Metcalf, John (g.1946) - Hanes diwygio

CadiW am 19:47, 31 Awst 2021

2021-08-31T19:47:56Z

CadiW am 19:46, 31 Awst 2021

2021-08-31T19:46:53Z

CadiW am 19:44, 31 Awst 2021

2021-08-31T19:44:25Z

CadiW am 19:49, 31 Mai 2021

2021-05-31T19:49:51Z

CadiW: /* Cyfansoddiadau (rhestr ddethol) */

2021-03-29T20:02:56Z

‎Cyfansoddiadau (rhestr ddethol)

CadiW am 20:02, 29 Mawrth 2021

2021-03-29T20:02:26Z

CadiW am 20:01, 29 Mawrth 2021

2021-03-29T20:01:35Z

CadiW: /* Llyfryddiaeth */

2021-03-29T20:00:19Z

‎Llyfryddiaeth

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-03-29T19:59:46Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Ac yntau’n enedigol o Uplands, Abertawe, symudodd John Metcalf i Gaerdydd pan oedd yn chwech oed gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr, ac Ysgol Dean Close, Cheltenham. Astudiodd gyfansoddi gydag [[Alun Hoddinott]] ym Mhrifysgol Cymru, Caerdydd, gan dderbyn gradd BMus yn 1967 cyn astudio cerddoriaeth electronig yn 1970–1 yng Ngholeg Goldsmiths, [[Prifysgol]] Llundain, dan adain Hugh Davies. Yn ogystal derbyniodd wersi cyfansoddi yn breifat gan Don Banks.

Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe.

Fe’i penodwyd yn gyfansoddwr cyswllt Canolfan Gerdd Canada ynghyd â’i urddo’n gymrawd er anrhydedd o brifysgolion Caerdydd, Llanbedr Pont Steffan a Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Yn 1995 derbyniodd Wobr Goffa John Edwards gan yr Urdd er Hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru ([[Cymdeithas Cerddoriaeth Cymru]] bellach) am ei wasanaeth i gerddoriaeth yng Nghymru ac yn 2012 cafodd MBE am ei wasanaeth i gerddoriaeth.

Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1).

Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, corws a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd.

Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn arddull fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2).

Yr ail nodwedd yw’r pwyslais cynyddol ar rythm yn yr ieithwedd gyfansoddi, lle dibynnir yn helaeth ar ailadrodd patrymau rhythmig croesacennog i greu llif cerddorol. Er enghraifft, yn dilyn rhagarweiniad araf a digyffro yn ''Paradise Haunts...'' (1995) ceir ffigwr cyson rhythmig sy’n cynnwys cwaferi yn sylfaen ddi-dor ddiddorol i’r gwaith. Yn ddiweddarach yn y gwaith ychwanegir rhythmau cymhleth (megis 5:4 neu 7:6) yn achlysurol, fel yr amlygir yn y dyfyniad allan o’r gwaith (gw. Eng.3).

Er iddo gyfansoddi nifer sylweddol o weithiau ar raddfa fawr, awgryma arddull Metcalf ei fod ar y cyfan yn fwy cyfforddus yn creu cerddoriaeth unawdol neu ''ensemble'' ar raddfa lai. Mae ieithwedd symlach ei arddull aeddfed a’r ailadrodd uniongyrchol yn eu cynnig eu hunain yn fwy naturiol i idiom siambr fwy personol, ac eisoes cafwyd ganddo dros hanner cant o ddarnau o’r fath.

'''Guto Puw'''

==Cyfansoddiadau (rhestr ddethol)==

'''Cerddorfaol:'''

*''Dyad'' (1976), ar gyfer cerddorfa linynnol

*''Boundaries of Time'' (1985), ar gyfer tri unawdydd, corws a cherddorfa

*''Passus'' (2000), ar gyfer cerddorfa lawn

*''Cello Symphony'' (2004), ar gyfer soddgrwth unawdol a cherddorfa

*''In Time of Daffodils'' (2006), ar gyfer bariton a cherddorfa

'''Operâu:'''

*''The Journey'' (1979), a gomisiynwyd gan Opera Cenedlaethol Cymru

*''Tornrak'' (1990), a gomisiynwyd gan Opera Cenedlaethol Cymru

*''Kafka’s Chimp'' (1996), a seiliwyd ar stori fer ‘A Report to An Academy’ gan Franz Kafka

*''A Chair in Love'' (2002–8)

*''Under Milk Wood'' (2012–13), addasiad o’r ddrama radio gan Dylan Thomas

'''Ensemble/offerynnol:'''

*''Llyfr Llofﬁon y Delyn'' (1992)

*''Inner Landscapes'' (1994), ar gyfer piano

*''Never Odd or Even'' (1995), ar gyfer chwe phiano

*''Paradise Haunts...'' (1995), ar gyfer fﬁdil a phiano

*''Mapping Wales'' (2000), ar gyfer telyn a phedwarawd llinynnol

*''Transports'' (2000), ar gyfer clarinet, fﬁdil, soddgrwth a phiano

*''Three Mobiles'' (2001), ar gyfer sacsoffon a phiano (neu gerddorfa linynnol)

*''Pedwarawd Llinynnol – Llwybrau Cân'' (2007)

*''Septet'' (2008), ar gyfer fﬂiwt, clarinet, telyn a phedwarawd llinynnol

'''Lleisiol/corawl:'''

*''Auden Songs'' (1973), ar gyfer mezzo-soprano a phiano

*''Caneuon y Gerddi'' (1999), ar gyfer llais uchel/isel a phiano

*''Plain Chants'' (2001), ar gyfer côr SATB digyfeiliant

==Disgyddiaeth==

*''Mapping Wales; Plain Chants; Cello Symphony'' (Nimbus NI5746, 2005)

*''In Time of Daffodils'' (Signum SIGCD103, 2007)

*''Paradise Haunts ... music by John Metcalf'' (Lorelt LNT111, 1997)

*''Paths of Song'' (Signum SIGCD203, 2010)

==Llyfryddiaeth==

*Meic Stephens (gol.), Artists in Wales (Llandysul, 1971) Malcolm Boyd, ‘Metcalf and the Journey’, ''Musical Times'' 122/1660 (Meheﬁn, 1981), 369–71

*Meinir Llwyd Jones, ‘John Metcalf: Y Gŵr a’i Grefft’ (traethawd MA Prifysgol Cymru Bangor, 2001)

*Geraint Lewis, ‘John Metcalf’, ''New Grove Dictionary of Music and Musicians'', gol. Stanley Sadie (Llundain, 2001)

*Paul Conway, ‘CD Reviews’, ''Tempo'' (Mawrth, 2005)

*Peter Reynolds, ‘The Intuitive Minimalist’, ''Planet'', 178 (Awst/Medi, 2006), 27–34

*Susan Scheid, ‘A conversation with Composer John Metcalf: Discovering the Paths of Song’ (2010) ''https://rainingacorns.blogspot.co.uk/2010/09/conversation-with- composer-john-metcalf.html''

*Carl Grifﬁn, ‘Under Milk Wood: John Metcalf talks about his new opera’, ''Wales Arts Review'', 2/24. ''https://www.walesartsreview.org/under-milk-wood-john-metcalf-talks- about-his-new-opera/'' (03/2015)

{{CC BY-SA Cydymaith}}
[[Categori:Cerddoriaeth]]

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Ac yntau’n enedigol o Uplands, Abertawe, symudodd John Metcalf i Gaerdydd pan oedd yn chwech oed gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr, ac Ysgol Dean Close, Cheltenham. Astudiodd gyfansoddi gydag [[Hoddinott, Alun (1929-2008) | Alun Hoddinott]] ym Mhrifysgol Cymru, Caerdydd, gan dderbyn gradd BMus yn 1967 cyn astudio cerddoriaeth electronig yn 1970–1 yng Ngholeg Goldsmiths, [[Prifysgolion a Cherddoriaeth yng Nghymru | Prifysgol]] Llundain, dan adain Hugh Davies. Yn ogystal derbyniodd wersi cyfansoddi yn breifat gan Don Banks.
-Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe. [[Delwedd:Auden Songs John Metcalf.png|thumb|<small>Eng.1. Y gyfres nodau mewn tair rhan gymesurol sy’n sail i ''Auden Songs'' John Metcalf.</small>]]
+[[Delwedd:Auden Songs John Metcalf.png|thumb|<small>Eng.1. Y gyfres nodau mewn tair rhan gymesurol sy’n sail i ''Auden Songs'' John Metcalf.</small>]] Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe.
 Fe’i penodwyd yn gyfansoddwr cyswllt Canolfan Gerdd Canada ynghyd â’i urddo’n gymrawd er anrhydedd o brifysgolion Caerdydd, Llanbedr Pont Steffan a Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Yn 1995 derbyniodd Wobr Goffa John Edwards gan yr Urdd er Hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru ([[Cymdeithas Cerddoriaeth Cymru]] bellach) am ei wasanaeth i gerddoriaeth yng Nghymru ac yn 2012 cafodd MBE am ei wasanaeth i gerddoriaeth.
-Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1). [[Delwedd:Llyfr Lloffion y Delyn John Metcalf.png|bawd|chwith|<small>Eng.2. ''Llyfr Lloffion y Delyn'', rhif 4 (‘Astudiaeth Rhythmau’), mm. 28–52 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
+[[Delwedd:Llyfr Lloffion y Delyn John Metcalf.png|bawd|chwith|<small>Eng.2. ''Llyfr Lloffion y Delyn'', rhif 4 (‘Astudiaeth Rhythmau’), mm. 28–52 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]] Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1). [[Delwedd:Paradise Haunts.png|thumb|<small>Eng.3. ''Paradise Haunts'', mm. 288–303 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
-Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, [[Corau Cymysg | corws]] a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd. [[Delwedd:Paradise Haunts.png|thumb|<small>Eng.3. ''Paradise Haunts'', mm. 288–303 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
+Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, [[Corau Cymysg | corws]] a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd.
 Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn arddull fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2).

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Ac yntau’n enedigol o Uplands, Abertawe, symudodd John Metcalf i Gaerdydd pan oedd yn chwech oed gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr, ac Ysgol Dean Close, Cheltenham. Astudiodd gyfansoddi gydag [[Hoddinott, Alun (1929-2008) | Alun Hoddinott]] ym Mhrifysgol Cymru, Caerdydd, gan dderbyn gradd BMus yn 1967 cyn astudio cerddoriaeth electronig yn 1970–1 yng Ngholeg Goldsmiths, [[Prifysgolion a Cherddoriaeth yng Nghymru | Prifysgol]] Llundain, dan adain Hugh Davies. Yn ogystal derbyniodd wersi cyfansoddi yn breifat gan Don Banks.
-Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe.
+Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe. [[Delwedd:Auden Songs John Metcalf.png|thumb|<small>Eng.1. Y gyfres nodau mewn tair rhan gymesurol sy’n sail i ''Auden Songs'' John Metcalf.</small>]]
 Fe’i penodwyd yn gyfansoddwr cyswllt Canolfan Gerdd Canada ynghyd â’i urddo’n gymrawd er anrhydedd o brifysgolion Caerdydd, Llanbedr Pont Steffan a Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Yn 1995 derbyniodd Wobr Goffa John Edwards gan yr Urdd er Hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru ([[Cymdeithas Cerddoriaeth Cymru]] bellach) am ei wasanaeth i gerddoriaeth yng Nghymru ac yn 2012 cafodd MBE am ei wasanaeth i gerddoriaeth.
-Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1). [[Delwedd:Auden Songs John Metcalf.png|thumb|<small>Eng.1. Y gyfres nodau mewn tair rhan gymesurol sy’n sail i ''Auden Songs'' John Metcalf.</small>]]
+Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1). [[Delwedd:Llyfr Lloffion y Delyn John Metcalf.png|bawd|chwith|<small>Eng.2. ''Llyfr Lloffion y Delyn'', rhif 4 (‘Astudiaeth Rhythmau’), mm. 28–52 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
-Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, [[Corau Cymysg | corws]] a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd.
+Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, [[Corau Cymysg | corws]] a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd. [[Delwedd:Paradise Haunts.png|thumb|<small>Eng.3. ''Paradise Haunts'', mm. 288–303 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
-Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn arddull fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2). [[Delwedd:Llyfr Lloffion y Delyn John Metcalf.png|bawd|chwith|<small>Eng.2. ''Llyfr Lloffion y Delyn'', rhif 4 (‘Astudiaeth Rhythmau’), mm. 28–52 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
+Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn arddull fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2).
-Yr ail nodwedd yw’r pwyslais cynyddol ar rythm yn yr ieithwedd gyfansoddi, lle dibynnir yn helaeth ar ailadrodd patrymau rhythmig croesacennog i greu llif cerddorol. Er enghraifft, yn dilyn rhagarweiniad araf a digyffro yn ''Paradise Haunts...'' (1995) ceir ffigwr cyson rhythmig sy’n cynnwys cwaferi yn sylfaen ddi-dor ddiddorol i’r gwaith. Yn ddiweddarach yn y gwaith ychwanegir rhythmau cymhleth (megis 5:4 neu 7:6) yn achlysurol, fel yr amlygir yn y dyfyniad allan o’r gwaith (gw. Eng.3). [[Delwedd:Paradise Haunts.png|thumb|<small>Eng.3. ''Paradise Haunts'', mm. 288–303 (defnyddiwyd trwy ganiatâd y cyfansoddwr).</small>]]
+Yr ail nodwedd yw’r pwyslais cynyddol ar rythm yn yr ieithwedd gyfansoddi, lle dibynnir yn helaeth ar ailadrodd patrymau rhythmig croesacennog i greu llif cerddorol. Er enghraifft, yn dilyn rhagarweiniad araf a digyffro yn ''Paradise Haunts...'' (1995) ceir ffigwr cyson rhythmig sy’n cynnwys cwaferi yn sylfaen ddi-dor ddiddorol i’r gwaith. Yn ddiweddarach yn y gwaith ychwanegir rhythmau cymhleth (megis 5:4 neu 7:6) yn achlysurol, fel yr amlygir yn y dyfyniad allan o’r gwaith (gw. Eng.3).
 Er iddo gyfansoddi nifer sylweddol o weithiau ar raddfa fawr, awgryma arddull Metcalf ei fod ar y cyfan yn fwy cyfforddus yn creu cerddoriaeth unawdol neu ''ensemble'' ar raddfa lai. Mae ieithwedd symlach ei arddull aeddfed a’r ailadrodd uniongyrchol yn eu cynnig eu hunain yn fwy naturiol i idiom siambr fwy personol, ac eisoes cafwyd ganddo dros hanner cant o ddarnau o’r fath.

@@ Llinell 36: / Llinell 36: @@
 '''Operâu:'''
-*''The Journey'' (1979), a gomisiynwyd gan [[Opera]] Cenedlaethol Cymru
+*''The Journey'' (1979), a gomisiynwyd gan Opera Cenedlaethol Cymru
 *''Tornrak'' (1990), a gomisiynwyd gan Opera Cenedlaethol Cymru
-*''Kafka’s Chimp'' (1996), a seiliwyd ar [[stori]] fer ‘A Report to An Academy’ gan Franz Kafka
+*''Kafka’s Chimp'' (1996), a seiliwyd ar stori fer ‘A Report to An Academy’ gan Franz Kafka
 *''A Chair in Love'' (2002–8)

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Ac yntau’n enedigol o Uplands, Abertawe, symudodd John Metcalf i Gaerdydd pan oedd yn chwech oed gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr, ac Ysgol Dean Close, Cheltenham. Astudiodd gyfansoddi gydag [[Alun Hoddinott]] ym Mhrifysgol Cymru, [[Caerdydd]], gan dderbyn gradd BMus yn 1967 cyn astudio cerddoriaeth electronig yn 1970–1 yng Ngholeg Goldsmiths, [[Prifysgol]] Llundain, dan adain Hugh Davies. Yn ogystal derbyniodd wersi cyfansoddi yn breifat gan Don Banks.
+Ac yntau’n enedigol o Uplands, Abertawe, symudodd John Metcalf i Gaerdydd pan oedd yn chwech oed gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Bryntirion, Pen-y-bont ar Ogwr, ac Ysgol Dean Close, Cheltenham. Astudiodd gyfansoddi gydag [[Alun Hoddinott]] ym Mhrifysgol Cymru, Caerdydd, gan dderbyn gradd BMus yn 1967 cyn astudio cerddoriaeth electronig yn 1970–1 yng Ngholeg Goldsmiths, [[Prifysgol]] Llundain, dan adain Hugh Davies. Yn ogystal derbyniodd wersi cyfansoddi yn breifat gan Don Banks.
 Yn 1969 sefydlodd Ŵyl Bro Morgannwg sydd er 1991 wedi canolbwyntio’n benodol ar gerddoriaeth gan gyfansoddwyr byw; derbyniodd yr ŵyl gydnabyddiaeth genedlaethol i safon ei rhaglennu trwy Wobr Prudential i’r Celfyddydau yn 1994. Yn 1986 daeth Metcalf yn un o gyfarwyddwyr artistig Canolfan Gelf y Banff yng Nghanada ac yn gyfansoddwr preswyl ym maes theatr gerdd. Tra parhai i fod yn gyfarwyddwr artistig cyswllt yng Nghanolfan y Banff, dychwelodd i Gymru i fyw a rhwng 1996 a 2007 bu’n gyfarwyddwr artistig ar Ŵyl Gerdd a Chelfyddydau Abertawe.
-Fe’i penodwyd yn gyfansoddwr cyswllt Canolfan Gerdd Canada ynghyd â’i urddo’n gymrawd er anrhydedd o brifysgolion Caerdydd, Llanbedr Pont Steffan a Choleg Brenhinol Cerdd a [[Drama]] Cymru. Yn 1995 derbyniodd Wobr Goffa John Edwards gan yr Urdd er Hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru ([[Cymdeithas Cerddoriaeth Cymru]] bellach) am ei wasanaeth i gerddoriaeth yng Nghymru ac yn 2012 cafodd MBE am ei wasanaeth i gerddoriaeth.
+Fe’i penodwyd yn gyfansoddwr cyswllt Canolfan Gerdd Canada ynghyd â’i urddo’n gymrawd er anrhydedd o brifysgolion Caerdydd, Llanbedr Pont Steffan a Choleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Yn 1995 derbyniodd Wobr Goffa John Edwards gan yr Urdd er Hyrwyddo Cerddoriaeth Cymru ([[Cymdeithas Cerddoriaeth Cymru]] bellach) am ei wasanaeth i gerddoriaeth yng Nghymru ac yn 2012 cafodd MBE am ei wasanaeth i gerddoriaeth.
 Bu gwahanol ddylanwadau ei fentoriaid cyfansoddi yn amlwg iawn ar ei weithiau cynnar lle ceir defnydd helaeth o dechnegau’r gyfres deuddeg nodyn. Seiliwyd ei ''Auden Songs'' (1973) ar gyfres deuddeg nodyn esgynnol sy’n rhychwantu dau wythfed gyda’r nodyn olaf ym mha bynnag drawsgyweiriad yr un nodyn â’r cyntaf (gw. Eng.1).
@@ Llinell 11: / Llinell 12: @@
 Yn ogystal defnyddia ''Dyad'' (1976) y deuddeg nodyn cromatig i gyd ond y tro hwn mewn cyfresi esgynnol a gostyngol nid annhebyg i’r ''raga'' Indiaidd. Mae cromatyddiaeth fwy rhydd yn amlwg yn ei gomisiwn i Ŵyl Abertawe, ''Boundaries of Time'' (1985), sy’n waith ar raddfa fawr ar gyfer unawdwyr, [[corws]] a cherddorfa ac yn un cyfansoddiad ymysg nifer o’r 1980au lle mae Metcalf yn archwilio pryderon gwleidyddol ac amgylcheddol, nid annhebyg i ''Or Shall We Die'' (1983) gan Michael Berkeley. Yn ei [[opera]] ''Tornrak'' (1990) hefyd, gwaith sy’n adwaith dwys i’r un materion, ceir cerddoriaeth sy’n llawn dicter ac egni ar yr un pryd.
-Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn [[arddull]] fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2).
+Mae’n debyg mai ''Llyfr Lloffion y Delyn'' (1992) yw’r gwaith cyntaf i gael ei ysgrifennu yn arddull fwy diweddar y cyfansoddwr, sy’n rhoi lle canolog i ddwy brif nodwedd. Y nodwedd gyntaf yw’r symleiddio ar yr harmoni a’r defnydd o harmonïau diatonig a moddawl, sy’n symud i ffwrdd oddi wrth ieithwedd dra chromatig ei gynnyrch yn ystod yr 1980au. Yn aml llenwir y cordiau cyfeiliol gyda nodau ychwanegol o’r un raddfa foddawl gan ffurfio cordiau clystyrog a rhai heb eu hadfer (megis gyda’r 4ydd gohiriedig) sy’n cyfoethogi’r harmonïau, fel y gwelir ym mm.32–44 (gw. Eng.2).
 Yr ail nodwedd yw’r pwyslais cynyddol ar rythm yn yr ieithwedd gyfansoddi, lle dibynnir yn helaeth ar ailadrodd patrymau rhythmig croesacennog i greu llif cerddorol. Er enghraifft, yn dilyn rhagarweiniad araf a digyffro yn ''Paradise Haunts...'' (1995) ceir ffigwr cyson rhythmig sy’n cynnwys cwaferi yn sylfaen ddi-dor ddiddorol i’r gwaith. Yn ddiweddarach yn y gwaith ychwanegir rhythmau cymhleth (megis 5:4 neu 7:6) yn achlysurol, fel yr amlygir yn y dyfyniad allan o’r gwaith (gw. Eng.3).

@@ Llinell 96: / Llinell 96: @@
 *Peter Reynolds, ‘The Intuitive Minimalist’, ''Planet'', 178 (Awst/Medi, 2006), 27–34
-*Susan Scheid, ‘A conversation with Composer John Metcalf: Discovering the Paths of Song’ (2010) ''https://rainingacorns.blogspot.co.uk/2010/09/conversation-with- composer-john-metcalf.html''
+*Susan Scheid, ‘A conversation with Composer John Metcalf: Discovering the Paths of Song’ (2010) ''https://rainingacorns.blogspot.co.uk/2010/09/conversation-with-composer-john-metcalf.html''
-*Carl Grifﬁn, ‘Under Milk Wood: John Metcalf talks about his new opera’, ''Wales Arts Review'', 2/24. ''https://www.walesartsreview.org/under-milk-wood-john-metcalf-talks- about-his-new-opera/'' (03/2015)
+*Carl Grifﬁn, ‘Under Milk Wood: John Metcalf talks about his new opera’, ''Wales Arts Review'', 2/24. ''https://www.walesartsreview.org/under-milk-wood-john-metcalf-talks-about-his-new-opera/'' (03/2015)
 {{CC BY-SA Cydymaith}}
 [[Categori:Cerddoriaeth]]