Metaffiseg - Hanes diwygio

SeimonBrooks am 19:00, 24 Rhagfyr 2016

2016-12-24T19:00:19Z

SeimonBrooks am 18:56, 24 Rhagfyr 2016

2016-12-24T18:56:37Z

SeimonBrooks am 18:55, 24 Rhagfyr 2016

2016-12-24T18:55:59Z

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ys...'

2016-12-24T18:19:37Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ys...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ystyried ‘''wedi’r ffiseg''’ ; hynny yw, wedi astudiaeth o’r byd naturiol. Dyma oedd y cwestiynau hynny a ystyrid yn fwyaf elfennol i fywyd dynol, ac yn ymwneud yn benodol â cheisio deall pobl fel pobl (yn hytrach na fel endid o’r byd naturiol), damcaniaethu am yr achosion cyntaf, a’r hyn nad sydd yn newid: y gwirioneddau tragwyddol.

Parhau y mae’r dealltwriaeth o fetaffiseg fel astudiaeth o egwyddorion cyntaf, ond yn raddol fe ddaeth i ehangu at feysydd eraill, mwy penodol – yn bosib wrth i faes ‘ffiseg’ datblygu’n fwy arbenigol. Erbyn y 18g. felly roedd themâu ynglŷn â’r berthynas rhwng y meddwl a’r corff, rhyddid ewyllys, gofod ac amser wedi datblygu’n ganolog i’r astudiaeth o fetaffiseg.

Yn yr 20 g. daeth metaffiseg yn derm mwy dadleuol, yn enwedig oherwydd y modd y defnyddiwyd y cysyniad gan ambell athronydd dylanwadol. Er bod perthynas Wittgenstein gyda metaffiseg yn gymhleth, roedd nifer o’i ddehonglwyr yng nghylch Fienna yn ystyried ei athroniaeth yn ymosodiad ar fetaffiseg fel maes y tu hwnt i reswm, heb synnwyr ystyrlon, oherwydd nad oes modd dilysu’r syniadau trwy brawf digamsyniol.

Yn hwyrach, awgrymodd yr Americanwr John Rawls yn ei drafodaeth o egwyddorion cyfiawnder cymdeithasol nad oes modd eu hangori mewn safbwynt ‘metaffisegol’ hollgynhwysol. I’r gwrthwyneb, mewn cymdeithasau modern a nodweddir gan gredoau amrywiol, rhaid rhoi ystyriaethau felly o’r neilltu, a cheisio adnabod sut bod modd i egwyddorion gwleidyddol addas coleddu safbwyntiau metaffisegol amrywiol. Yn y cyswllt hwn, down yn agosach at ddefnydd ‘lleyg’ y term, sef categori o syniadau neu ystyriaethau – megis crefydd – sydd yn cyfannu dealltwriaeth a safbwyntiau moesol, o fewn un dehongliad hollgwmpasog o’r byd a’r bywyd dynol.

'''Huw Williams'''

==Llyfryddiaeth==

Gealy, W. (2009), ‘Wittgenstein’ yn Daniel, J. a Gealy, W. (goln), ''Hanes Athroniaeth y Gorllewin'' (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru), tt. 667-690.

Rawls, J. (1985), ‘Justice as fairness: political not metaphysical’, ''Philosophy and Public Affairs'', 14, 223-251.

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 __NOAUTOLINKS__
-Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ystyried ‘''wedi’r ffiseg''’ ; hynny yw, wedi astudiaeth o’r byd naturiol.  Dyma oedd y cwestiynau hynny a ystyrid yn fwyaf elfennol i fywyd dynol, ac yn ymwneud yn benodol â cheisio deall pobl fel pobl (yn hytrach na fel endid o’r byd naturiol), damcaniaethu am yr achosion cyntaf,  a’r hyn nad yw'n newid, sef y gwirioneddau tragwyddol.
+Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ystyried ‘''wedi’r ffiseg''’; hynny yw, wedi astudiaeth o’r byd naturiol.  Dyma'r cwestiynau a ystyrid yn fwyaf elfennol i fywyd dynol, ac yn ymwneud yn benodol â cheisio deall pobl fel pobl (yn hytrach na fel endid o’r byd naturiol), damcaniaethu am yr achosion cyntaf,  a’r hyn nad yw'n newid, sef y gwirioneddau tragwyddol.
-Parhaodd y dealltwriaeth o fetaffiseg fel astudiaeth o egwyddorion cyntaf, ond yn raddol fe ddaeth i ehangu at feysydd eraill, mwy penodol, yn bosibl wrth i faes ‘ffiseg’ datblygu’n fwy arbenigol.  Erbyn y 18g. felly roedd themâu ynglŷn â’r berthynas rhwng y meddwl a’r corff, rhyddid ewyllys, gofod ac amser wedi datblygu’n ganolog i’r astudiaeth o fetaffiseg.
+Parhaodd y dealltwriaeth o fetaffiseg fel astudiaeth o egwyddorion cyntaf, ond yn raddol fe ddaeth i gynnwys meysydd eraill, mwy penodol, yn bosibl wrth i faes ‘ffiseg’ ddatblygu’n fwy arbenigol.  Erbyn y 18g. felly roedd themâu ynglŷn â’r berthynas rhwng y meddwl a’r corff, rhyddid ewyllys, gofod ac amser wedi datblygu’n ganolog i’r astudiaeth o fetaffiseg.
 Yn yr 20g. daeth metaffiseg yn derm mwy dadleuol, yn enwedig oherwydd y modd y defnyddiwyd y cysyniad gan ambell athronydd dylanwadol.  Er bod perthynas Wittgenstein gyda metaffiseg yn gymhleth, roedd nifer o’i ddehonglwyr yng nghylch Fienna yn ystyried ei athroniaeth yn ymosodiad ar fetaffiseg fel maes y tu hwnt i reswm, heb synnwyr ystyrlon, oherwydd nid oes modd dilysu’r syniadau trwy brawf digamsyniol.

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 18:56, 24 Rhagfyr 2016
Llinell 15:		Llinell 15:

	Rawls, J. (1985), ‘Justice as fairness: political not metaphysical’, ''Philosophy and Public Affairs'', 14, 223-251.		Rawls, J. (1985), ‘Justice as fairness: political not metaphysical’, ''Philosophy and Public Affairs'', 14, 223-251.
		+	{{CC BY-SA}}
		+	[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

Metaffiseg - Hanes diwygio

SeimonBrooks am 19:00, 24 Rhagfyr 2016

SeimonBrooks am 18:56, 24 Rhagfyr 2016

SeimonBrooks am 18:55, 24 Rhagfyr 2016

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ys...'

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Defnyddiwyd y term metaffiseg yn wreiddiol yng nghyswllt gwaith athronyddol Aristoteles, i gyfeirio at yr hyn oedd yn llythrennol i’w ys...'