Iechyd a Lles, Cerddoriaeth mewn - Hanes diwygio

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

2021-05-28T16:50:10Z

‎Llyfryddiaeth

CadiW am 16:49, 28 Mai 2021

2021-05-28T16:49:50Z

CadiW am 22:27, 25 Mawrth 2021

2021-03-25T22:27:04Z

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

2021-03-25T22:25:48Z

‎Llyfryddiaeth

CadiW: /* Gwefannau */

2021-03-25T22:25:08Z

‎Gwefannau

CadiW: /* Gwefannau */

2021-03-25T22:22:21Z

‎Gwefannau

CadiW am 22:20, 25 Mawrth 2021

2021-03-25T22:20:08Z

CadiW am 22:19, 25 Mawrth 2021

2021-03-25T22:19:32Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-03-25T22:18:27Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Mae tarddiad cerddoriaeth mewn iechyd a lles yn ei chyd-destun mwyaf sylfaenol yn dyddio yn ôl i gyfnod y Groegiaid cynnar (Savill 1958, Horden 2000). Deillia hyn o syniadau, damcaniaethau a chredoau a amlygir yn astudiaethau athronwyr Groegaidd megis Plato (Evans 1956) ac Aristoteles (Mark 2002) sy’n honni bod i gerddoriaeth bwerau eang, a’r gallu i ddylanwadu ar gorff ac enaid. Honna West (2000) i’r pwyslais a roddwyd ganddynt ar gerddoriaeth mewn bywyd a chymdeithas baratoi’r ffordd ar gyfer y defnydd o gerddoriaeth mewn cyd- destun therapiwtig.

Er hyn, cydnabyddir diwedd y 19g. fel y cyfnod a osododd y sail ar gyfer datblygu proffesiwn modern therapi cerdd (Tyler 2000). O’r cyfnod hwn y dyddia un o enghreifftiau cynharaf Prydain o ddigwyddiadau cerddorol mewn ysbytai. Yn 1891, sefydlodd y Canon Frederick Harford ''ensemble'' o’r enw ‘Guild of St. Cecilia’, a deithiai o amgylch nifer o ysbytai Llundain i berfformio i gleifion. Ceir cofnod o’r perfformiadau mewn cyfnodolion o’r cyfnod (e.e. Harford 1891) a pharhaodd yr arlwy hyd farwolaeth Harford yn 1906.

Gwelwyd y datblygiadau arwyddocaol nesaf yn y maes yn ystod y ddau ryfel byd, pan gafwyd defnydd helaeth o gerddoriaeth mewn ysbytai er mwyn codi morâl milwyr a chleifion. Yn dilyn effeithiolrwydd cerddoriaeth mewn ysbytai yn ystod y cyfnod hwn, dechreuwyd cydnabod Therapi Cerdd fel galwedigaeth broffesiynol ym Mhrydain, a defnyddiwyd cerddoriaeth mewn ysbytai meddwl gan arbenigwyr ym myd seicotherapi (Tyler 2000). Arweiniodd hyn at sefydlu’r Society for Music Therapy and Remedial Music yn 1958, a newidiwyd i’r British Society for Music Therapy yn 1967 (Darnley-Smith & Patey 2003), gan y cerddor Ffrengig, a’r arloeswraig ryngwladol ym maes therapi cerdd, Juliette Alvin (1897–1982). Hithau hefyd ddatblygodd y cwrs cyntaf mewn Therapi Cerdd ym Mhrydain yn 1968, a hwnnw’n gwrs ôl-radd yn y Guildhall yn Llundain (Darnley-Smith & Patey 2003). Yn y cyfnod hwn yn ogystal, sefydlwyd elusennau a ddarparai gerddoriaeth mewn lleoliadau gofal iechyd ar draws Prydain e.e. Music in Hospitals a ffurfiwyd yn 1948, ac yn ddiweddarach Live Music Now a ffurfiwyd yn 1977 gan y cerddor Yehudi Menuhin (1916–99), dwy elusen sy’n parhau yn weithgar yn y maes hyd heddiw.

Erbyn diwedd yr 20g., gwelwyd cynnydd yn y gydnabyddiaeth ryngwladol a roddwyd i broffesiwn Therapi Cerdd. Datblygwyd nifer o gyrsiau ôl-radd newydd yn y pwnc ar draws Prydain yn yr 1990au, ac yn 1996 derbyniodd Therapi Cerdd statws proffesiynol ym Mhrydain wrth i therapyddion cerdd gael cofrestru’n wladol am y tro cyntaf (Tyler 2000). Ar hyn o bryd ceir saith o gyrsiau Ôl-radd Therapi Cerdd ym Mhrydain (British Association of Music Therapy: https://www.bamt.org/training-in-music-therapy.html) gydag un o’r rhain wedi eu lleoli ym Mhrifysgol De Cymru, Casnewydd. Ceir rhwydweithiau Therapi Cerdd cenedlaethol a rhyngwladol niferus, a cheir cyfleoedd eang i rannu ymchwil yn y maes drwy gyfrwng cynadleddau a chyfnodolion rhyngwladol (World Federation of Music Therapy: http://www. musictherapyworld.net).

Mae Therapi Cerdd yn un gangen gydnabyddedig amlwg o faes cerddoriaeth mewn iechyd a lles, ond ers troad yr 21g., rhoddwyd mwy o bwyslais ar bwysigrwydd ymchwil i gydnabod rôl cerddoriaeth ym maes iechyd yn gyffredinol. Un o’r gweithiau allweddol cyntaf sy’n croniclo ac yn cydnabod yr ymchwil ymarferol yn y maes o safbwynt meddygol yw gwaith Rosalia Staricoff o Ysbyty Chelsea a Westminster, ar gyfer Cyngor Celfyddydau Lloegr (Staricoff 2004). Yn yr ymchwiliad hwn, edrychir ar 385 o gyhoeddiadau meddygol rhyngwladol rhwng 1990 a 2004. Daw Staricoff i gasgliadau pwysig sy’n dangos effaith y celfyddydau ar wahanol agweddau o iechyd a lles. Nodir y gall y celfyddydau ddylanwadu’n ffafriol ar ganlyniadau clinigol, gan leihau pwysau gwaed, straen a gofid meddwl.

Nodir hefyd fod cerddoriaeth yn benodol yn effeithiol mewn amrywiol leoliadau arbenigol o fewn i’r Gwasanaeth Iechyd, gan gynnwys mewn unedau gofal dwys, unedau cardiofasgwlaidd, unedau babanod, unedau gofal canser ac mewn unedau llawdriniaethol amrywiol. Mae budd y celfyddydau ym maes iechyd meddwl yn un o’r prif ganfyddiadau a wneir, gyda cherddoriaeth yn benodol yn profi i fod yn llwyddiannus gyda chyflyrau megis Dementia ac Alzheimer. Yn ogystal, dengys ymchwil fod cerddoriaeth yn gallu dylanwadu’n ffafriol ar hyfforddiant, addysg a hapusrwydd staff yn eu gwaith bob dydd (Staricoff 2004).

Ers cyhoeddiad Staricoff gwelwyd toreth o adroddiadau llywodraethol, yn ogystal â chyfrolau ymchwil sy’n cydnabod pwysigrwydd cerddoriaeth wrth hybu iechyd a lles mewn bywyd bob dydd, ac fel modd o atal salwch a gwaeledd. Yn 2012, honna Macdonald ''et al.'' (2012) yn un o’r cyfrolau mwyaf allweddol sy’n cloriannu twf a datblygiad y maes mewn cyd-destun amlddisgyblaethol yn yr 21g., fod maes cerddoriaeth mewn iechyd a lles yn mynd ymhell y tu hwnt i therapi cerdd a cherddoriaeth mewn lleoliadau gofal iechyd. Mae addysg gerddorol, y defnydd cyffredinol o gerddoriaeth yn y gymuned, a cherddoriaeth mewn bywyd bob dydd, oll yn cael eu hystyried yn berthnasol i iechyd a lles bellach.

Cafwyd datblygiad allweddol yn y maes yng Nghymru yn 2009, pan gyhoeddwyd ''Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles: Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru'' (Cyngor Celfyddydau Cymru, 2009), cyhoeddiad a oedd yn benllanw cyfnod hir o ymchwilio a chywain gwybodaeth ar lefel genedlaethol gan Gyngor Celfyddydau Cymru (Ifan, 2012a). Yn y cynllun gweithredu – y trydydd brif gyhoeddiad a wnaed gan Gyngor Celfyddydau Cymru sy’n canolbwyntio ar y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles – amlinellwyd pwysigrwydd y maes yng Nghymru, a’r modd y dylid mynd ati i ddatblygu’r arlwy i’r dyfodol. Fodd bynnag, yn sgil y cyni economaidd a brofwyd ers cyhoeddi’r cynllun, ni wireddwyd nifer helaeth o’r camau a nodir yn y cynllun oedd yn angenrheidiol ar gyfer cryfhau a sefydlogi’r arlwy.

Er hyn, gellir honni iddo esgor ar gyfnod cyffrous iawn yn natblygiad y maes yng Nghymru. Ers cyhoeddi’r cynllun gweithredu, datblygwyd nifer o brosiectau cerddorol pwysig ar lawr gwlad. Rhoddir pwyslais cynyddol ar fuddion canu [[corawl]] a chyd-ganu yn benodol mewn cyd-destun iechyd (Ifan 2012b), ac o’r herwydd mae nifer o elusennau cydnabyddedig wedi buddsoddi mewn rhaglenni corawl a cherddorol er budd cleifion, megis grwpiau ‘Singing for the Brain’ y Gymdeithas Alzheimer, a chorau ‘Sing with Us’ elusen Tenovus. Mae’r ymchwil a wneir i effaith prosiectau o’r fath (gw. Williams 2012 a 2017) yn prysur ddwyn sylw a chydnabyddiaeth o bwysigrwydd y maes. Bydd canlyniadau’r ymchwil yn gwbl allweddol wrth fraenaru’r tir ar gyfer datblygiad pellach cerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru i’r dyfodol.

'''Gwawr Ifan'''

==Gwefannau==

:British Association of Music Therapy <www.bamt.org/training-in-music-therapy.html>

:World Federation of Music Therapy <www.musictherapyworld.net>

==Llyfryddiaeth==

:Frederick K. Harford, ‘Music in Illness’ [llythyr i’r golygydd], ''The Lancet'' (4 Gorffennaf 1891), 43

:Agnes Savill, ‘Music and medicine’, ''Music and Letters'', 4/3 (Gorffennaf, 1923), 282–89

:Plato (cyf. D. Emrys Evans), ''Y Wladwriaeth'' (Caerdydd, 1956)

:Helen Tyler, ‘Music Therapy in Modern Britain’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 375–94

:Martin West, ‘Music Therapy in Antiquity’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 51–68

:Michael L. Mark (gol.), ''Music Education: Source Readings from Ancient Greece to Today'' (Llundain, 2002)

:Rachel Darnley-Smith & Helen M. Patey, ''Music Therapy'' (Llundain, 2003)

:Rosalia Staricoff, ''Arts in Health: A Review of the Medical Literature'' (Llundain, 2004)

:Cyngor Celfyddydau Cymru, ''Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles: Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru'' (Caerdydd, 2009)

:Gwawr Ifan (a), ‘Modd i fyw: Golwg ar gerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru’ (traethawd PhD Prifysgol Bangor, 2012)

:——— (b), ‘“Un Llef Pedwar Llais”: Dylanwad canu corawl ar iechyd a lles yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (2012), 15–39

:Raymond Macdonald, Gunter Kreutz & Laura Mitchell, ''Music, Health, & Wellbeing'' (Rhydychen, 2012)

:Nia Davies Williams, ‘“Y Golau a Ddychwel”: Cerddoriaeth a dementia yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (Awst, 2012), 113–131

:———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57

{{CC BY-SA Cydymaith}}

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 16:50, 28 Mai 2021
Llinell 58:		Llinell 58:
	*———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57		*———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57

		+	{{CC BY-SA Cydymaith}}
	[[Categori:Cerddoriaeth]]		[[Categori:Cerddoriaeth]]
−	~~{{CC BY-SA Cydymaith}}~~

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 22:27, 25 Mawrth 2021
Llinell 58:		Llinell 58:
	*———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57		*———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57

		+	[[Categori:Cerddoriaeth]]
	{{CC BY-SA Cydymaith}}		{{CC BY-SA Cydymaith}}

@@ Llinell 24: / Llinell 24: @@
 ==Gwefannau==
-:British Association of Music Therapy ''https://www.bamt.org/training-in-music-therapy.html''
+*British Association of Music Therapy ''https://www.bamt.org/training-in-music-therapy.html''
-:World Federation of Music Therapy ''https://www.musictherapyworld.net''
+*World Federation of Music Therapy ''https://www.musictherapyworld.net''
 ==Llyfryddiaeth==

@@ Llinell 18: / Llinell 18: @@
 Cafwyd datblygiad allweddol yn y maes yng Nghymru yn 2009, pan gyhoeddwyd ''Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles: Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru'' (Cyngor Celfyddydau Cymru, 2009), cyhoeddiad a oedd yn benllanw cyfnod hir o ymchwilio a chywain gwybodaeth ar lefel genedlaethol gan Gyngor Celfyddydau Cymru (Ifan, 2012a). Yn y cynllun gweithredu – y trydydd brif gyhoeddiad a wnaed gan Gyngor Celfyddydau Cymru sy’n canolbwyntio ar y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles – amlinellwyd pwysigrwydd y maes yng Nghymru, a’r modd y dylid mynd ati i ddatblygu’r arlwy i’r dyfodol. Fodd bynnag, yn sgil y cyni economaidd a brofwyd ers cyhoeddi’r cynllun, ni wireddwyd nifer helaeth o’r camau a nodir yn y cynllun oedd yn angenrheidiol ar gyfer cryfhau a sefydlogi’r arlwy.
-Er hyn, gellir honni iddo esgor ar gyfnod cyffrous iawn yn natblygiad y maes yng Nghymru. Ers cyhoeddi’r cynllun gweithredu, datblygwyd nifer o brosiectau cerddorol pwysig ar lawr gwlad. Rhoddir pwyslais cynyddol ar fuddion canu [[corawl]] a chyd-ganu yn benodol mewn cyd-destun iechyd (Ifan 2012b), ac o’r herwydd mae nifer o elusennau cydnabyddedig wedi buddsoddi mewn rhaglenni corawl a cherddorol er budd cleifion, megis grwpiau ‘Singing for the Brain’ y Gymdeithas Alzheimer, a chorau ‘Sing with Us’ elusen Tenovus. Mae’r ymchwil a wneir i effaith prosiectau o’r fath (gw. Williams 2012 a 2017) yn prysur ddwyn sylw a chydnabyddiaeth o bwysigrwydd y maes. Bydd canlyniadau’r ymchwil yn gwbl allweddol wrth fraenaru’r tir ar gyfer datblygiad pellach cerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru i’r dyfodol.
+Er hyn, gellir honni iddo esgor ar gyfnod cyffrous iawn yn natblygiad y maes yng Nghymru. Ers cyhoeddi’r cynllun gweithredu, datblygwyd nifer o brosiectau cerddorol pwysig ar lawr gwlad. Rhoddir pwyslais cynyddol ar fuddion canu [[Corau Cymysg | corawl]] a chyd-ganu yn benodol mewn cyd-destun iechyd (Ifan 2012b), ac o’r herwydd mae nifer o elusennau cydnabyddedig wedi buddsoddi mewn rhaglenni corawl a cherddorol er budd cleifion, megis grwpiau ‘Singing for the Brain’ y Gymdeithas Alzheimer, a chorau ‘Sing with Us’ elusen Tenovus. Mae’r ymchwil a wneir i effaith prosiectau o’r fath (gw. Williams 2012 a 2017) yn prysur ddwyn sylw a chydnabyddiaeth o bwysigrwydd y maes. Bydd canlyniadau’r ymchwil yn gwbl allweddol wrth fraenaru’r tir ar gyfer datblygiad pellach cerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru i’r dyfodol.
 '''Gwawr Ifan'''

@@ Llinell 30: / Llinell 30: @@
 ==Llyfryddiaeth==
-:Frederick K. Harford, ‘Music in Illness’ [llythyr i’r golygydd], ''The Lancet'' (4 Gorffennaf 1891), 43
+*Frederick K. Harford, ‘Music in Illness’ [llythyr i’r golygydd], ''The Lancet'' (4 Gorffennaf 1891), 43
-:Agnes Savill, ‘Music and medicine’, ''Music and Letters'', 4/3 (Gorffennaf, 1923), 282–89
+*Agnes Savill, ‘Music and medicine’, ''Music and Letters'', 4/3 (Gorffennaf, 1923), 282–89
-:Plato (cyf. D. Emrys Evans), ''Y Wladwriaeth'' (Caerdydd, 1956)
+*Plato (cyf. D. Emrys Evans), ''Y Wladwriaeth'' (Caerdydd, 1956)
-:Helen Tyler, ‘Music Therapy in Modern Britain’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 375–94
+*Helen Tyler, ‘Music Therapy in Modern Britain’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 375–94
-:Martin West, ‘Music Therapy in Antiquity’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 51–68
+*Martin West, ‘Music Therapy in Antiquity’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 51–68
-:Michael L. Mark (gol.), ''Music Education: Source Readings from Ancient Greece to Today'' (Llundain, 2002)
+*Michael L. Mark (gol.), ''Music Education: Source Readings from Ancient Greece to Today'' (Llundain, 2002)
-:Rachel Darnley-Smith & Helen M. Patey, ''Music Therapy'' (Llundain, 2003)
+*Rachel Darnley-Smith & Helen M. Patey, ''Music Therapy'' (Llundain, 2003)
-:Rosalia Staricoff, ''Arts in Health: A Review of the Medical Literature'' (Llundain, 2004)
+*Rosalia Staricoff, ''Arts in Health: A Review of the Medical Literature'' (Llundain, 2004)
-:Cyngor Celfyddydau Cymru, ''Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles: Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru'' (Caerdydd, 2009)
+*Cyngor Celfyddydau Cymru, ''Y Celfyddydau mewn Iechyd a Lles: Cynllun Gweithredu ar gyfer Cymru'' (Caerdydd, 2009)
-:Gwawr Ifan (a), ‘Modd i fyw: Golwg ar gerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru’ (traethawd PhD Prifysgol Bangor, 2012)
+*Gwawr Ifan (a), ‘Modd i fyw: Golwg ar gerddoriaeth mewn iechyd a lles yng Nghymru’ (traethawd PhD Prifysgol Bangor, 2012)
-:——— (b), ‘“Un Llef Pedwar Llais”: Dylanwad canu corawl ar iechyd a lles yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (2012), 15–39
+*——— (b), ‘“Un Llef Pedwar Llais”: Dylanwad canu corawl ar iechyd a lles yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (2012), 15–39
-:Raymond Macdonald, Gunter Kreutz & Laura Mitchell, ''Music, Health, & Wellbeing'' (Rhydychen, 2012)
+*Raymond Macdonald, Gunter Kreutz & Laura Mitchell, ''Music, Health, & Wellbeing'' (Rhydychen, 2012)
-:Nia Davies Williams, ‘“Y Golau a Ddychwel”: Cerddoriaeth a dementia yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (Awst, 2012), 113–131
+*Nia Davies Williams, ‘“Y Golau a Ddychwel”: Cerddoriaeth a dementia yng Nghymru’, ''Gwerddon'', 10/11 (Awst, 2012), 113–131
-:———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57
+*———, ‘Canu i’r Cof: Effeithiau prosiect “Singing for the Brain” ar gof ac ansawdd bywyd pobl sydd â dementia yng ngogledd Cymru’, ''Gwerddon'', 23 (Mawrth 2017), 36–57
 {{CC BY-SA Cydymaith}}

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
 Mae tarddiad cerddoriaeth mewn iechyd a lles yn ei chyd-destun mwyaf sylfaenol yn dyddio yn ôl i gyfnod y Groegiaid cynnar (Savill 1958, Horden 2000). Deillia hyn o syniadau, damcaniaethau a chredoau a amlygir yn astudiaethau athronwyr Groegaidd megis Plato (Evans 1956) ac Aristoteles (Mark 2002) sy’n honni bod i gerddoriaeth bwerau eang, a’r gallu i ddylanwadu ar gorff ac enaid. Honna West (2000) i’r pwyslais a roddwyd ganddynt ar gerddoriaeth mewn bywyd a chymdeithas baratoi’r ffordd ar gyfer y defnydd o gerddoriaeth mewn cyd- destun therapiwtig.
-Er hyn, cydnabyddir diwedd y 19g. fel y cyfnod a osododd y sail ar gyfer datblygu proffesiwn modern therapi cerdd (Tyler 2000). O’r cyfnod hwn y dyddia un o enghreifftiau cynharaf Prydain o ddigwyddiadau cerddorol mewn ysbytai. Yn 1891, sefydlodd y Canon Frederick Harford ''ensemble'' o’r enw ‘Guild of St. Cecilia’, a deithiai o amgylch nifer o ysbytai Llundain i berfformio i gleifion. Ceir cofnod o’r perfformiadau mewn cyfnodolion o’r cyfnod (e.e. Harford 1891) a pharhaodd yr arlwy hyd farwolaeth Harford yn 1906.
+Er hyn, cydnabyddir diwedd y 19g. fel y cyfnod a osododd y sail ar gyfer [[datblygu]] proffesiwn modern therapi cerdd (Tyler 2000). O’r cyfnod hwn y dyddia un o enghreifftiau cynharaf Prydain o ddigwyddiadau cerddorol mewn ysbytai. Yn 1891, sefydlodd y Canon Frederick Harford ''ensemble'' o’r enw ‘Guild of St. Cecilia’, a deithiai o amgylch nifer o ysbytai Llundain i berfformio i gleifion. Ceir cofnod o’r perfformiadau mewn cyfnodolion o’r cyfnod (e.e. Harford 1891) a pharhaodd yr arlwy hyd farwolaeth Harford yn 1906.
 Gwelwyd y datblygiadau   arwyddocaol   nesaf yn y maes yn ystod y ddau ryfel byd, pan gafwyd defnydd helaeth o gerddoriaeth mewn ysbytai er mwyn codi morâl milwyr a chleifion. Yn dilyn effeithiolrwydd cerddoriaeth mewn ysbytai yn ystod y cyfnod hwn, dechreuwyd cydnabod Therapi Cerdd fel galwedigaeth broffesiynol ym Mhrydain, a defnyddiwyd cerddoriaeth mewn ysbytai meddwl gan arbenigwyr ym myd seicotherapi (Tyler 2000). Arweiniodd hyn at sefydlu’r Society for Music Therapy and Remedial Music yn 1958, a newidiwyd i’r British Society for Music Therapy yn 1967 (Darnley-Smith & Patey 2003), gan y cerddor Ffrengig, a’r arloeswraig ryngwladol ym maes therapi cerdd, Juliette Alvin (1897–1982). Hithau hefyd ddatblygodd y cwrs cyntaf mewn Therapi Cerdd ym Mhrydain yn 1968, a hwnnw’n gwrs ôl-radd yn y Guildhall yn Llundain (Darnley-Smith & Patey 2003). Yn y cyfnod hwn yn ogystal, sefydlwyd elusennau a ddarparai gerddoriaeth mewn lleoliadau gofal iechyd ar draws Prydain e.e. Music in Hospitals a ffurfiwyd yn 1948, ac yn ddiweddarach Live Music Now a ffurfiwyd yn 1977 gan y cerddor Yehudi Menuhin (1916–99), dwy elusen sy’n parhau yn weithgar yn y maes hyd heddiw.
-Erbyn diwedd yr 20g., gwelwyd cynnydd yn y gydnabyddiaeth ryngwladol a roddwyd i broffesiwn Therapi Cerdd. Datblygwyd nifer o gyrsiau ôl-radd newydd yn y pwnc ar draws Prydain yn yr 1990au, ac yn 1996 derbyniodd Therapi Cerdd statws proffesiynol ym Mhrydain wrth i therapyddion cerdd gael cofrestru’n wladol am y tro cyntaf (Tyler 2000). Ar hyn o bryd ceir saith o gyrsiau Ôl-radd Therapi Cerdd ym Mhrydain (British Association of Music Therapy: https://www.bamt.org/training-in-music-therapy.html) gydag un o’r rhain wedi eu lleoli ym Mhrifysgol De Cymru, Casnewydd. Ceir rhwydweithiau Therapi Cerdd cenedlaethol a rhyngwladol niferus, a cheir cyfleoedd eang i rannu ymchwil yn y maes drwy gyfrwng cynadleddau a chyfnodolion rhyngwladol (World Federation of Music Therapy: http://www. musictherapyworld.net).
+Erbyn diwedd yr 20g., gwelwyd cynnydd yn y gydnabyddiaeth ryngwladol a roddwyd i broffesiwn Therapi Cerdd. Datblygwyd nifer o gyrsiau ôl-radd newydd yn y pwnc ar draws Prydain yn yr 1990au, ac yn 1996 derbyniodd Therapi Cerdd statws proffesiynol ym Mhrydain wrth i therapyddion cerdd gael cofrestru’n wladol am y tro cyntaf (Tyler 2000). Ar hyn o bryd ceir saith o gyrsiau Ôl-radd Therapi Cerdd ym Mhrydain (British Association of Music Therapy: https://www.bamt.org/training-in-music-therapy.html) gydag un o’r rhain wedi eu lleoli ym Mhrifysgol De Cymru, Casnewydd. Ceir rhwydweithiau Therapi Cerdd cenedlaethol a rhyngwladol niferus, a cheir cyfleoedd eang i rannu ymchwil yn y maes drwy gyfrwng cynadleddau a chyfnodolion rhyngwladol (World Federation of Music Therapy: http://www.musictherapyworld.net).
 Mae Therapi Cerdd yn un gangen gydnabyddedig amlwg o faes cerddoriaeth mewn iechyd a lles, ond ers troad yr 21g., rhoddwyd mwy o bwyslais ar bwysigrwydd ymchwil i gydnabod rôl cerddoriaeth ym maes iechyd yn gyffredinol. Un o’r gweithiau allweddol cyntaf sy’n croniclo ac yn cydnabod yr ymchwil ymarferol yn y maes o safbwynt meddygol yw gwaith Rosalia Staricoff o Ysbyty Chelsea a Westminster, ar gyfer Cyngor Celfyddydau Lloegr (Staricoff 2004). Yn yr ymchwiliad hwn, edrychir ar 385 o gyhoeddiadau meddygol rhyngwladol rhwng 1990 a 2004. Daw Staricoff i gasgliadau pwysig sy’n dangos effaith y celfyddydau ar wahanol agweddau o iechyd a lles. Nodir y gall y celfyddydau ddylanwadu’n ffafriol ar ganlyniadau clinigol, gan leihau pwysau gwaed, straen a gofid meddwl.
@@ Llinell 30: / Llinell 29: @@
 ==Llyfryddiaeth==
-:Frederick K. Harford, ‘Music in Illness’ [llythyr i’r golygydd], ''The Lancet'' (4 Gorffennaf 1891), 43
+:Frederick K. Harford, ‘Music in Illness’ [[[llythyr]] i’r [[golygydd]]], ''The Lancet'' (4 Gorffennaf 1891), 43
 :Agnes Savill, ‘Music and medicine’, ''Music and Letters'', 4/3 (Gorffennaf, 1923), 282–89
-:Plato (cyf. D. Emrys Evans), ''Y Wladwriaeth'' (Caerdydd, 1956)
+:Plato (cyf. D. Emrys Evans), ''Y Wladwriaeth'' ([[Caerdydd]], 1956)
 :Helen Tyler, ‘Music Therapy in Modern Britain’ yn Horden (gol.), ''Music as Medicine: The History of Music Therapy since Antiquity'' (Aldershot, 2000), 375–94

Iechyd a Lles, Cerddoriaeth mewn - Hanes diwygio

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

CadiW am 16:49, 28 Mai 2021

CadiW am 22:27, 25 Mawrth 2021

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

CadiW: /* Gwefannau */

CadiW: /* Gwefannau */

CadiW am 22:20, 25 Mawrth 2021

CadiW am 22:19, 25 Mawrth 2021

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'