<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Emyn-donau_%28Cyfansoddwyr%29</id>
	<title>Emyn-donau (Cyfansoddwyr) - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Emyn-donau_%28Cyfansoddwyr%29"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:42:29Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=4708&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 22:25, 1 Mehefin 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=4708&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-06-01T22:25:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 22:25, 1 Mehefin 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd y mwyafrif o’r [[emyn-donau]] a gyhoeddwyd i gyd-fynd â salmau mydryddol [[Edmwnd Prys]] yn 1621 yn tarddu o ffynonellau Seisnig ac Ewropeaidd, ac nid hyd nes y cyhoeddwyd argraffiad 1770 o’r &#039;&#039;Llyfr Gweddi Gyffredin&#039;&#039; y gwelwyd ymgais gan Gymro, sef y telynor Evan Williams (Ifan Wiliam neu Ifan Delynor), i lunio [[emyn-donau]] gwreiddiol. Erbyn hynny, fodd bynnag, roedd yr arfer o ganu cynulleidfaol yn ymledu, yn bennaf o dan ddylanwad y Methodistiaid. Defnyddiodd Williams Pantycelyn alawon o Loegr ar gyfer llawer o’i emynau, ond gwyddys iddo hefyd fabwysiadu ambell dôn Gymreig draddodiadol, megis ‘Dewch i’r frwydr’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd y mwyafrif o’r [[emyn-donau]] a gyhoeddwyd i gyd-fynd â salmau mydryddol [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Prys, Edmwnd (1542/3-1623) | &lt;/ins&gt;Edmwnd Prys]] yn 1621 yn tarddu o ffynonellau Seisnig ac Ewropeaidd, ac nid hyd nes y cyhoeddwyd argraffiad 1770 o’r &#039;&#039;Llyfr Gweddi Gyffredin&#039;&#039; y gwelwyd ymgais gan Gymro, sef y telynor Evan Williams (Ifan Wiliam neu Ifan Delynor), i lunio [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Emyn-donau | &lt;/ins&gt;emyn-donau]] gwreiddiol. Erbyn hynny, fodd bynnag, roedd yr arfer o ganu cynulleidfaol yn ymledu, yn bennaf o dan ddylanwad y Methodistiaid. Defnyddiodd Williams Pantycelyn alawon o Loegr ar gyfer llawer o’i emynau, ond gwyddys iddo hefyd fabwysiadu ambell dôn Gymreig draddodiadol, megis ‘Dewch i’r frwydr’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Anhysbys yw cyfansoddwyr nifer o’r tonau Cymreig sy’n ymddangos yn y casgliadau arloesol &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd&amp;#039;&amp;#039; gan John Parry, Caer (1837), &amp;#039;&amp;#039;Caniadau y Cyssegr&amp;#039;&amp;#039; gan John Roberts, Henllan (1839) a &amp;#039;&amp;#039;Caniadau Seion&amp;#039;&amp;#039; gan Richard Mills (1840), ond gellir amau eu bod wedi eu creu o fewn y cynulleidfaoedd a’u harferai neu wedi eu benthyca o darddellau seciwlar a’u haddasu i’r cysegr. Llwyddwyd yn ddiweddarach i briodoli ambell un ohonynt i gyfansoddwr – gwyddys, er enghraifft, mai Robert Williams (1782–1818), Llanfechell, yw awdur ‘Llanfair’ (‘Bethel’ yw ei henw yn &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd)&amp;#039;&amp;#039;. Cyfansoddwyr amatur oedd y rhain yn bennaf: gwaith gwehydd o’r Bala, Rowland Hugh Prichard (1811–87), yw’r dôn ‘Hyfrydol’ a dyfodd yn un o donau mwyaf poblogaidd y traddodiad cynulleidfaol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Anhysbys yw cyfansoddwyr nifer o’r tonau Cymreig sy’n ymddangos yn y casgliadau arloesol &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd&amp;#039;&amp;#039; gan John Parry, Caer (1837), &amp;#039;&amp;#039;Caniadau y Cyssegr&amp;#039;&amp;#039; gan John Roberts, Henllan (1839) a &amp;#039;&amp;#039;Caniadau Seion&amp;#039;&amp;#039; gan Richard Mills (1840), ond gellir amau eu bod wedi eu creu o fewn y cynulleidfaoedd a’u harferai neu wedi eu benthyca o darddellau seciwlar a’u haddasu i’r cysegr. Llwyddwyd yn ddiweddarach i briodoli ambell un ohonynt i gyfansoddwr – gwyddys, er enghraifft, mai Robert Williams (1782–1818), Llanfechell, yw awdur ‘Llanfair’ (‘Bethel’ yw ei henw yn &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd)&amp;#039;&amp;#039;. Cyfansoddwyr amatur oedd y rhain yn bennaf: gwaith gwehydd o’r Bala, Rowland Hugh Prichard (1811–87), yw’r dôn ‘Hyfrydol’ a dyfodd yn un o donau mwyaf poblogaidd y traddodiad cynulleidfaol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gyda thwf a datblygiad canu cynulleidfaol cododd cenhedlaeth newydd o gyfansoddwyr a luniodd emyn-donau a oedd i barhau’n ddefnyddiol ymhlith cynulleidfaoedd am ganrif a mwy. Un o’r rhai mwyaf llwyddiannus oedd John Ambrose Lloyd (1815–74), cerddor hunanaddysgedig a gyhoeddodd gasgliad o’i donau ei hun yn 1843 ac a olygodd y casgliad &#039;&#039;Aberth Moliant&#039;&#039; (1873). Fe’i dilynwyd gan Edward Stephen (Tanymarian; 1822–85) a John Roberts ([[Ieuan Gwyllt]]; 1822–77), a gyhoeddodd &#039;&#039;Llyfr Tonau Cynulleidfaol&#039;&#039; yn 1859. Wrth i gasgliadau tonau amlhau, rhoddwyd llwyfan i gyfansoddwyr eraill, rhai ohonynt, megis [[D. Emlyn Evans]] (1843–1913) a [[David Jenkins]] (1848–1915), eu hunain yn olygyddion casgliadau yn ogystal â bod yn awduron tonau unigol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gyda thwf a datblygiad canu cynulleidfaol cododd cenhedlaeth newydd o gyfansoddwyr a luniodd emyn-donau a oedd i barhau’n ddefnyddiol ymhlith cynulleidfaoedd am ganrif a mwy. Un o’r rhai mwyaf llwyddiannus oedd John Ambrose Lloyd (1815–74), cerddor hunanaddysgedig a gyhoeddodd gasgliad o’i donau ei hun yn 1843 ac a olygodd y casgliad &#039;&#039;Aberth Moliant&#039;&#039; (1873). Fe’i dilynwyd gan Edward Stephen (Tanymarian; 1822–85) a John Roberts ([[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ieuan Gwyllt (John Roberts; 1822-77) | &lt;/ins&gt;Ieuan Gwyllt]]; 1822–77), a gyhoeddodd &#039;&#039;Llyfr Tonau Cynulleidfaol&#039;&#039; yn 1859. Wrth i gasgliadau tonau amlhau, rhoddwyd llwyfan i gyfansoddwyr eraill, rhai ohonynt, megis [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Evans, David Emlyn (1843-1913) | &lt;/ins&gt;D. Emlyn Evans]] (1843–1913) a [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Jenkins, David (1848-1915) | &lt;/ins&gt;David Jenkins]] (1848–1915), eu hunain yn olygyddion casgliadau yn ogystal â bod yn awduron tonau unigol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yng ngwaith [[Joseph Parry]] (1841–1903) gwelir llawer o’r naturioldeb Cymreig wedi ei dymheru ag [[addysg]], gan fod Parry wedi astudio yn yr Academi Gerdd Frenhinol yn Llundain. Yn negawdau olaf y 19g. a hanner cyntaf yr 20g. roedd poblogrwydd y gymanfa ganu yn rhoi cyfle i lu o gyfansoddwyr lleol gael cyhoeddi eu gwaith mewn rhaglenni cymanfa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yng ngwaith [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Parry, Joseph (1841-1903) | &lt;/ins&gt;Joseph Parry]] (1841–1903) gwelir llawer o’r naturioldeb Cymreig wedi ei dymheru ag [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Diwylliant a&#039;r Diwydiant Cerddoriaeth | &lt;/ins&gt;addysg]], gan fod Parry wedi astudio yn yr Academi Gerdd Frenhinol yn Llundain. Yn negawdau olaf y 19g. a hanner cyntaf yr 20g. roedd poblogrwydd y gymanfa ganu yn rhoi cyfle i lu o gyfansoddwyr lleol gael cyhoeddi eu gwaith mewn rhaglenni cymanfa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;O gyfnod Edward Stephen (Tanymarian) ac &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Ieuan Gwyllt&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;ymlaen rhoddwyd pwyslais cynyddol ar grefft a chywirdeb, ac erbyn yr 20g. roedd to o gyfansoddwyr [[prifysgol]] a weithiai mewn nifer o ffurfiau cerddorol ond a oedd hefyd yn cyfansoddi emyn-donau ac yn golygu casgliadau, megis David Evans (1874–1948) ac [[E. T. Davies]] (1878–1969). Mae’n debyg mai Caradog Roberts (1878–1935), a oedd yntau wedi ennill DMus Rhydychen, oedd y mwyaf cynhyrchiol a llwyddiannus o gyfansoddwyr emyn-donau ei genhedlaeth. Eto i gyd, roedd nifer o emyn-donau mwyaf poblogaidd yr 20g. yn waith rhai nad oeddynt yn gerddorion proffesiynol, John Hughes ([[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;‘Cwm Rhondda’&lt;/del&gt;]]), W. Penfro Rowlands (‘Blaenwern’) ac M. Eddie Evans (‘Pantyfedwen’) yn eu plith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;O gyfnod Edward Stephen (Tanymarian) ac Ieuan Gwyllt ymlaen rhoddwyd pwyslais cynyddol ar grefft a chywirdeb, ac erbyn yr 20g. roedd to o gyfansoddwyr [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Prifysgolion a Cherddoriaeth yng Nghymru | &lt;/ins&gt;prifysgol]] a weithiai mewn nifer o ffurfiau cerddorol ond a oedd hefyd yn cyfansoddi emyn-donau ac yn golygu casgliadau, megis David Evans (1874–1948) ac [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Davies, E. T. (1878-1969) | &lt;/ins&gt;E. T. Davies]] (1878–1969). Mae’n debyg mai Caradog Roberts (1878–1935), a oedd yntau wedi ennill DMus Rhydychen, oedd y mwyaf cynhyrchiol a llwyddiannus o gyfansoddwyr emyn-donau ei genhedlaeth. Eto i gyd, roedd nifer o emyn-donau mwyaf poblogaidd yr 20g. yn waith rhai nad oeddynt yn gerddorion proffesiynol, John Hughes ([[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;Cwm Rhondda&#039;&lt;/ins&gt;]]), W. Penfro Rowlands (‘Blaenwern’) ac M. Eddie Evans (‘Pantyfedwen’) yn eu plith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-4183:rev-4708:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=4183&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 14:42, 4 Mai 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=4183&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-04T14:42:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:42, 4 Mai 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l15&quot;&gt;Llinell 15:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 15:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Cerddoriaeth]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-3159:rev-4183:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3159&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 18:07, 6 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3159&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-06T18:07:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:07, 6 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3158&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 18:05, 6 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3158&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-06T18:05:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:05, 6 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd y mwyafrif o’r [[emyn-donau]] a gyhoeddwyd i gyd-fynd â salmau mydryddol [[Edmwnd Prys]] yn 1621 yn tarddu o ffynonellau Seisnig ac Ewropeaidd, ac nid hyd nes y cyhoeddwyd argraffiad 1770 o’r &#039;&#039;Llyfr Gweddi Gyffredin&#039;&#039; y gwelwyd ymgais gan Gymro, sef y telynor Evan Williams (Ifan Wiliam neu Ifan Delynor), i lunio emyn-donau gwreiddiol. Erbyn hynny, fodd bynnag, roedd yr arfer o ganu cynulleidfaol yn ymledu, yn bennaf o dan ddylanwad y Methodistiaid. Defnyddiodd Williams Pantycelyn alawon o Loegr ar gyfer llawer o’i emynau, ond gwyddys iddo hefyd fabwysiadu ambell dôn Gymreig draddodiadol, megis ‘Dewch i’r frwydr’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd y mwyafrif o’r [[emyn-donau]] a gyhoeddwyd i gyd-fynd â salmau mydryddol [[Edmwnd Prys]] yn 1621 yn tarddu o ffynonellau Seisnig ac Ewropeaidd, ac nid hyd nes y cyhoeddwyd argraffiad 1770 o’r &#039;&#039;Llyfr Gweddi Gyffredin&#039;&#039; y gwelwyd ymgais gan Gymro, sef y telynor Evan Williams (Ifan Wiliam neu Ifan Delynor), i lunio &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;emyn-donau&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;gwreiddiol. Erbyn hynny, fodd bynnag, roedd yr arfer o ganu cynulleidfaol yn ymledu, yn bennaf o dan ddylanwad y Methodistiaid. Defnyddiodd Williams Pantycelyn alawon o Loegr ar gyfer llawer o’i emynau, ond gwyddys iddo hefyd fabwysiadu ambell dôn Gymreig draddodiadol, megis ‘Dewch i’r frwydr’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Anhysbys yw cyfansoddwyr nifer o’r tonau Cymreig sy’n ymddangos yn y casgliadau arloesol &#039;&#039;Peroriaeth Hyfryd&#039;&#039; gan John Parry, Caer (1837), &#039;&#039;Caniadau y Cyssegr&#039;&#039; gan John Roberts, Henllan (1839) a &#039;&#039;Caniadau Seion&#039;&#039; gan Richard Mills (1840), ond gellir amau eu bod wedi eu creu o fewn y cynulleidfaoedd a’u harferai neu wedi eu benthyca o darddellau seciwlar a’u haddasu i’r cysegr. Llwyddwyd yn ddiweddarach i briodoli ambell un ohonynt i gyfansoddwr – gwyddys, er enghraifft, mai Robert Williams (1782–1818), Llanfechell, yw awdur ‘Llanfair’ (‘Bethel’ yw ei henw yn &#039;&#039;Peroriaeth Hyfryd&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;)&lt;/del&gt;. Cyfansoddwyr amatur oedd y rhain yn bennaf: gwaith gwehydd o’r Bala, Rowland Hugh Prichard (1811–87), yw’r dôn ‘Hyfrydol’ a dyfodd yn un o donau mwyaf poblogaidd y traddodiad cynulleidfaol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Anhysbys yw cyfansoddwyr nifer o’r tonau Cymreig sy’n ymddangos yn y casgliadau arloesol &#039;&#039;Peroriaeth Hyfryd&#039;&#039; gan John Parry, Caer (1837), &#039;&#039;Caniadau y Cyssegr&#039;&#039; gan John Roberts, Henllan (1839) a &#039;&#039;Caniadau Seion&#039;&#039; gan Richard Mills (1840), ond gellir amau eu bod wedi eu creu o fewn y cynulleidfaoedd a’u harferai neu wedi eu benthyca o darddellau seciwlar a’u haddasu i’r cysegr. Llwyddwyd yn ddiweddarach i briodoli ambell un ohonynt i gyfansoddwr – gwyddys, er enghraifft, mai Robert Williams (1782–1818), Llanfechell, yw awdur ‘Llanfair’ (‘Bethel’ yw ei henw yn &#039;&#039;Peroriaeth Hyfryd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;)&lt;/ins&gt;&#039;&#039;. Cyfansoddwyr amatur oedd y rhain yn bennaf: gwaith gwehydd o’r Bala, Rowland Hugh Prichard (1811–87), yw’r dôn ‘Hyfrydol’ a dyfodd yn un o donau mwyaf poblogaidd y traddodiad cynulleidfaol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gyda thwf a datblygiad canu cynulleidfaol cododd cenhedlaeth newydd o gyfansoddwyr a luniodd emyn-donau a oedd i barhau’n ddefnyddiol ymhlith cynulleidfaoedd am ganrif a mwy. Un o’r rhai mwyaf llwyddiannus oedd John Ambrose Lloyd (1815–74), cerddor hunanaddysgedig a gyhoeddodd gasgliad o’i donau ei hun yn 1843 ac a olygodd y casgliad &amp;#039;&amp;#039;Aberth Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1873). Fe’i dilynwyd gan Edward Stephen (Tanymarian; 1822–85) a John Roberts ([[Ieuan Gwyllt]]; 1822–77), a gyhoeddodd &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau Cynulleidfaol&amp;#039;&amp;#039; yn 1859. Wrth i gasgliadau tonau amlhau, rhoddwyd llwyfan i gyfansoddwyr eraill, rhai ohonynt, megis [[D. Emlyn Evans]] (1843–1913) a [[David Jenkins]] (1848–1915), eu hunain yn olygyddion casgliadau yn ogystal â bod yn awduron tonau unigol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gyda thwf a datblygiad canu cynulleidfaol cododd cenhedlaeth newydd o gyfansoddwyr a luniodd emyn-donau a oedd i barhau’n ddefnyddiol ymhlith cynulleidfaoedd am ganrif a mwy. Un o’r rhai mwyaf llwyddiannus oedd John Ambrose Lloyd (1815–74), cerddor hunanaddysgedig a gyhoeddodd gasgliad o’i donau ei hun yn 1843 ac a olygodd y casgliad &amp;#039;&amp;#039;Aberth Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1873). Fe’i dilynwyd gan Edward Stephen (Tanymarian; 1822–85) a John Roberts ([[Ieuan Gwyllt]]; 1822–77), a gyhoeddodd &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau Cynulleidfaol&amp;#039;&amp;#039; yn 1859. Wrth i gasgliadau tonau amlhau, rhoddwyd llwyfan i gyfansoddwyr eraill, rhai ohonynt, megis [[D. Emlyn Evans]] (1843–1913) a [[David Jenkins]] (1848–1915), eu hunain yn olygyddion casgliadau yn ogystal â bod yn awduron tonau unigol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3157&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;&#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cydymaith i Gerddori...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Emyn-donau_(Cyfansoddwyr)&amp;diff=3157&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-06T18:03:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddori...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Roedd y mwyafrif o’r [[emyn-donau]] a gyhoeddwyd i gyd-fynd â salmau mydryddol [[Edmwnd Prys]] yn 1621 yn tarddu o ffynonellau Seisnig ac Ewropeaidd, ac nid hyd nes y cyhoeddwyd argraffiad 1770 o’r &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Gweddi Gyffredin&amp;#039;&amp;#039; y gwelwyd ymgais gan Gymro, sef y telynor Evan Williams (Ifan Wiliam neu Ifan Delynor), i lunio emyn-donau gwreiddiol. Erbyn hynny, fodd bynnag, roedd yr arfer o ganu cynulleidfaol yn ymledu, yn bennaf o dan ddylanwad y Methodistiaid. Defnyddiodd Williams Pantycelyn alawon o Loegr ar gyfer llawer o’i emynau, ond gwyddys iddo hefyd fabwysiadu ambell dôn Gymreig draddodiadol, megis ‘Dewch i’r frwydr’.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Anhysbys yw cyfansoddwyr nifer o’r tonau Cymreig sy’n ymddangos yn y casgliadau arloesol &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd&amp;#039;&amp;#039; gan John Parry, Caer (1837), &amp;#039;&amp;#039;Caniadau y Cyssegr&amp;#039;&amp;#039; gan John Roberts, Henllan (1839) a &amp;#039;&amp;#039;Caniadau Seion&amp;#039;&amp;#039; gan Richard Mills (1840), ond gellir amau eu bod wedi eu creu o fewn y cynulleidfaoedd a’u harferai neu wedi eu benthyca o darddellau seciwlar a’u haddasu i’r cysegr. Llwyddwyd yn ddiweddarach i briodoli ambell un ohonynt i gyfansoddwr – gwyddys, er enghraifft, mai Robert Williams (1782–1818), Llanfechell, yw awdur ‘Llanfair’ (‘Bethel’ yw ei henw yn &amp;#039;&amp;#039;Peroriaeth Hyfryd&amp;#039;&amp;#039;). Cyfansoddwyr amatur oedd y rhain yn bennaf: gwaith gwehydd o’r Bala, Rowland Hugh Prichard (1811–87), yw’r dôn ‘Hyfrydol’ a dyfodd yn un o donau mwyaf poblogaidd y traddodiad cynulleidfaol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gyda thwf a datblygiad canu cynulleidfaol cododd cenhedlaeth newydd o gyfansoddwyr a luniodd emyn-donau a oedd i barhau’n ddefnyddiol ymhlith cynulleidfaoedd am ganrif a mwy. Un o’r rhai mwyaf llwyddiannus oedd John Ambrose Lloyd (1815–74), cerddor hunanaddysgedig a gyhoeddodd gasgliad o’i donau ei hun yn 1843 ac a olygodd y casgliad &amp;#039;&amp;#039;Aberth Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1873). Fe’i dilynwyd gan Edward Stephen (Tanymarian; 1822–85) a John Roberts ([[Ieuan Gwyllt]]; 1822–77), a gyhoeddodd &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau Cynulleidfaol&amp;#039;&amp;#039; yn 1859. Wrth i gasgliadau tonau amlhau, rhoddwyd llwyfan i gyfansoddwyr eraill, rhai ohonynt, megis [[D. Emlyn Evans]] (1843–1913) a [[David Jenkins]] (1848–1915), eu hunain yn olygyddion casgliadau yn ogystal â bod yn awduron tonau unigol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yng ngwaith [[Joseph Parry]] (1841–1903) gwelir llawer o’r naturioldeb Cymreig wedi ei dymheru ag [[addysg]], gan fod Parry wedi astudio yn yr Academi Gerdd Frenhinol yn Llundain. Yn negawdau olaf y 19g. a hanner cyntaf yr 20g. roedd poblogrwydd y gymanfa ganu yn rhoi cyfle i lu o gyfansoddwyr lleol gael cyhoeddi eu gwaith mewn rhaglenni cymanfa.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
O gyfnod Edward Stephen (Tanymarian) ac [[Ieuan Gwyllt]] ymlaen rhoddwyd pwyslais cynyddol ar grefft a chywirdeb, ac erbyn yr 20g. roedd to o gyfansoddwyr [[prifysgol]] a weithiai mewn nifer o ffurfiau cerddorol ond a oedd hefyd yn cyfansoddi emyn-donau ac yn golygu casgliadau, megis David Evans (1874–1948) ac [[E. T. Davies]] (1878–1969). Mae’n debyg mai Caradog Roberts (1878–1935), a oedd yntau wedi ennill DMus Rhydychen, oedd y mwyaf cynhyrchiol a llwyddiannus o gyfansoddwyr emyn-donau ei genhedlaeth. Eto i gyd, roedd nifer o emyn-donau mwyaf poblogaidd yr 20g. yn waith rhai nad oeddynt yn gerddorion proffesiynol, John Hughes ([[‘Cwm Rhondda’]]), W. Penfro Rowlands (‘Blaenwern’) ac M. Eddie Evans (‘Pantyfedwen’) yn eu plith.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
</feed>