<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Marwysgafn</id>
	<title>Marwysgafn - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Marwysgafn"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Marwysgafn&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:03:45Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Marwysgafn&amp;diff=1417&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks am 15:26, 19 Gorffennaf 2016</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Marwysgafn&amp;diff=1417&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-07-19T15:26:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:26, 19 Gorffennaf 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l14&quot;&gt;Llinell 14:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 14:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er na cheir y gair ‘marwysgafn’ wrth yr un gerdd arall yn y llawysgrifau, mae’n bosibl fod dwy gerdd gynnar o’r math hwnnw gan feirdd anhysbys wedi goroesi, y naill yn Llyfr Du Caerfyrddin a’r llall yn Llyfr Taliesin (&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1300–50) ac yn Llyfr Coch Hergest (1382–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1405). Ni all y ddwy gerdd hynny, fodd bynnag, ddal cannwyll i’r tair cerdd a drafodwyd uchod o ran safon a chrefft.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er na cheir y gair ‘marwysgafn’ wrth yr un gerdd arall yn y llawysgrifau, mae’n bosibl fod dwy gerdd gynnar o’r math hwnnw gan feirdd anhysbys wedi goroesi, y naill yn Llyfr Du Caerfyrddin a’r llall yn Llyfr Taliesin (&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1300–50) ac yn Llyfr Coch Hergest (1382–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1405). Ni all y ddwy gerdd hynny, fodd bynnag, ddal cannwyll i’r tair cerdd a drafodwyd uchod o ran safon a chrefft.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Eurig &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Salesbury&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Eurig &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Salisbury&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Llyfryddiaeth ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Llyfryddiaeth ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Andrews, Rh. M. et al. (goln) (1996), &amp;#039;&amp;#039;Gwaith Bleddyn Fardd a Beirdd Eraill Ail Hanner y Drydedd Ganrif ar Ddeg&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Andrews, Rh. M. et al. (goln) (1996), &amp;#039;&amp;#039;Gwaith Bleddyn Fardd a Beirdd Eraill Ail Hanner y Drydedd Ganrif ar Ddeg&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-1416:rev-1417:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Marwysgafn&amp;diff=1416&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ Credir mai math o gerdd oedd ‘marwysgafn’ a genid yn yr Oesoedd Canol cynnar gan fardd ar ei wely angau. Yn wir, ystyr lythrennol y ga...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Marwysgafn&amp;diff=1416&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-07-18T23:18:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ Credir mai math o gerdd oedd ‘marwysgafn’ a genid yn yr Oesoedd Canol cynnar gan fardd ar ei wely angau. Yn wir, ystyr lythrennol y ga...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
Credir mai math o gerdd oedd ‘marwysgafn’ a genid yn yr Oesoedd Canol cynnar gan fardd ar ei wely angau. Yn wir, ystyr lythrennol y gair yw ‘gwely angau’, sef ‘marw’ + ‘ysgafn’ (sef ‘mainc’, o’r Ll. &amp;#039;&amp;#039;scamnum&amp;#039;&amp;#039;).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Cofnodwyd yr enghreifftiau cynharaf o’r gair mewn teitlau ar frig testunau o dair cerdd yn Llawysgrif Hendregadredd (&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1282–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1350), casgliad mawr o ganu Beirdd y Tywysogion, a’r tebyg yw fod pob enghraifft ddiweddarach yn deillio o’r llawysgrif honno. Nid oes wybod a oedd y gair ar frig y cerddi yn ffynhonnell neu ffynonellau’r rheini a fu’n eu cofnodi yn y llawysgrif, ynteu ai’r copïwyr anhysbys hynny a’i hychwanegodd. Posibilrwydd arall yw bod y beirdd eu hunain wedi dewis cyfeirio at eu cerddi yn y modd hwnnw. Ni waeth beth yn union a ddigwyddodd, y tebyg yw fod ystyr wreiddiol ‘marwysgafn’ wedi datblygu erbyn &amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1300, ar yr hwyraf, i olygu ‘cerdd ar wely angau’ neu, o bosibl, ‘cerdd ynghylch marwolaeth’.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
O ran tebygrwydd eu henwau, nid yw’n amhosibl fod ystyr ‘marwysgafn’ wedi datblygu dan ddylanwad ‘marwnad’, un o brif &amp;#039;&amp;#039;genres&amp;#039;&amp;#039; barddoniaeth Gymraeg a enwir ar frig nifer fawr o gerddi yn Llawysgrif Hendregadredd. O ran natur y canu, cymharwyd y farwysgafn yn aml â’r dadolwch, math arall o gerdd a genid gan Feirdd y Tywysogion, gan mai erfyn am gymod a wneir yn y ddau (gan Dduw yn y naill a noddwr seciwlar yn y llall).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eiddo Meilyr Brydydd (&amp;#039;&amp;#039;fl. c.&amp;#039;&amp;#039;1081–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1137) yw’r farwysgafn gynharaf ar glawr (a’r enwocaf), lle erfynia ar Dduw am fywyd tragwyddol a’i foli yn yr un modd ag y molai Meilyr ei noddwyr seciwlar. Cyffesa’r bardd ei bechodau, gofynna am faddeuant a dymuna’n olaf gael ei gladdu &amp;#039;&amp;#039;Ymplith plwyf gwirin gwerin Enlli&amp;#039;&amp;#039;, ‘Ymhlith pobl sanctaidd cymuned Enlli.’&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Digon tebyg yw cynnwys marwysgafn Cynddelw Brydydd Mawr (&amp;#039;&amp;#039;fl. c.&amp;#039;&amp;#039;1155–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1195), y mwyaf o Feirdd y Tywysogion, ac eithrio bod hunanhyder nodweddiadol y bardd i’w glywed ynddi’n eglur. Collwyd y tudalennau lle ceid y gerdd yn Llawysgrif Hendregadredd, ond ceir copïau mewn llawysgrifau diweddarach ac, at hynny, ceir rhan o’r gerdd yn y llawysgrif gynharaf oll o farddoniaeth Gymraeg, Llyfr Du Caerfyrddin (&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1250).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eiddo Bleddyn Fardd (&amp;#039;&amp;#039;fl. c&amp;#039;&amp;#039;.1220–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1285) yw’r drydedd farwysgafn, a’r ddiweddaraf. Hi hefyd yw’r fyrraf, a’r unig un heb ynddi elfen gyffesol gref. Ymbilia’r bardd yn y dull arferol ar Dduw i’w dderbyn i’r nefoedd, gan ofyn ar ddiwedd y gerdd i Fair eiriol ar ei ran.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er na cheir y gair ‘marwysgafn’ wrth yr un gerdd arall yn y llawysgrifau, mae’n bosibl fod dwy gerdd gynnar o’r math hwnnw gan feirdd anhysbys wedi goroesi, y naill yn Llyfr Du Caerfyrddin a’r llall yn Llyfr Taliesin (&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1300–50) ac yn Llyfr Coch Hergest (1382–&amp;#039;&amp;#039;c&amp;#039;&amp;#039;.1405). Ni all y ddwy gerdd hynny, fodd bynnag, ddal cannwyll i’r tair cerdd a drafodwyd uchod o ran safon a chrefft.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Eurig Salesbury&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
== Llyfryddiaeth ==&lt;br /&gt;
Andrews, Rh. M. et al. (goln) (1996), &amp;#039;&amp;#039;Gwaith Bleddyn Fardd a Beirdd Eraill Ail Hanner y Drydedd Ganrif ar Ddeg&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bryant-Quinn, M. P. (1997), ‘Archaf weddi: rhai sylwadau ar farwysgafn Meilyr Brydydd’, &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, 20, 12–24.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Haycock, M. (gol.) (1994), &amp;#039;&amp;#039;Blodeugerdd Barddas o Ganu Crefyddol Cynnar&amp;#039;&amp;#039; (Llandybïe: Cyhoeddiadau Barddas).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jones, N. A. a Parry Owen, A. (goln) (1995), &amp;#039;&amp;#039;Gwaith Cynddelw Brydydd Mawr II&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jones, N. A. (2004), ‘Marwysgafyn Veilyr Brydyt: deathbead poem?’, &amp;#039;&amp;#039;Cambrian Medieval Celtic Studies&amp;#039;&amp;#039;, 47, 17–39.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Williams, J. E. C., Lynch, P. a Gruffydd, R. G. (goln) (1994), &amp;#039;&amp;#039;Gwaith Meilyr Brydydd a’i Ddisgynyddion&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA}}&lt;br /&gt;
[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
</feed>