roedd y BBC a chwmni annibynnol HTV yn darparu rhaglenni Cymraeg i wylwyr yn achlysurol ond yn anaml yn ystod yr oriau brig. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn sgil pasio Deddf Darlledu 1990, dadreoleiddiwyd y diwydiant darlledu ym Mhrydain er mwyn creu mwy o gystadleuaeth ymhlith y darlledwyr. Sefydlwyd Channel Five a nifer o orsafoedd radio masnachol, er enghraifft. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Erbyn heddiw, mae rhai o’r farn (Casey et al. 2008, t. 207) bod ymchwil i economi wleidyddol y cyfryngau yn ymwneud â phedair tuedd gyfoes sy’n gysylltiedig â’i gilydd: y crynhoad cynyddol o berchnogaeth yn y diwydiant cyfryngau; y symudiad cyffredinol tuag at ddadreoleiddio a masnacheiddio’r cyfryngau darlledu; globaleiddio’r broses o gynhyrchu; y cynnydd mewn gwahanol fathau o gyfryngau ar y we a thechnolegau digidol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er i’r datblygiadau technolegol hyn arwain at fwy o sianeli, mae beirniaid yn dweud nad yw’r datblygiadau hyn wedi golygu dewis eang o wahanol fathau o gynnwys. Er enghraifft, yn Unol Daleithiau’r America, mae nifer o sianeli cebl sy’n eiddo i nifer fach o gwmnïau enfawr yn cynnig rhaglenni busnes, ond nid oes llawer wedi eu cynhyrchu gan, neu ar gyfer undebau llafur (Casey 2008).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Llyfryddiaeth]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Casey, B. et al. 2008. &amp;#039;&amp;#039;Television Studies: The Key Concepts.&amp;#039;&amp;#039; London and New York: Routledge.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Hardy, J. 2014. &amp;#039;&amp;#039;Critical Political Economy of the Media&amp;#039;&amp;#039;. London and New York: Routledge.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Media Reform Coalition. 2015. Who owns the UK Media? [Ar-lein]. Ar gael: http://www.mediareform.org.uk/wp-content/uploads/2015/10/Who_owns_the_UK_media-report_plus_appendix1.pdf [Cyrchwyd: 19 Medi 2018].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA}}&lt;br /&gt;
[[Categori:Newyddiaduraeth]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Gwenda Richards</name></author>
	</entry>
</feed>