<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gramadegwyr_Cerdd</id>
		<title>Gramadegwyr Cerdd - Hanes diwygio</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gramadegwyr_Cerdd"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;action=history"/>
		<updated>2026-05-22T01:00:19Z</updated>
		<subtitle>Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.28.0</generator>

	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4938&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 15:44, 8 Gorffennaf 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4938&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-07-08T15:44:01Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='cy'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← At y diwygiad blaenorol&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Diwygiad 15:44, 8 Gorffennaf 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot; &gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Diwylliant a'r Diwydiant Cerddoriaeth | &lt;/ins&gt;addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Williams, D. E. Parry (1900-96) | &lt;/ins&gt;D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Rhidian Griffiths'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Rhidian Griffiths'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4197&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 14:50, 4 Mai 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4197&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-05-04T14:50:42Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='cy'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← At y diwygiad blaenorol&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Diwygiad 14:50, 4 Mai 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot; &gt;Llinell 11:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 11:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Cerddoriaeth]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3121&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 22:32, 3 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3121&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-03-03T22:32:55Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='cy'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← At y diwygiad blaenorol&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Diwygiad 22:32, 3 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;copi&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;tair&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3120&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 22:32, 3 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3120&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-03-03T22:32:30Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;tr style='vertical-align: top;' lang='cy'&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← At y diwygiad blaenorol&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Diwygiad 22:32, 3 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;copi&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb&amp;#160;  cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;tair&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3119&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3119&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-03-03T22:30:21Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydy...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd ''Cyfaill mewn Llogell'' gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw ''Difyrrwch i’r Pererinion'', a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef ''The Rudiments of Thorough Bass'', a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o ''Pigion o Hymnau'' gan John James yn 1811, ''Egwyddor-Ddysg Ragegorawl'' gan Owen Williams o Fôn yn 1817, ''Egwyddorion neu Don-raddau'' gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a ''Grisiau Cerdd Arwest'' gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd ''Y Caniedydd Crefyddol'' gan William Owen yn 1828 ac ''Egwyddorion Peroriaeth'' gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi ''Gramadeg Cerddoriaeth'' gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills ''Yr Arweinydd Cerddorol'' mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn 1848 ymddangosodd ''Gramadeg Cerddorol'' gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i ''Gramadeg Cerddoriaeth''. Cafwyd ''Geirlyfr Cerddorol'' gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis ''Llawlyfr ar Gynghanedd'' gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys ''A Music Course for Students'' (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl ''Elfennau Cerddoriaeth'' (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Rhidian Griffiths'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>	</entry>

	</feed>