Jones, Dora Herbert (1890-1974) - Hanes diwygio

CadiW am 21:02, 13 Awst 2021

2021-08-13T21:02:20Z

CadiW am 21:01, 13 Awst 2021

2021-08-13T21:01:22Z

CadiW am 17:19, 11 Mai 2021

2021-05-11T17:19:50Z

CadiW am 17:19, 11 Mai 2021

2021-05-11T17:19:01Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-05-11T17:18:17Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Ganed Dora Jarret Rowlands yn Llangollen, yr ieuengaf o bump o ferched a fagwyd ar aelwyd Gymraeg ac a ddilynodd gwrs gradd yn y Gymraeg yng Ngholeg [[Prifysgol]] Cymru, Aberystwyth. Yn 1916 priododd Herbert Jones o Langernyw. Canu oedd ei diddordeb pennaf a bu’n ymwneud â nifer o gymdeithasau cerddorol tra oedd yn y coleg. Er enghraifft, roedd hi’n aelod o bedwarawd a wahoddwyd i berfformio yn y Sorbonne ym Mharis yn 1913 a chanodd Dora [[ganeuon gwerin]] Cymreig yno yn ogystal. Dyma pryd y daeth i gyswllt â [[Chymdeithas Alawon Gwerin Cymru]] am y tro cyntaf, gan ganu enghreifftiau cerddorol fel rhan o ddarlith a draddodwyd gan [[Mary Davies]], un o hoelion wyth y gymdeithas, yn Aberystwyth (Gibbard 2006, 123).

Gafaelodd diddordeb oes ynddi mewn canu traddodiadol o’r cyfnod hwnnw ymlaen, gan ennill ar gystadleuaeth [[canu gwerin]] yn [[Eisteddfod]] Genedlaethol Wrecsam yn 1912. Bu’n aelod blaenllaw o’r gymdeithas fel ysgrifenyddes, trysorydd a llywydd, sef swydd a ddaliodd hyd ei marwolaeth yn 1974 (Gibbard 2003, 13). Gwnaeth ei dawn fel unawdydd argraff ar Mary Davies a cheisiodd hithau annog y gantores ifanc i ddilyn gyrfa broffesiynol yn y maes, ond ystyriai Dora hyn yn ormod iddi (Gibbard 2003, 9). Yn 1913 wedi iddi raddio a dilyn cwrs ôl-radd aeth i Lundain yn ysgrifenyddes i Aelod Seneddol Sir y Fflint, Syr John Herbert Lewis. Tybir mai hi oedd y wraig gyntaf i gymryd swydd ysgrifenyddes yn Nhŷ’r Cyffredin.

Gwraig Herbert Lewis oedd y Fonesig [[Ruth Herbert Lewis]], aelod amlwg arall o [[Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru]], ac yn ystod ei chyfnod yno daeth Dora i adnabod [[Morfydd Llwyn Owen]], y gantores a’r gyfansoddwraig. Ymhen amser, rhannai’r ddwy lwyfan â’i gilydd wrth ganu [[alawon gwerin]] a byddai Dora yn cynorthwyo Ruth gyda’i gwaith casglu, sef un agwedd bwysig ar ei chyfraniad i gerddoriaeth draddodiadol Cymru.

Bu dylanwad y ddwy yn amlwg arni ac fe’i taflodd ei hun i weithgarwch y gymdeithas o’r cyfnod hwnnw ymlaen. Daeth yn llais canu poblogaidd yn eu cyfarfodydd blynyddol rhwng 1912 ac 1934 ac fe’i gwahoddwyd i ddatgan yr enghreifftiau cerddorol adeg eu darlithoedd cyhoeddus. Diddanai Dora gynulleidfaoedd ledled Prydain mewn cyngherddau a chyfarfodydd. Bu’n beirniadu mewn eisteddfodau ac erbyn 1918 teithiai ledled Ewrop yn canu ac yn traethu ar hanes a chyd-destun alawon gwerin Cymru. Ei phrif neges oedd pwysigrwydd gosod yr alawon yn eu cyd-destun cyn eu canu. O ganlyniad, roedd Dora yn ‘gennad gloyw ac effeithiol’ (Gibbard 2003, 20) dros y gymdeithas a daeth yn un o’r cyntaf i ddarlledu am gerddoriaeth Cymru yn y Gymraeg ar y [[cyfryngau]] (Gibbard 2006, 129).

Erbyn 1927, a hithau’n weddw gyda dau o blant,
ymgartrefodd yng Ngregynog lle bu’n ysgrifenyddes bersonol i’r ddwy chwaer, Gwendoline a Margaret Davies. Er iddi ymgartrefu mewn sawl ardal arall cyn iddi ymddeol yn 1956, gan gynnwys Caerdydd ac Abertawe, dychwelyd i stad Gregynog a wnaeth Dora ac yno y bu weddill ei hoes. Aeth Gwendoline ar ofyn Gustav Holst a Ralph Vaughan Williams am drefniannau o alawon gwerin ar gyfer y côr a berfformiai adeg [[Gŵyl Gregynog]] (Gibbard 2003, 45–6), a dyma ddechrau cyfnod o gydweithio parod rhwng Dora a’r cyfansoddwyr hyn. Cawsant eu swyno gan ei chanu a rhoddodd hi gyd-destun a chefndir yr alawon i gynorthwyo Holst gyda’i drefniannau. O ganlyniad, llwyddodd i ddwyn sylw a bri i ganeuon gwerin Cymru ar lefel ryngwladol. Fe’i hadwaenid fel ‘Brenhines Powys’ (Gibbard 2003, 5; Gibbard 2006, 125) ac fel cantores a darlithydd hawliodd ei lle ymysg arbenigwyr pennaf Cymru ym maes yr alaw werin.

'''Leila Salisbury'''

==Llyfryddiaeth==

*Gwenan Gibbard, ''Brenhines Powys: Cyfraniad Dora Herbert Jones i fyd yr alaw werin yng Nghymru'' (Llanrwst, 2003)

*———, ‘Dora Herbert Jones, 1890–1974’, ''Transactions of the Honourable Society of Cymmrodorion'', 12 (2006), 121–35

{{CC BY-SA Cydymaith}}
[[Categori:Cerddoriaeth]]

@@ Llinell 6: / Llinell 6: @@
 Gafaelodd diddordeb oes ynddi mewn canu traddodiadol o’r cyfnod hwnnw ymlaen, gan ennill ar gystadleuaeth [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | canu gwerin]] yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol Wrecsam yn 1912. Bu’n aelod blaenllaw o’r gymdeithas fel ysgrifenyddes, trysorydd a llywydd, sef swydd a ddaliodd hyd ei marwolaeth yn 1974 (Gibbard 2003, 13). Gwnaeth ei dawn fel unawdydd argraff ar Mary Davies a cheisiodd hithau annog y gantores ifanc i ddilyn gyrfa broffesiynol yn y maes, ond ystyriai Dora hyn yn ormod iddi (Gibbard 2003, 9). Yn 1913 wedi iddi raddio a dilyn cwrs ôl-radd aeth i Lundain yn ysgrifenyddes i Aelod Seneddol Sir y Fflint, Syr John Herbert Lewis. Tybir mai hi oedd y wraig gyntaf i gymryd swydd ysgrifenyddes yn Nhŷ’r Cyffredin.
-Gwraig Herbert Lewis oedd y Fonesig [[Lewis, Ruth Herbert (1871-1946) | Ruth Herbert Lewis]], aelod amlwg arall o Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru, ac yn ystod ei chyfnod yno daeth Dora i adnabod [[Morfydd Llwyn Owen]], y gantores a’r gyfansoddwraig. Ymhen amser, rhannai’r ddwy lwyfan â’i gilydd wrth ganu [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | alawon gwerin]] a byddai Dora yn cynorthwyo Ruth gyda’i gwaith casglu, sef un agwedd bwysig ar ei chyfraniad i gerddoriaeth draddodiadol Cymru.
+Gwraig Herbert Lewis oedd y Fonesig [[Lewis, Ruth Herbert (1871-1946) | Ruth Herbert Lewis]], aelod amlwg arall o Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru, ac yn ystod ei chyfnod yno daeth Dora i adnabod [[Owen, Morfydd (1891-1918) | Morfydd Llwyn Owen]], y gantores a’r gyfansoddwraig. Ymhen amser, rhannai’r ddwy lwyfan â’i gilydd wrth ganu [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | alawon gwerin]] a byddai Dora yn cynorthwyo Ruth gyda’i gwaith casglu, sef un agwedd bwysig ar ei chyfraniad i gerddoriaeth draddodiadol Cymru.
 Bu dylanwad y ddwy yn amlwg arni ac fe’i taflodd ei hun i weithgarwch y gymdeithas o’r cyfnod hwnnw ymlaen. Daeth yn llais canu poblogaidd yn eu cyfarfodydd blynyddol rhwng 1912 ac 1934 ac fe’i gwahoddwyd i ddatgan yr enghreifftiau cerddorol adeg eu darlithoedd cyhoeddus. Diddanai Dora gynulleidfaoedd ledled Prydain mewn cyngherddau a chyfarfodydd. Bu’n beirniadu mewn eisteddfodau ac erbyn 1918 teithiai ledled Ewrop yn canu ac yn traethu ar hanes a chyd-destun alawon gwerin Cymru. Ei phrif neges oedd pwysigrwydd gosod yr alawon yn eu cyd-destun cyn eu canu. O ganlyniad, roedd Dora yn ‘gennad gloyw ac effeithiol’ (Gibbard 2003, 20) dros y gymdeithas a daeth yn un o’r cyntaf i ddarlledu am gerddoriaeth Cymru yn y Gymraeg ar y [[Diwylliant a'r Diwydiant Cerddoriaeth | cyfryngau]] (Gibbard 2006, 129).

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Ganed Dora Jarret Rowlands yn Llangollen, yr ieuengaf o bump o ferched a fagwyd ar aelwyd Gymraeg ac a ddilynodd gwrs gradd yn y Gymraeg yng Ngholeg [[Prifysgol]] Cymru, Aberystwyth. Yn 1916 priododd Herbert Jones o Langernyw. Canu oedd ei diddordeb pennaf a bu’n ymwneud â nifer o gymdeithasau cerddorol tra oedd yn y coleg. Er enghraifft, roedd hi’n aelod o bedwarawd a wahoddwyd i berfformio yn y Sorbonne ym Mharis yn 1913 a chanodd Dora [[ganeuon gwerin]] Cymreig yno yn ogystal. Dyma pryd y daeth i gyswllt â [[Chymdeithas Alawon Gwerin Cymru]] am y tro cyntaf, gan ganu enghreifftiau cerddorol fel rhan o ddarlith a draddodwyd gan [[Mary Davies]], un o hoelion wyth y gymdeithas, yn Aberystwyth (Gibbard 2006, 123).
+Ganed Dora Jarret Rowlands yn Llangollen, yr ieuengaf o bump o ferched a fagwyd ar aelwyd Gymraeg ac a ddilynodd gwrs gradd yn y Gymraeg yng Ngholeg [[Prifysgolion a Cherddoriaeth yng Nghymru | Prifysgol]] Cymru, Aberystwyth. Yn 1916 priododd Herbert Jones o Langernyw. Canu oedd ei diddordeb pennaf a bu’n ymwneud â nifer o gymdeithasau cerddorol tra oedd yn y coleg. Er enghraifft, roedd hi’n aelod o bedwarawd a wahoddwyd i berfformio yn y Sorbonne ym Mharis yn 1913 a chanodd Dora [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | ganeuon gwerin]] Cymreig yno yn ogystal. Dyma pryd y daeth i gyswllt â [[Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru | Chymdeithas Alawon Gwerin Cymru]] am y tro cyntaf, gan ganu enghreifftiau cerddorol fel rhan o ddarlith a draddodwyd gan [[Davies, Mary (1855-1930) | Mary Davies]], un o hoelion wyth y gymdeithas, yn Aberystwyth (Gibbard 2006, 123).
-Gafaelodd diddordeb oes ynddi mewn canu traddodiadol o’r cyfnod hwnnw ymlaen, gan ennill ar gystadleuaeth [[canu gwerin]] yn [[Eisteddfod]] Genedlaethol Wrecsam yn 1912. Bu’n aelod blaenllaw o’r gymdeithas fel ysgrifenyddes, trysorydd a llywydd, sef swydd a ddaliodd hyd ei marwolaeth yn 1974 (Gibbard 2003, 13). Gwnaeth ei dawn fel unawdydd argraff ar Mary Davies a cheisiodd hithau annog y gantores ifanc i ddilyn gyrfa broffesiynol yn y maes, ond ystyriai Dora hyn yn ormod iddi (Gibbard 2003, 9). Yn 1913 wedi iddi raddio a dilyn cwrs ôl-radd aeth i Lundain yn ysgrifenyddes i Aelod Seneddol Sir y Fflint, Syr John Herbert Lewis. Tybir mai hi oedd y wraig gyntaf i gymryd swydd ysgrifenyddes yn Nhŷ’r Cyffredin.
+Gafaelodd diddordeb oes ynddi mewn canu traddodiadol o’r cyfnod hwnnw ymlaen, gan ennill ar gystadleuaeth [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | canu gwerin]] yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a'r | Eisteddfod]] Genedlaethol Wrecsam yn 1912. Bu’n aelod blaenllaw o’r gymdeithas fel ysgrifenyddes, trysorydd a llywydd, sef swydd a ddaliodd hyd ei marwolaeth yn 1974 (Gibbard 2003, 13). Gwnaeth ei dawn fel unawdydd argraff ar Mary Davies a cheisiodd hithau annog y gantores ifanc i ddilyn gyrfa broffesiynol yn y maes, ond ystyriai Dora hyn yn ormod iddi (Gibbard 2003, 9). Yn 1913 wedi iddi raddio a dilyn cwrs ôl-radd aeth i Lundain yn ysgrifenyddes i Aelod Seneddol Sir y Fflint, Syr John Herbert Lewis. Tybir mai hi oedd y wraig gyntaf i gymryd swydd ysgrifenyddes yn Nhŷ’r Cyffredin.
-Gwraig Herbert Lewis oedd y Fonesig [[Ruth Herbert Lewis]], aelod amlwg arall o Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru, ac yn ystod ei chyfnod yno daeth Dora i adnabod [[Morfydd Llwyn Owen]], y gantores a’r gyfansoddwraig. Ymhen amser, rhannai’r ddwy lwyfan â’i gilydd wrth ganu [[alawon gwerin]] a byddai Dora yn cynorthwyo Ruth gyda’i gwaith casglu, sef un agwedd bwysig ar ei chyfraniad i gerddoriaeth draddodiadol Cymru.
+Gwraig Herbert Lewis oedd y Fonesig [[Lewis, Ruth Herbert (1871-1946) | Ruth Herbert Lewis]], aelod amlwg arall o Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru, ac yn ystod ei chyfnod yno daeth Dora i adnabod [[Morfydd Llwyn Owen]], y gantores a’r gyfansoddwraig. Ymhen amser, rhannai’r ddwy lwyfan â’i gilydd wrth ganu [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | alawon gwerin]] a byddai Dora yn cynorthwyo Ruth gyda’i gwaith casglu, sef un agwedd bwysig ar ei chyfraniad i gerddoriaeth draddodiadol Cymru.
-Bu dylanwad y ddwy yn amlwg arni ac fe’i taflodd ei hun i weithgarwch y gymdeithas o’r cyfnod hwnnw ymlaen. Daeth yn llais canu poblogaidd yn eu cyfarfodydd blynyddol rhwng 1912 ac 1934 ac fe’i gwahoddwyd i ddatgan yr enghreifftiau cerddorol adeg eu darlithoedd cyhoeddus. Diddanai Dora gynulleidfaoedd ledled Prydain mewn cyngherddau a chyfarfodydd. Bu’n beirniadu mewn eisteddfodau ac erbyn 1918 teithiai ledled Ewrop yn canu ac yn traethu ar hanes a chyd-destun alawon gwerin Cymru. Ei phrif neges oedd pwysigrwydd gosod yr alawon yn eu cyd-destun cyn eu canu. O ganlyniad, roedd Dora yn ‘gennad gloyw ac effeithiol’ (Gibbard 2003, 20) dros y gymdeithas a daeth yn un o’r cyntaf i ddarlledu am gerddoriaeth Cymru yn y Gymraeg ar y [[cyfryngau]] (Gibbard 2006, 129).
+Bu dylanwad y ddwy yn amlwg arni ac fe’i taflodd ei hun i weithgarwch y gymdeithas o’r cyfnod hwnnw ymlaen. Daeth yn llais canu poblogaidd yn eu cyfarfodydd blynyddol rhwng 1912 ac 1934 ac fe’i gwahoddwyd i ddatgan yr enghreifftiau cerddorol adeg eu darlithoedd cyhoeddus. Diddanai Dora gynulleidfaoedd ledled Prydain mewn cyngherddau a chyfarfodydd. Bu’n beirniadu mewn eisteddfodau ac erbyn 1918 teithiai ledled Ewrop yn canu ac yn traethu ar hanes a chyd-destun alawon gwerin Cymru. Ei phrif neges oedd pwysigrwydd gosod yr alawon yn eu cyd-destun cyn eu canu. O ganlyniad, roedd Dora yn ‘gennad gloyw ac effeithiol’ (Gibbard 2003, 20) dros y gymdeithas a daeth yn un o’r cyntaf i ddarlledu am gerddoriaeth Cymru yn y Gymraeg ar y [[Diwylliant a'r Diwydiant Cerddoriaeth | cyfryngau]] (Gibbard 2006, 129).
-Erbyn 1927, a hithau’n weddw gyda dau o blant, ymgartrefodd yng Ngregynog lle bu’n ysgrifenyddes bersonol i’r ddwy chwaer, Gwendoline a Margaret Davies. Er iddi ymgartrefu mewn sawl ardal arall cyn iddi ymddeol yn 1956, gan gynnwys Caerdydd ac Abertawe, dychwelyd i stad Gregynog a wnaeth Dora ac yno y bu weddill ei hoes. Aeth Gwendoline ar ofyn Gustav Holst a Ralph Vaughan Williams am drefniannau o alawon gwerin ar gyfer y côr a berfformiai adeg [[Gŵyl Gregynog]] (Gibbard 2003, 45–6), a dyma ddechrau cyfnod o gydweithio parod rhwng Dora a’r cyfansoddwyr hyn. Cawsant eu swyno gan ei chanu a rhoddodd hi gyd-destun a chefndir yr alawon i gynorthwyo Holst gyda’i drefniannau. O ganlyniad, llwyddodd i ddwyn sylw a bri i ganeuon gwerin Cymru ar lefel ryngwladol. Fe’i hadwaenid fel ‘Brenhines Powys’ (Gibbard 2003, 5; Gibbard 2006, 125) ac fel cantores a darlithydd hawliodd ei lle ymysg arbenigwyr pennaf Cymru ym maes yr alaw werin.
+Erbyn 1927, a hithau’n weddw gyda dau o blant, ymgartrefodd yng Ngregynog lle bu’n ysgrifenyddes bersonol i’r ddwy chwaer, Gwendoline a Margaret Davies. Er iddi ymgartrefu mewn sawl ardal arall cyn iddi ymddeol yn 1956, gan gynnwys Caerdydd ac Abertawe, dychwelyd i stad Gregynog a wnaeth Dora ac yno y bu weddill ei hoes. Aeth Gwendoline ar ofyn Gustav Holst a Ralph Vaughan Williams am drefniannau o alawon gwerin ar gyfer y côr a berfformiai adeg [[Gregynog, Gŵyl | Gŵyl Gregynog]] (Gibbard 2003, 45–6), a dyma ddechrau cyfnod o gydweithio parod rhwng Dora a’r cyfansoddwyr hyn. Cawsant eu swyno gan ei chanu a rhoddodd hi gyd-destun a chefndir yr alawon i gynorthwyo Holst gyda’i drefniannau. O ganlyniad, llwyddodd i ddwyn sylw a bri i ganeuon gwerin Cymru ar lefel ryngwladol. Fe’i hadwaenid fel ‘Brenhines Powys’ (Gibbard 2003, 5; Gibbard 2006, 125) ac fel cantores a darlithydd hawliodd ei lle ymysg arbenigwyr pennaf Cymru ym maes yr alaw werin.
 '''Leila Salisbury'''

Jones, Dora Herbert (1890-1974) - Hanes diwygio

CadiW am 21:02, 13 Awst 2021

CadiW am 21:01, 13 Awst 2021

CadiW am 17:19, 11 Mai 2021

CadiW am 17:19, 11 Mai 2021

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'