Lle - Hanes diwygio

Marc Haynes: nodyn ar y drwydded CC

2014-08-13T15:08:39Z

nodyn ar y drwydded CC

Marc Haynes: symudwyd i Categori:Daearyddiaeth (yn hytrach na Categori:Esboniadur Daearyddiaeth): h.y. y casgliad daearyddiaeth o fewn yr Esboniadur

2014-07-31T11:46:19Z

symudwyd i Categori:Daearyddiaeth (yn hytrach na Categori:Esboniadur Daearyddiaeth): h.y. y casgliad daearyddiaeth o fewn yr Esboniadur

Marc Haynes: clean up

2014-06-19T08:13:21Z

clean up

Elis Glynne am 14:31, 3 Rhagfyr 2013

2013-12-03T14:31:56Z

Gwydion Jones: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '(Saesneg: ''place/space'') Mae gan y gair 'lle' sawl ystyr. Gall olygu man penodol, fel yn y frawddeg 'Mae Aberystwyth yn lle braf'. Mae hyn yn agos i'r ...'

2013-08-29T13:38:04Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '(Saesneg: ''place/space'') Mae gan y gair 'lle' sawl ystyr. Gall olygu man penodol, fel yn y frawddeg 'Mae Aberystwyth yn lle braf'. Mae hyn yn agos i'r ...'

Tudalen newydd

(Saesneg: ''place/space'')

Mae gan y gair 'lle' sawl ystyr. Gall olygu man penodol, fel yn y frawddeg 'Mae Aberystwyth yn lle braf'. Mae hyn yn agos i'r gair ''place'' yn Saesneg. Fodd bynnag, gall hefyd ddynodi lle gwag neu wagle, fel yn y brawddegau 'Mae yna le i barcio y tu allan' a 'Does dim digon o le ar y bws i chi'. Mae hyn yn nes mewn ystyr i'r geiriau ''room'' neu ''space'' yn Saesneg. Weithiau, defnyddir 'lle' i ddynodi cysyniad mwy cyffredinol, sef math o fan â rhyw nodwedd benodol iddo, er enghraifft, lle swyddfa (''office space''), a elwir yn ''space'' yn Saesneg. Mewn daearyddiaeth, defnyddir 'lle' yn bennaf i ddynodi man penodol mewn [[gofod]] daearyddol ac yn hyn o beth gellir ei ddefnyddio i gyfieithu'r gair ''place'' mewn cyd-destunau daearyddol. Dylid nodi, fodd bynnag, gall 'lle' a 'man' ddynodi ''space'' mewn rhai cyd-destunau lle trafodir mathau o ofod penodol, er enghraifft, 'lle gwyrdd' (''green space'') a 'man cyhoeddus' (a ''public space'').

Mewn llenyddiaeth ddaearyddol, awgrymir bod gan leoedd, yn yr ystyr mannau penodol, sawl nodwedd. Maent yn unigryw, ffiniedig ac mae ganddynt ymddangosiad a safle mewn gwagle. Fodd bynnag, mae mwy i le na bod yn lleoliad penodol yn y byd. Yn ogystal, mae ganddo hanes ac ystyr i'r ddynolryw sy'n golygu ei fod yn ymddangos yn gyson a sefydlog er ei fod yn newid dros amser: yr hyn mae rhai awduron yn galw'r ''genius loci'', sef ysbryd unigryw lle (Relph, 1976/2008). Er enghraifft, Aberystwyth yw Aberystwyth o hyd, er gwaethaf newidiadau dros y blynyddoedd yn nhirlun y dref a'i phoblogaeth, wrth i adeiladau a ffyrdd newydd gael eu codi, tirnodau eraill gael eu dymchwel a miloedd o fyfyrwyr yn symud i'r dref i astudio cyn gadael ar ôl iddynt raddio. Golyga hyn fod mwy i leoedd na'r nodweddion corfforol a synhwyrol sy'n perthyn iddynt. Mae ystyr lle yn mynd yn bellach na'r hyn y mae pobl yn ei weld, mae’n treiddio i'w hemosiynau a'u teimladau. Felly, mae daearyddwyr yn sôn am synnwyr o le. Gall hyn fod yn bwysig iawn i hunaniaeth pobl gan fod ein bro gynefin yn gallu effeithio ar y ffordd yr ydym yn diffinio ein hunain a dweud llawer am rywun fel person i bobl eraill (Crang, 1998). Mewn gwirionedd, awgryma Relph (1976/2008) fod cael perthynas â lleoedd sy'n golygu rhywbeth i ni, yn rhan o fod yn aelod o'r ddynolryw. Wrth i'r byd gael ei effeithio gan brosesau [[globaleiddio]], mae rhai awduron wedi awgrymu bod lleoedd wedi mynd mor gysylltiedig, a'r perthnasau rhyngddynt mor estynedig, nad oes modd siarad am le bellach (Castells, 1989; Emberley, 1989) gan nad oes modd i bobl roi ystyr i ofod fel yr oeddent yn y gorffennol pan oedd lleoedd yn ddiffiniedig a llonydd. Eto i gyd, mae eraill yn dadlau ei bod yn bwysig nodi bod lleoedd erioed wedi bod yn agored i leoedd eraill ac yn gysylltiedig â hwy. Nid oeddent erioed wedi bod yn gaeedig ac yn ddi-newid. Maent wedi cael eu heffeithio gan leoedd cyfagos a phell i ffwrdd drwy hanes. Un enghraifft dda o hyn yw'r siroedd o gwmpas Llundain a elwir yn Saesneg yr ''home counties'' (Massey,1995). Y siroedd hyn yw tarddiad llawer o'r delweddau nodweddiadol o Loegr a Seisnigrwydd. Yn hanesyddol, dyma gartref i bobl y dosbarth canol a phobl gefnog y dosbarth uwch â phlastai boneddigaidd yng nghefn gwlad. Fodd bynnag, roedd y cyfoeth a greodd yr anheddau hyn yn seiliedig ar fuddsoddiadau mewn gweithgareddau y tu hwnt i'r siroedd dan sylw, er enghraifft, gweithgareddau gwladychu a chaethwasiaeth a oedd yn digwydd mewn gwledydd tramor a rhannau eraill o'r DG megis Lerpwl a De Cymru. Gellid awgrymu felly bod lleoedd yn cael eu ffurfio gan nifer fawr o gysylltiadau cymdeithasol wedi'u hymestyn drwy ofod. (Efallai bod hyn yn amlycach yn y Gymraeg wrth ystyried bod 'lle' yn gallu golygu darn penodol o ofod daearyddol neu rywbeth mwy cyffredinol). Crëir y nodweddion unigryw sydd i leoedd yn rhannol gan y cysylltiadau rhyngddynt.

== Llyfryddiaeth ==

Castells, M. (1989). ''The Informational City: Information Technology, Economic Restructuring and the Urban Regional Process''. Blackwell: Rhydychen.

Crang, M. (1998). ''Cultural Geography.'' Routledge: Llundain ac Efrog Newydd.

Emberley, P. (1989). Places and Stories: the challenge of technology. ''Social Research'', 56(3): 741-85.

Massey, D. (1995). The conceptualisation of place. Yn Massey, D. a Jess, P. (Gol.), ''A Place in the World? Places, Cultures and Globalisation''. Oxford University Press: Rhydychen.

Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.

@@ Llinell 7: / Llinell 7: @@
 == Llyfryddiaeth ==
-Castells, M. (1989). ''The Informational City: Information Technology, Economic Restructuring and the Urban Regional Process''. Blackwell: Rhydychen.
+* Castells, M. (1989). ''The Informational City: Information Technology, Economic Restructuring and the Urban Regional Process''. Blackwell: Rhydychen.
-Crang, M. (1998). ''Cultural Geography.'' Routledge: Llundain ac Efrog Newydd.
+* Crang, M. (1998). ''Cultural Geography.'' Routledge: Llundain ac Efrog Newydd.
-Emberley, P. (1989). Places and Stories: the challenge of technology. ''Social Research'', 56(3): 741-85.
+* Emberley, P. (1989). Places and Stories: the challenge of technology. ''Social Research'', 56(3): 741–85.
-Massey, D. (1995). The conceptualisation of place. Yn Massey, D. a Jess, P. (Gol.), ''A Place in the World? Places, Cultures and Globalisation''. Oxford University Press: Rhydychen.
+* Massey, D. (1995). The conceptualisation of place. Yn Massey, D. a Jess, P. (Gol.), ''A Place in the World? Places, Cultures and Globalisation''. Oxford University Press: Rhydychen.
-Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.
+* Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.
 [[Categori:Daearyddiaeth]]
 __NOAUTOLINKS__

@@ Llinell 17: / Llinell 17: @@
 Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.
-[[Categori:Esboniadur Daearyddiaeth]]
+[[Categori:Daearyddiaeth]]
 __NOAUTOLINKS__

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 08:13, 19 Mehefin 2014
Llinell 17:		Llinell 17:
	Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.		Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.

−	[[~~Category~~:Esboniadur Daearyddiaeth]]	+	[[Categori:Esboniadur Daearyddiaeth]]
		+
		+	__NOAUTOLINKS__

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 14:31, 3 Rhagfyr 2013
Llinell 16:		Llinell 16:

	Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.		Relph, E. (1976/2008). ''Place and Placelessness'' (adargraffiad). Pion Limited: Llundain.
		+
		+	[[Category:Esboniadur Daearyddiaeth]]