Newyddiaduraeth gydweithredol - Hanes diwygio

MariFflur am 12:45, 19 Chwefror 2019

2019-02-19T12:45:55Z

Gwenda Richards am 11:09, 22 Hydref 2018

2018-10-22T11:09:37Z

Gwenda Richards am 11:09, 22 Hydref 2018

2018-10-22T11:09:10Z

Gwenda Richards: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ' Saesneg: ''Collaborative journalism'' Sylw yn y wasg newyddion am fater neu ddigwyddiad gan newyddiadurwyr proffesiynol sydd hefyd yn gweithredu fel new...'

2018-10-22T11:02:07Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ' Saesneg: ''Collaborative journalism'' Sylw yn y wasg newyddion am fater neu ddigwyddiad gan newyddiadurwyr proffesiynol sydd hefyd yn gweithredu fel new...'

Tudalen newydd

Saesneg: ''Collaborative journalism''

Sylw yn y wasg newyddion am fater neu ddigwyddiad gan newyddiadurwyr proffesiynol sydd hefyd yn gweithredu fel newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion a newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion amatur (‘''pro-am''’) er mwyn creu adroddiad sydd yn well na’r hyn y gellid ei gynhyrchu gan y naill grŵp neu’r llall ar eu pennau eu hunain.

Fel rheol, mae’r broses hon yn bosibl drwy rannu deunydd a gwybodaeth ar y rhyngrwyd (fel e-bost, blogiau neu negeseuon ar unwaith). Mae’n aml yn codi’n ddigymell gyda dim ond ychydig o gyfathrebu ffurfiol rhag blaen rhwng sefydliadau, mudiadau neu unigolion, neu efallai dim cyswllt o gwbl. Mae’r pwyslais ar gydweithio yn helpu i wahaniaethu’r dull hwn oddi wrth ffurfiau eraill o [[newyddiaduraeth]] gyfranogol.

Cafodd newyddiaduraeth gydweithredol sylw mawr yn y cyfryngau yn 2016. Ym mis Ebrill y flwyddyn honno, cyhoeddwyd consortiwm o sefydliadau newyddion y ‘papurau ''Panama''’ – gwybodaeth a ollyngwyd yn ddienw, a oedd yn datgelu am y tro cyntaf y raddfa a’r modd yr oedd cwmnïau ac unigolion â phroffil uchel yn osgoi talu treth.

Er bod y ffynhonnell yn anhysbys, daeth y wybodaeth o gwmni cyfreithiol alltraeth ''Mossack Fonseca'' i sylw’r [[papur newydd]] Almaeneg ''Süddeutsche Zeitung.'' Roedd palu drwy’r mwy na 2.6TB o ddata yn weithred logistaidd enfawr, felly cydlynwyd y gwaith gan yr ''International Consortium of Investigative Journalists'' (ICIJ) a rhannwyd y wybodaeth â nifer fawr o gwmnïau cyfryngol drwy’r byd, gan gynnwys y ''Guardian'' a’r BBC.

Chwaraeodd yr ICIJ yr un rôl yn achos papurau ''Paradise'' a ryddhawyd yn 2017, gan ddatgelu rhagor o weithgareddau busnes alltraeth, er mai o ffynhonnell wahanol (cwmni cyfreithiol Appleby) ddaeth y wybodaeth, a hynny am wahanol sefydliadau/bobl.

Pan ddaeth y papur newydd ''Süddeutsche Zeitung'' o hyd i’r ffeiliau digidol, bu’r tîm o newyddiadurwyr yn craffu ar fwy na 13.4 miliwn o ffeiliau am dros flwyddyn, gan ddefnyddio llwyfannau ar-lein i gyfathrebu a rhannu dogfennau. Cydlynwyd papurau ''Panama'' a’r ''Paradise Papers'' gan yr ICIJ gyda mwy na 100 o bartneriaid cyfryngol rhyngwladol yn cynnwys mwy na 380 o newyddiadurwyr yn gweithio ar chwe chyfandir mewn 30 o ieithoedd. Dywedodd yr ICIJ i newyddiadurwyr olrhain cofnodion llys, cyfrifon mantolen banc gwleidyddion yn Affrica, Ewrop, Gogledd America ac America Ladin, ac iddynt hefyd wneud ceisiadau rhyddid gwybodaeth ynghyd â chynnal cannoedd o gyfweliadau gydag arbenigwyr treth, llunwyr polisïau a phobl yn y diwydiant. Y [[stori]] fawr a gododd o’r gwaith ymchwiliadol hwn oedd bod y cyfoethog, gan gynnwys mwy na 128 o wleidyddion a swyddogion cyhoeddus o gwmpas y byd, yn manteisio ar gyfundrefnau treth alltraeth gyfrinachol.

Mae cyhoeddiad y ''Paradise Papers'' yn arwydd arall o bwysigrwydd cynyddol cydweithio byd-eang ar gyfer newyddiaduraeth ymchwiliadol (Sambrook 2017).

[[Llyfryddiaeth]]
Sambrook, R. 2017. ''Paradise Papers yet another example of the power of collaboration in investigative journalism'' [ar-lein]. London: The Conversation.
Ar gael ar: <http://theconversation.com/paradise-papers-yet-another-example-of-the-power-of-collaboration-in-investigative-journalism-87376> [Cyrchwyd: 20 Mawrth 2018]

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 Saesneg: ''Collaborative journalism''
-Sylw yn y wasg newyddion am fater neu ddigwyddiad gan newyddiadurwyr proffesiynol sydd hefyd yn gweithredu fel newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion a newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion amatur (‘''pro-am''’) er mwyn creu adroddiad sydd yn well na’r hyn y gellid ei gynhyrchu gan y naill grŵp neu’r llall ar eu pennau eu hunain.
+Sylw yn y wasg [[newyddion]] am fater neu ddigwyddiad gan newyddiadurwyr proffesiynol sydd hefyd yn gweithredu fel newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion a newyddiadurwyr sy’n ddinasyddion amatur (‘''pro-am''’) er mwyn creu adroddiad sydd yn well na’r hyn y gellid ei gynhyrchu gan y naill grŵp neu’r llall ar eu pennau eu hunain.
 Fel rheol, mae’r broses hon yn bosibl drwy rannu deunydd a gwybodaeth ar y rhyngrwyd (fel e-bost, blogiau neu negeseuon ar unwaith). Mae’n aml yn codi’n ddigymell gyda dim ond ychydig o gyfathrebu ffurfiol rhag blaen rhwng sefydliadau, mudiadau neu unigolion, neu efallai dim cyswllt o gwbl. Mae’r pwyslais ar gydweithio yn helpu i wahaniaethu’r dull hwn oddi wrth ffurfiau eraill o [[newyddiaduraeth]] gyfranogol.
@@ Llinell 12: / Llinell 12: @@
 Chwaraeodd yr ICIJ yr un rôl yn achos papurau ''Paradise'' a ryddhawyd yn 2017, gan ddatgelu rhagor o weithgareddau busnes alltraeth, er mai o ffynhonnell wahanol (cwmni cyfreithiol Appleby) ddaeth y wybodaeth, a hynny am wahanol sefydliadau/bobl.
-Pan ddaeth y [[Papur Newydd|papur newydd]] ''Süddeutsche Zeitung'' o hyd i’r ffeiliau digidol, bu’r tîm o newyddiadurwyr yn craffu ar fwy na 13.4 miliwn o ffeiliau am dros flwyddyn, gan ddefnyddio llwyfannau ar-lein i gyfathrebu a rhannu dogfennau. Cydlynwyd papurau ''Panama'' a’r ''Paradise Papers'' gan yr ICIJ gyda mwy na 100 o bartneriaid cyfryngol rhyngwladol yn cynnwys mwy na 380 o newyddiadurwyr yn gweithio ar chwe chyfandir mewn 30 o ieithoedd. Dywedodd yr ICIJ i newyddiadurwyr olrhain cofnodion llys, cyfrifon mantolen banc gwleidyddion yn Affrica, Ewrop, Gogledd America ac America Ladin, ac iddynt hefyd wneud ceisiadau rhyddid gwybodaeth ynghyd â chynnal cannoedd o gyfweliadau gydag arbenigwyr treth, llunwyr polisïau a phobl yn y diwydiant. Y [[stori]] fawr a gododd o’r gwaith ymchwiliadol hwn oedd bod y cyfoethog, gan gynnwys mwy na 128 o wleidyddion a swyddogion cyhoeddus o gwmpas y byd, yn manteisio ar gyfundrefnau treth alltraeth gyfrinachol.
+Pan ddaeth y [[Papur Newydd|papur newydd]] ''Süddeutsche Zeitung'' o hyd i’r ffeiliau digidol, bu’r tîm o newyddiadurwyr yn craffu ar fwy na 13.4 miliwn o ffeiliau am dros flwyddyn, gan ddefnyddio llwyfannau ar-lein i gyfathrebu a rhannu dogfennau. Cydlynwyd papurau ''Panama'' a’r ''Paradise Papers'' gan yr ICIJ gyda mwy na 100 o bartneriaid cyfryngol rhyngwladol yn cynnwys mwy na 380 o newyddiadurwyr yn gweithio ar chwe chyfandir mewn 30 o ieithoedd. Dywedodd yr ICIJ i newyddiadurwyr olrhain cofnodion llys, cyfrifon mantolen banc gwleidyddion yn Affrica, Ewrop, Gogledd America ac America Ladin, ac iddynt hefyd wneud ceisiadau [[rhyddid gwybodaeth]] ynghyd â chynnal cannoedd o gyfweliadau gydag arbenigwyr treth, llunwyr polisïau a phobl yn y diwydiant. Y [[stori]] fawr a gododd o’r gwaith ymchwiliadol hwn oedd bod y cyfoethog, gan gynnwys mwy na 128 o wleidyddion a swyddogion cyhoeddus o gwmpas y byd, yn manteisio ar gyfundrefnau treth alltraeth gyfrinachol.
 Mae cyhoeddiad y ''Paradise Papers'' yn arwydd arall o bwysigrwydd cynyddol cydweithio byd-eang ar gyfer [[newyddiaduraeth]] ymchwiliadol (Sambrook 2017).
+==Llyfryddiaeth==
 Sambrook, R. 2017. ''Paradise Papers yet another example of the power of collaboration in investigative journalism'' [ar-lein]. London: The Conversation.

@@ Llinell 14: / Llinell 14: @@
 Pan ddaeth y [[Papur Newydd|papur newydd]] ''Süddeutsche Zeitung'' o hyd i’r ffeiliau digidol, bu’r tîm o newyddiadurwyr yn craffu ar fwy na 13.4 miliwn o ffeiliau am dros flwyddyn, gan ddefnyddio llwyfannau ar-lein i gyfathrebu a rhannu dogfennau. Cydlynwyd papurau ''Panama'' a’r ''Paradise Papers'' gan yr ICIJ gyda mwy na 100 o bartneriaid cyfryngol rhyngwladol yn cynnwys mwy na 380 o newyddiadurwyr yn gweithio ar chwe chyfandir mewn 30 o ieithoedd. Dywedodd yr ICIJ i newyddiadurwyr olrhain cofnodion llys, cyfrifon mantolen banc gwleidyddion yn Affrica, Ewrop, Gogledd America ac America Ladin, ac iddynt hefyd wneud ceisiadau rhyddid gwybodaeth ynghyd â chynnal cannoedd o gyfweliadau gydag arbenigwyr treth, llunwyr polisïau a phobl yn y diwydiant. Y [[stori]] fawr a gododd o’r gwaith ymchwiliadol hwn oedd bod y cyfoethog, gan gynnwys mwy na 128 o wleidyddion a swyddogion cyhoeddus o gwmpas y byd, yn manteisio ar gyfundrefnau treth alltraeth gyfrinachol.
-Mae cyhoeddiad y ''Paradise Papers'' yn arwydd arall o bwysigrwydd cynyddol cydweithio byd-eang ar gyfer newyddiaduraeth ymchwiliadol (Sambrook 2017).
+Mae cyhoeddiad y ''Paradise Papers'' yn arwydd arall o bwysigrwydd cynyddol cydweithio byd-eang ar gyfer [[newyddiaduraeth]] ymchwiliadol (Sambrook 2017).
 [[Llyfryddiaeth]]
 Sambrook, R. 2017. ''Paradise Papers yet another example of the power of collaboration in investigative journalism'' [ar-lein]. London: The Conversation.
 Ar gael ar: <http://theconversation.com/paradise-papers-yet-another-example-of-the-power-of-collaboration-in-investigative-journalism-87376> [Cyrchwyd: 20 Mawrth 2018]