<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gramadegwyr_Cerdd</id>
	<title>Gramadegwyr Cerdd - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Gramadegwyr_Cerdd"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:35:30Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4938&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 15:44, 8 Gorffennaf 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4938&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-07-08T15:44:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:44, 8 Gorffennaf 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Diwylliant a&#039;r Diwydiant Cerddoriaeth | &lt;/ins&gt;addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Caniedydd Crefyddol&amp;#039;&amp;#039; gan William Owen yn 1828 ac &amp;#039;&amp;#039;Egwyddorion Peroriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &amp;#039;&amp;#039;Yr Arweinydd Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Caniedydd Crefyddol&amp;#039;&amp;#039; gan William Owen yn 1828 ac &amp;#039;&amp;#039;Egwyddorion Peroriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &amp;#039;&amp;#039;Yr Arweinydd Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &#039;&#039;Gramadeg Cerddorol&#039;&#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039;. Cafwyd &#039;&#039;Geirlyfr Cerddorol&#039;&#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &#039;&#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&#039;&#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &#039;&#039;A Music Course for Students&#039;&#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &#039;&#039;Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &#039;&#039;Gramadeg Cerddorol&#039;&#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039;. Cafwyd &#039;&#039;Geirlyfr Cerddorol&#039;&#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &#039;&#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&#039;&#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &#039;&#039;A Music Course for Students&#039;&#039; (1937) gan [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Williams, D. E. Parry (1900-96) | &lt;/ins&gt;D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &#039;&#039;Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4197&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 14:50, 4 Mai 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=4197&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-04T14:50:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:50, 4 Mai 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l11&quot;&gt;Llinell 11:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 11:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Cerddoriaeth]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3121&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 22:32, 3 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3121&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-03T22:32:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 22:32, 3 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;copi&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &#039;&#039;Y Caniedydd Crefyddol&#039;&#039; gan William Owen yn 1828 ac &#039;&#039;Egwyddorion Peroriaeth&#039;&#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &#039;&#039;Yr Arweinydd Cerddorol&#039;&#039; mewn &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;tair&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &#039;&#039;Y Caniedydd Crefyddol&#039;&#039; gan William Owen yn 1828 ac &#039;&#039;Egwyddorion Peroriaeth&#039;&#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &#039;&#039;Yr Arweinydd Cerddorol&#039;&#039; mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039;. Cafwyd &amp;#039;&amp;#039;Geirlyfr Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&amp;#039;&amp;#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &amp;#039;&amp;#039;A Music Course for Students&amp;#039;&amp;#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &amp;#039;&amp;#039;Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039;. Cafwyd &amp;#039;&amp;#039;Geirlyfr Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&amp;#039;&amp;#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &amp;#039;&amp;#039;A Music Course for Students&amp;#039;&amp;#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &amp;#039;&amp;#039;Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3120&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 22:32, 3 Mawrth 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3120&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-03T22:32:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 22:32, 3 Mawrth 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &#039;&#039;Cyfaill mewn Llogell&#039;&#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &#039;&#039;Difyrrwch i’r Pererinion&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;copi&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ohono wedi goroesi, sef &#039;&#039;The Rudiments of Thorough Bass&#039;&#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &#039;&#039;Pigion o Hymnau&#039;&#039; gan John James yn 1811, &#039;&#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&#039;&#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &#039;&#039;Egwyddorion neu Don-raddau&#039;&#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &#039;&#039;Grisiau Cerdd Arwest&#039;&#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &#039;&#039;Y Caniedydd Crefyddol&#039;&#039; gan William Owen yn 1828 ac &#039;&#039;Egwyddorion Peroriaeth&#039;&#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &#039;&#039;Yr Arweinydd Cerddorol&#039;&#039; mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &#039;&#039;Y Caniedydd Crefyddol&#039;&#039; gan William Owen yn 1828 ac &#039;&#039;Egwyddorion Peroriaeth&#039;&#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &#039;&#039;Gramadeg Cerddoriaeth&#039;&#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &#039;&#039;Yr Arweinydd Cerddorol&#039;&#039; mewn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;tair&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039;. Cafwyd &amp;#039;&amp;#039;Geirlyfr Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&amp;#039;&amp;#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &amp;#039;&amp;#039;A Music Course for Students&amp;#039;&amp;#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &amp;#039;&amp;#039;Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1848 ymddangosodd &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039;. Cafwyd &amp;#039;&amp;#039;Geirlyfr Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&amp;#039;&amp;#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &amp;#039;&amp;#039;A Music Course for Students&amp;#039;&amp;#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &amp;#039;&amp;#039;Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3119&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ &#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cydy...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Gramadegwyr_Cerdd&amp;diff=3119&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-03-03T22:30:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydy...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Y llyfr cyntaf i’w gyhoeddi yn Gymraeg ar elfennau cerddoriaeth oedd &amp;#039;&amp;#039;Cyfaill mewn Llogell&amp;#039;&amp;#039; gan John Williams (Siôn Singer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr, cerddor ac [[addysgwr]]. Ymddangosodd yn 1797, wedi ei argraffu yng Nghaerfyrddin gan John Daniel, ond er bod y llyfr wedi ei argraffu, ysgrifennwyd y nodau cerdd yn yr enghreifftiau â llaw. Hwn oedd y cyntaf o nifer o lawlyfrau a fyddai’n gosod allan egwyddorion sylfaenol yn seiliedig ar y ‘gamut’ yn ôl arfer y cyfnod. Fe’i hadargraffwyd yn rhannol yn 1810 mewn cyfrol o’r enw &amp;#039;&amp;#039;Difyrrwch i’r Pererinion&amp;#039;&amp;#039;, a gyhoeddwyd yn yr un flwyddyn â gramadeg arall nad oes copi ohono wedi goroesi, sef &amp;#039;&amp;#039;The Rudiments of Thorough Bass&amp;#039;&amp;#039;, a argraffwyd ym Mhenfro. Ymddangosodd ‘Agoriad byr ar y gamut’, eto gan John Williams, yn rhan o &amp;#039;&amp;#039;Pigion o Hymnau&amp;#039;&amp;#039; gan John James yn 1811, &amp;#039;&amp;#039;Egwyddor-Ddysg Ragegorawl&amp;#039;&amp;#039; gan Owen Williams o Fôn yn 1817, &amp;#039;&amp;#039;Egwyddorion neu Don-raddau&amp;#039;&amp;#039; gan David Jones, Treffynnon, yn 1821 a &amp;#039;&amp;#039;Grisiau Cerdd Arwest&amp;#039;&amp;#039; gan John Ryland Harris (Ieuan Ddu o Lan Tawy) yn 1823.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Roedd nifer o gasgliadau tonau hefyd yn cynnwys cyflwyniad ar egwyddorion sylfaenol. Gyda’r diddordeb   cynyddol yn elfennau cerddoriaeth a gododd yn sgil gweithgarwch y cymdeithasau cerddorol, dechreuodd gramadegau amlhau. Cyhoeddwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Caniedydd Crefyddol&amp;#039;&amp;#039; gan William Owen yn 1828 ac &amp;#039;&amp;#039;Egwyddorion Peroriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan Hugh Evans yn 1837. Y cam mwyaf arwyddocaol fodd bynnag oedd cyhoeddi &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; gan John Mills (Ieuan Glan Alarch) yn 1838. Lle’r oedd gramadegau eraill wedi ymfodloni ar amlinellu’r egwyddorion sylfaenol, ceisiodd Mills drafod y rhain yn fanwl ac ychwanegu adran sylweddol ar natur gwahanol fathau o gerddoriaeth. Ychydig wedi hynny, cyhoeddodd Richard Mills &amp;#039;&amp;#039;Yr Arweinydd Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; mewn tair rhan rhwng 1842 ac 1845, gan gynnwys mwy o enghreifftiau cerddorol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn 1848 ymddangosodd &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan David Roberts (Alawydd) a oedd i’w ailgyhoeddi mewn argraffiad newydd yn 1872 a’i deitl wedi ei newid i &amp;#039;&amp;#039;Gramadeg Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039;. Cafwyd &amp;#039;&amp;#039;Geirlyfr Cerddorol&amp;#039;&amp;#039; gan Thomas Williams (Hafrenydd) yn 1862. Erbyn diwedd y 19g. roedd llyfrau mwy uchelgeisiol yn cael eu cyhoeddi, megis &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr ar Gynghanedd&amp;#039;&amp;#039; gan [[D. Emlyn Evans]] yn 1899. Yn yr 20g. roedd gofynion arholiadau ac addysg ffurfiol yn cymell safon uwch i ramadegau nag a geid yn llyfrau’r 19g. a oedd wedi eu hanelu’n bennaf at addysg breifat a phersonol. Dengys &amp;#039;&amp;#039;A Music Course for Students&amp;#039;&amp;#039; (1937) gan [[D. E. Parry Williams]], a gyhoeddwyd yn Gymraeg dan y teitl &amp;#039;&amp;#039;Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1938), benllanw datblygiad dros gyfnod o ganrif a mwy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rhidian Griffiths&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
</feed>