Neoryddfrydiaeth - Hanes diwygio

AdamPierceCaerdydd am 15:15, 13 Mawrth 2023

2023-03-13T15:15:26Z

AdamPierceCaerdydd am 09:41, 22 Medi 2022

2022-09-22T09:41:29Z

AdamPierceCaerdydd am 09:40, 22 Medi 2022

2022-09-22T09:40:28Z

AdamPierceCaerdydd am 09:40, 22 Medi 2022

2022-09-22T09:40:14Z

AdamPierceCaerdydd am 09:39, 22 Medi 2022

2022-09-22T09:39:52Z

AdamPierceCaerdydd: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '''(Saesneg: Neoliberalism)'' Mae dadleuon y gangen hon sydd yn gysylltiedig gyda’r De Newydd yn seiliedig ar syniadau economaidd Rhyddfrydiaeth Clasur...'

2022-09-22T09:38:50Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '''(Saesneg: Neoliberalism)'' Mae dadleuon y gangen hon sydd yn gysylltiedig gyda’r De Newydd yn seiliedig ar syniadau economaidd Rhyddfrydiaeth Clasur...'

Tudalen newydd

''(Saesneg: Neoliberalism)''

Mae dadleuon y gangen hon sydd yn gysylltiedig gyda’r De Newydd yn seiliedig ar syniadau economaidd Rhyddfrydiaeth Clasurol, ac yn benodol syniadau meddylwyr megis Adam Smith (1776/2007) ynglŷn â’r angen i hybu marchnadoedd cwbl rydd trwy gyfyngu ar ymyrraeth y wladwriaeth. Rhoddwyd sylw o’r newydd i syniadau fel hyn yn ystod ail hanner yr ugeinfed ganrif wrth i rôl economaidd a chymdeithasol y wladwriaeth dyfu’n gyson. Yn wir, erbyn y 1970au tybiwyd mai’r ymyrraeth wladwriaethol hon a fu’n bennaf gyfrifol am yr arafu economaidd mawr a welwyd ar draws gwledydd y gorllewin. Dadleuodd economegwyr megis Friedrich Hayek (1889-1992) a Milton Friedman (1912-2006) fod problemau megis diweithdra yn anorfod. Roedd ceisio anwybyddu’r realiti hwnnw, neu geisio’i atal trwy ymyrraeth artiffisial gan y wladwriaeth, yn y pendraw yn creu mwy o broblemau ac nid llai. Roedd yn creu chwyddiant – y bygythiad mwyaf i bob economi, gan ei fod yn arwain at ostwng gwerth arian, ac yn cymell cyfnodau o farweidd-dra llwyr.

Ymateb Hayek (1960) a Friedman (1962), ynghyd ag athronwyr gwleidyddol megis Robert Nozik (1974), oedd bod angen ymwrthod â syniadau dylanwadol yr economegydd John Maynard Keynes (1963) ynglŷn â’r angen am drefniadau cymdeithasol ac economaidd a oedd yn cydnabod rôl allweddol y wladwriaeth. Yn ei lle, dadleuodd Hayek (1960), Friedman (1962) a Nozik (1974) bod angen mabwysiadu rhaglen wleidyddol radical a fyddai’n arwain at ‘wthio’r wladwriaeth yn ôl’, gan adael mwy o ofod ar gyfer menter breifat. O ran gweithredu ymarferol, arweiniodd hyn at bwyslais ar breifateiddio gwasanaethau a diwydiannau ‘aneffeithiol’ a fu gynt yn rhan o’r sector cyhoeddus, ac felly o dan reolaeth y wladwriaeth, a hefyd pwyslais ar ‘ddiwygio’ gwahanol raglenni lles er mwyn torri ar lefel gwariant cyhoeddus.
Mae neoryddfrydiaeth wedi bod yn ideoleg wleidyddol ddylanwadol iawn nid yn unig ar rannau Seisnig y Byd - yn enwedig yn ystod cyfnod Ronald Reagan a Margaret Thatcher yn ystod yr 1980au – ond hefyd ar ardaloedd eraill o’r byd (Steger a Roy 2010).

Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i [[addasu]] gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol [[Caerdydd]].

== Llyfryddiaeth ==

Friedman, M. (1962), Capitalism and Freedom. (Chicago: University of Chicago Press)
Hayek, F. H., (1960), The Constitution of Liberty. (London: Routledge)
Keynes, J. (1936), The general theory of employment, interest, and money. (London: Macmillan)
Nozick, R., (1974), Anarchy, State and Utopia. (Oxford: Blackwell)
Steger, M. a Roy, R. (2010). Neoliberalism: A Very Short Introduction. (Oxford: Oxford University Press)
Smith, A. (1776/2007). The Wealth of the Nations. (Hampshire: Harriman House)

{{CC BY-SA}}
[[Categori:Gwyddorau_Cymdeithasol]]

@@ Llinell 4: / Llinell 4: @@
 Ymateb Hayek (1960) a Friedman (1962), ynghyd ag athronwyr gwleidyddol megis Robert Nozik (1974), oedd bod angen ymwrthod â syniadau dylanwadol yr economegydd John Maynard Keynes (1963) ynglŷn â’r angen am drefniadau cymdeithasol ac economaidd a oedd yn cydnabod rôl allweddol y wladwriaeth. Yn ei lle, dadleuodd Hayek (1960), Friedman (1962) a Nozik (1974) bod angen mabwysiadu rhaglen wleidyddol radical a fyddai’n arwain at ‘wthio’r wladwriaeth yn ôl’, gan adael mwy o ofod ar gyfer menter breifat. O ran gweithredu ymarferol, arweiniodd hyn at bwyslais ar breifateiddio gwasanaethau a diwydiannau ‘aneffeithiol’ a fu gynt yn rhan o’r sector cyhoeddus, ac felly o dan reolaeth y wladwriaeth, a hefyd pwyslais ar ‘ddiwygio’ gwahanol raglenni lles er mwyn torri ar lefel gwariant cyhoeddus.
-Mae neoryddfrydiaeth wedi bod yn ideoleg wleidyddol ddylanwadol iawn nid yn unig ar rannau Seisnig y Byd - yn enwedig yn ystod cyfnod Ronald Reagan a Margaret Thatcher yn ystod yr 1980au – ond hefyd ar ardaloedd eraill o’r byd (Steger a Roy 2010).
+Mae neoryddfrydiaeth wedi bod yn [[ideoleg]] wleidyddol ddylanwadol iawn nid yn unig ar rannau Seisnig y Byd - yn enwedig yn ystod cyfnod Ronald Reagan a Margaret Thatcher yn ystod yr 1980au – ond hefyd ar ardaloedd eraill o’r byd (Steger a Roy 2010).
 '''Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.'''

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:40, 22 Medi 2022
Llinell 8:		Llinell 8:

	'''Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.'''		'''Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.'''
−

	== Llyfryddiaeth ==		== Llyfryddiaeth ==

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 09:40, 22 Medi 2022
Llinell 7:		Llinell 7:


−	Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.	+	'''Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.'''
−

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
-''(Saesneg: Neoliberalism)''
+(Saesneg: ''Neoliberalism)''
 Mae dadleuon y gangen hon sydd yn gysylltiedig gyda’r De Newydd yn seiliedig ar syniadau economaidd Rhyddfrydiaeth Clasurol, ac yn benodol syniadau meddylwyr megis Adam Smith (1776/2007) ynglŷn â’r angen i hybu marchnadoedd cwbl rydd trwy gyfyngu ar ymyrraeth y wladwriaeth. Rhoddwyd sylw o’r newydd i syniadau fel hyn yn ystod ail hanner yr ugeinfed ganrif wrth i rôl economaidd a chymdeithasol y wladwriaeth dyfu’n gyson. Yn wir, erbyn y 1970au tybiwyd mai’r ymyrraeth wladwriaethol hon a fu’n bennaf gyfrifol am yr arafu economaidd mawr a welwyd ar draws gwledydd y gorllewin. Dadleuodd economegwyr megis Friedrich Hayek (1889-1992) a Milton Friedman (1912-2006) fod problemau megis diweithdra yn anorfod. Roedd ceisio anwybyddu’r realiti hwnnw, neu geisio’i atal trwy ymyrraeth artiffisial gan y wladwriaeth, yn y pendraw yn creu mwy o broblemau ac nid llai. Roedd yn creu chwyddiant – y bygythiad mwyaf i bob economi, gan ei fod yn arwain at ostwng gwerth arian, ac yn cymell cyfnodau o farweidd-dra llwyr.
@@ Llinell 7: / Llinell 7: @@
-Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i [[addasu]] gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol [[Caerdydd]].
+Mae’r cofnod yma yn seiliedig ar ''Ceidwadaeth: Ffrydiau Amrywiol'' gan Dr. Huw Lewis (rhan o e-lawlyfrau Cyflwyniad i Syniadau Gwleidyddol sydd ar gael ym Mhorth Adnoddau’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol) wedi’i <nowiki>addasu</nowiki> gan Adam Pierce a Dr. Siôn Jones o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol <nowiki>Caerdydd</nowiki>.

@@ Llinell 11: / Llinell 11: @@
 == Llyfryddiaeth ==
-Friedman, M. (1962), Capitalism and Freedom. (Chicago: University of Chicago Press)
+Friedman, M. (1962). ''Capitalism and Freedom.'' (Chicago: University of Chicago Press)
-Hayek, F. H., (1960), The Constitution of Liberty. (London: Routledge)
-Keynes, J. (1936), The general theory of employment, interest, and money. (London: Macmillan)
+Hayek, F. H., (1960). ''The Constitution of Liberty.'' (London: Routledge)
-Nozick, R., (1974), Anarchy, State and Utopia. (Oxford: Blackwell)
-Steger, M. a Roy, R. (2010). Neoliberalism: A Very Short Introduction. (Oxford: Oxford University Press)
+Keynes, J. (1936). ''The general theory of employment, interest, and money.'' (London: Macmillan)
 Smith, A. (1776/2007). The Wealth of the Nations. (Hampshire: Harriman House)
 {{CC BY-SA}}
 [[Categori:Gwyddorau_Cymdeithasol]]