<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Roberts%2C_John_Henry_%28Pencerdd_Gwynedd%29_%281848-1924%29</id>
	<title>Roberts, John Henry (Pencerdd Gwynedd) (1848-1924) - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Roberts%2C_John_Henry_%28Pencerdd_Gwynedd%29_%281848-1924%29"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T13:41:03Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=5039&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 19:08, 7 Awst 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=5039&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-07T19:08:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 19:08, 7 Awst 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[Emyn-donau | emyn-donau]] ac &#039;&#039;anthemau&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Diwylliant a&#039;r Diwydiant Cerddoriaeth | &lt;/ins&gt;addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[Emyn-donau | emyn-donau]] ac &#039;&#039;anthemau&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[Corau Cymysg | gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Tonic Sol-ffa | &lt;/ins&gt;sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[Corau Cymysg | gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Richards, Brinley (1817-85) | Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Richards, Brinley (1817-85) | Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-4452:rev-5039:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4452&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 11:47, 25 Mai 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4452&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-25T11:47:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:47, 25 Mai 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;Llinell 4:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 4:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[Emyn-donau | emyn-donau]] ac &amp;#039;&amp;#039;anthemau&amp;#039;&amp;#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[Emyn-donau | emyn-donau]] ac &amp;#039;&amp;#039;anthemau&amp;#039;&amp;#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Corau Cymysg | &lt;/ins&gt;gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Richards, Brinley (1817-85) | Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Richards, Brinley (1817-85) | Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l12&quot;&gt;Llinell 12:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 12:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan oruchwyliaeth Syr George Macfarren (pennaeth yr adran gerdd), graddiodd yn 1882 gyda BMus o Brifysgol Caergrawnt cyn derbyn swydd organydd Capel y Presbyteriaid Saesneg Castle Square, Caernarfon (1883–97). Symudodd i Lerpwl fel organydd a chôr-feistr Eglwys Bresbyteraidd Gymraeg Chatham Street (1898–1924), lle y’i dilynwyd gan yr organydd un ar bymtheg oed, a’r cyfansoddwr tra dawnus, [[Williams, W. Albert (1909-46) | W. Albert Williams]] (1909–46).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan oruchwyliaeth Syr George Macfarren (pennaeth yr adran gerdd), graddiodd yn 1882 gyda BMus o Brifysgol Caergrawnt cyn derbyn swydd organydd Capel y Presbyteriaid Saesneg Castle Square, Caernarfon (1883–97). Symudodd i Lerpwl fel organydd a chôr-feistr Eglwys Bresbyteraidd Gymraeg Chatham Street (1898–1924), lle y’i dilynwyd gan yr organydd un ar bymtheg oed, a’r cyfansoddwr tra dawnus, [[Williams, W. Albert (1909-46) | W. Albert Williams]] (1909–46).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o’i gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd oedd ‘Cwsg, Filwr, Cwsg’ (1875), ac fe’i disgrifiwyd gan [[Evans, T. Hopkin (1879-1940) | T. Hopkin Evans]] yn &#039;&#039;Y Brython&#039;&#039; fel ‘y cyfansoddwr rhan-ganeuon gorau i genedl y Cymry ei gynhyrchu erioed.’ Aeth llawer o’i gynnyrch – a oedd yn cynnwys dros 400 o [[gantatas]], anthemau, emyn- donau, rhan-ganeuon, unawdau a darnau ar gyfer piano a cherddorfa – yn angof ers blynyddoedd, mae rhan helaeth o’i waith allan o brint, a’i lyfrau emynau a’i werslyfrau cerddorol wedi’u disodli, er bod nifer o’i emyn-donau i’w clywed o hyd, gan gynnwys ‘Aberafon’, ‘Gwynfa’, ‘Port Penrhyn’ ac ‘Uxbridge’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o’i gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd oedd ‘Cwsg, Filwr, Cwsg’ (1875), ac fe’i disgrifiwyd gan [[Evans, T. Hopkin (1879-1940) | T. Hopkin Evans]] yn &#039;&#039;Y Brython&#039;&#039; fel ‘y cyfansoddwr rhan-ganeuon gorau i genedl y Cymry ei gynhyrchu erioed.’ Aeth llawer o’i gynnyrch – a oedd yn cynnwys dros 400 o [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cantata | &lt;/ins&gt;gantatas]], anthemau, emyn-donau, rhan-ganeuon, unawdau a darnau ar gyfer piano a cherddorfa – yn angof ers blynyddoedd, mae rhan helaeth o’i waith allan o brint, a’i lyfrau emynau a’i werslyfrau cerddorol wedi’u disodli, er bod nifer o’i emyn-donau i’w clywed o hyd, gan gynnwys ‘Aberafon’, ‘Gwynfa’, ‘Port Penrhyn’ ac ‘Uxbridge’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu’n ymwneud â’r llyfrau emynau a’r casgliadau cysegredig canlynol: &amp;#039;&amp;#039;Cydganau y plant&amp;#039;&amp;#039; (1870); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1880 ac 1890); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1890); &amp;#039;&amp;#039;Hymnau yr Eglwys&amp;#039;&amp;#039; (1893); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Anthemau&amp;#039;&amp;#039; (1896); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Hymnau a Thônau y Methodistiaid Calfinaidd&amp;#039;&amp;#039; (1897); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant yr Ysgol Sul&amp;#039;&amp;#039; (1897) (gyda W. T. Samuel); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau y Methodistiaid Wesleyaidd&amp;#039;&amp;#039; (1904) (gyda [[Evans, David Emlyn (1843-1913) | D. Emlyn Evans]] a Wilfrid Jones). Cyfrannodd i’r &amp;#039;&amp;#039;Cerddor&amp;#039;&amp;#039; ac anfonodd ddymuniadau da at [[Williams, W. S. Gwynn (Gwynn o&amp;#039;r Llan; 1896-1978) | W. S. Gwynn Williams]] pan lansiwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Cerddor Newydd&amp;#039;&amp;#039; yn 1922.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu’n ymwneud â’r llyfrau emynau a’r casgliadau cysegredig canlynol: &amp;#039;&amp;#039;Cydganau y plant&amp;#039;&amp;#039; (1870); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1880 ac 1890); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1890); &amp;#039;&amp;#039;Hymnau yr Eglwys&amp;#039;&amp;#039; (1893); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Anthemau&amp;#039;&amp;#039; (1896); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Hymnau a Thônau y Methodistiaid Calfinaidd&amp;#039;&amp;#039; (1897); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant yr Ysgol Sul&amp;#039;&amp;#039; (1897) (gyda W. T. Samuel); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau y Methodistiaid Wesleyaidd&amp;#039;&amp;#039; (1904) (gyda [[Evans, David Emlyn (1843-1913) | D. Emlyn Evans]] a Wilfrid Jones). Cyfrannodd i’r &amp;#039;&amp;#039;Cerddor&amp;#039;&amp;#039; ac anfonodd ddymuniadau da at [[Williams, W. S. Gwynn (Gwynn o&amp;#039;r Llan; 1896-1978) | W. S. Gwynn Williams]] pan lansiwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Cerddor Newydd&amp;#039;&amp;#039; yn 1922.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cymaint ei awydd i eraill gael addysg gerddorol fel y sefydlodd ym Methesda yn 1874 Goleg Hyfforddiant Cerddorol Gogledd Cymru, ac yna, yn Lerpwl, y Cambrian School of Music ac, ar gyfer argraffu cerddoriaeth, y J. H. Roberts Music Publishing Company. Yn 1877 fe’i derbyniwyd yn aelod o Orsedd y Beirdd. Treuliodd oes gyfan yn dysgu, beirniadu, cyfansoddi, cyhoeddi, arwain a chyfeilio. Fel cefnogwr brwd nodiant y sol-ffa, cyfrannodd erthyglau’n gyson i’r wasg, gan gynnwys cyhoeddiadau fel &#039;&#039;Y Cerddor&#039;&#039;, &#039;&#039;Y Genedl&#039;&#039; a’r &#039;&#039;Brython,&#039;&#039; ar faterion fel canu cynulleidfaol, canu &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Corau Cymysg | &lt;/del&gt;corawl&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;, [[Arweinydd, Arweinyddion | arwain]], cerddoriaeth a’r eisteddfod, a dadleuai dros sefydlu [[Cerddorfeydd, Corau, Cerddorfeydd Ieuenctid ac Ensemblau | cerddorfeydd]] yng Nghymru. Dylanwadodd ei gyfrol, &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890), hefyd ar gynnwys a chyfeiriad addysg gerddorol ymhlith amaturiaid ledled Cymru.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cymaint ei awydd i eraill gael addysg gerddorol fel y sefydlodd ym Methesda yn 1874 Goleg Hyfforddiant Cerddorol Gogledd Cymru, ac yna, yn Lerpwl, y Cambrian School of Music ac, ar gyfer argraffu cerddoriaeth, y J. H. Roberts Music Publishing Company. Yn 1877 fe’i derbyniwyd yn aelod o Orsedd y Beirdd. Treuliodd oes gyfan yn dysgu, beirniadu, cyfansoddi, cyhoeddi, arwain a chyfeilio. Fel cefnogwr brwd nodiant y sol-ffa, cyfrannodd erthyglau’n gyson i’r wasg, gan gynnwys cyhoeddiadau fel &#039;&#039;Y Cerddor&#039;&#039;, &#039;&#039;Y Genedl&#039;&#039; a’r &#039;&#039;Brython,&#039;&#039; ar faterion fel canu cynulleidfaol, canu corawl, [[Arweinydd, Arweinyddion | arwain]], cerddoriaeth a’r eisteddfod, a dadleuai dros sefydlu [[Cerddorfeydd, Corau, Cerddorfeydd Ieuenctid ac Ensemblau | cerddorfeydd]] yng Nghymru. Dylanwadodd ei gyfrol, &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890), hefyd ar gynnwys a chyfeiriad addysg gerddorol ymhlith amaturiaid ledled Cymru.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1878 priododd Annie Williams a chawsant saith o blant. Daliodd i gyfrannu i fyd cerddoriaeth Gymreig hyd ddiwedd ei oes trwy gyfansoddi, cyhoeddi ac ymchwilio. Bu farw yn Lerpwl ar 6 Awst 1924 ac fe’i claddwyd ym mynwent Smithdown Road y ddinas.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1878 priododd Annie Williams a chawsant saith o blant. Daliodd i gyfrannu i fyd cerddoriaeth Gymreig hyd ddiwedd ei oes trwy gyfansoddi, cyhoeddi ac ymchwilio. Bu farw yn Lerpwl ar 6 Awst 1924 ac fe’i claddwyd ym mynwent Smithdown Road y ddinas.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-4451:rev-4452:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4451&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW am 11:46, 25 Mai 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4451&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-25T11:46:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:46, 25 Mai 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[emyn-donau]] ac &#039;&#039;anthemau&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Emyn-donau | &lt;/ins&gt;emyn-donau]] ac &#039;&#039;anthemau&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &#039;&#039;Y Mab Afradlon&#039;&#039;, wobr yn [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Eisteddfod, Cerddoriaeth a&#039;r | &lt;/ins&gt;Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Richards, Brinley (1817-85) | &lt;/ins&gt;Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fe’i hurddwyd yn Gymrawd yr Academi Gerdd Frenhinol (FRAM). Dychwelodd i’w gynefin yn 1874 a’i benodi’n organydd Capel yr Annibynwyr Bethesda. Daeth yn organydd i nifer o enwadau yn eu tro: Capel yr Annibynwyr Cymraeg, Bethesda, Sir Gaernarfon (canol 1874–8); Eglwys y Presbyteriaid Saesneg, Turf Square, Y Maes, Caernarfon (1878–83).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fe’i hurddwyd yn Gymrawd yr Academi Gerdd Frenhinol (FRAM). Dychwelodd i’w gynefin yn 1874 a’i benodi’n organydd Capel yr Annibynwyr Bethesda. Daeth yn organydd i nifer o enwadau yn eu tro: Capel yr Annibynwyr Cymraeg, Bethesda, Sir Gaernarfon (canol 1874–8); Eglwys y Presbyteriaid Saesneg, Turf Square, Y Maes, Caernarfon (1878–83).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan oruchwyliaeth Syr George Macfarren (pennaeth yr adran gerdd), graddiodd yn 1882 gyda BMus o Brifysgol Caergrawnt cyn derbyn swydd organydd Capel y Presbyteriaid Saesneg Castle Square, Caernarfon (1883–97). Symudodd i Lerpwl fel organydd a chôr-feistr Eglwys Bresbyteraidd Gymraeg Chatham Street (1898–1924), lle y’i dilynwyd gan yr organydd un ar bymtheg oed, a’r cyfansoddwr tra dawnus, [[W. Albert Williams]] (1909–46).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dan oruchwyliaeth Syr George Macfarren (pennaeth yr adran gerdd), graddiodd yn 1882 gyda BMus o Brifysgol Caergrawnt cyn derbyn swydd organydd Capel y Presbyteriaid Saesneg Castle Square, Caernarfon (1883–97). Symudodd i Lerpwl fel organydd a chôr-feistr Eglwys Bresbyteraidd Gymraeg Chatham Street (1898–1924), lle y’i dilynwyd gan yr organydd un ar bymtheg oed, a’r cyfansoddwr tra dawnus, [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Williams, W. Albert (1909-46) | &lt;/ins&gt;W. Albert Williams]] (1909–46).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o’i gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd oedd ‘Cwsg, Filwr, Cwsg’ (1875), ac fe’i disgrifiwyd gan [[T. Hopkin Evans]] yn &#039;&#039;Y Brython&#039;&#039; fel ‘y cyfansoddwr rhan-ganeuon gorau i genedl y Cymry ei gynhyrchu erioed.’ Aeth llawer o’i gynnyrch – a oedd yn cynnwys dros 400 o [[gantatas]], anthemau, emyn- donau, rhan-ganeuon, unawdau a darnau ar gyfer piano a cherddorfa – yn angof ers blynyddoedd, mae rhan helaeth o’i waith allan o brint, a’i lyfrau emynau a’i werslyfrau cerddorol wedi’u disodli, er bod nifer o’i emyn-donau i’w clywed o hyd, gan gynnwys ‘Aberafon’, ‘Gwynfa’, ‘Port Penrhyn’ ac ‘Uxbridge’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o’i gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd oedd ‘Cwsg, Filwr, Cwsg’ (1875), ac fe’i disgrifiwyd gan [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Evans, T. Hopkin (1879-1940) | &lt;/ins&gt;T. Hopkin Evans]] yn &#039;&#039;Y Brython&#039;&#039; fel ‘y cyfansoddwr rhan-ganeuon gorau i genedl y Cymry ei gynhyrchu erioed.’ Aeth llawer o’i gynnyrch – a oedd yn cynnwys dros 400 o [[gantatas]], anthemau, emyn- donau, rhan-ganeuon, unawdau a darnau ar gyfer piano a cherddorfa – yn angof ers blynyddoedd, mae rhan helaeth o’i waith allan o brint, a’i lyfrau emynau a’i werslyfrau cerddorol wedi’u disodli, er bod nifer o’i emyn-donau i’w clywed o hyd, gan gynnwys ‘Aberafon’, ‘Gwynfa’, ‘Port Penrhyn’ ac ‘Uxbridge’.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu’n ymwneud â’r llyfrau emynau a’r casgliadau cysegredig canlynol: &#039;&#039;Cydganau y plant&#039;&#039; (1870); &#039;&#039;Llawlyfr Moliant&#039;&#039; (1880 ac 1890); &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890); &#039;&#039;Hymnau yr Eglwys&#039;&#039; (1893); &#039;&#039;Llyfr Anthemau&#039;&#039; (1896); &#039;&#039;Llyfr Hymnau a Thônau y Methodistiaid Calfinaidd&#039;&#039; (1897); &#039;&#039;Llawlyfr Moliant yr Ysgol Sul&#039;&#039; (1897) (gyda W. T. Samuel); &#039;&#039;Llyfr Tonau y Methodistiaid Wesleyaidd&#039;&#039; (1904) (gyda [[D. Emlyn Evans]] a Wilfrid Jones). Cyfrannodd i’r &#039;&#039;Cerddor&#039;&#039; ac anfonodd ddymuniadau da at [[W. S. Gwynn Williams]] pan lansiwyd &#039;&#039;Y Cerddor Newydd&#039;&#039; yn 1922.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu’n ymwneud â’r llyfrau emynau a’r casgliadau cysegredig canlynol: &#039;&#039;Cydganau y plant&#039;&#039; (1870); &#039;&#039;Llawlyfr Moliant&#039;&#039; (1880 ac 1890); &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890); &#039;&#039;Hymnau yr Eglwys&#039;&#039; (1893); &#039;&#039;Llyfr Anthemau&#039;&#039; (1896); &#039;&#039;Llyfr Hymnau a Thônau y Methodistiaid Calfinaidd&#039;&#039; (1897); &#039;&#039;Llawlyfr Moliant yr Ysgol Sul&#039;&#039; (1897) (gyda W. T. Samuel); &#039;&#039;Llyfr Tonau y Methodistiaid Wesleyaidd&#039;&#039; (1904) (gyda [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Evans, David Emlyn (1843-1913) | &lt;/ins&gt;D. Emlyn Evans]] a Wilfrid Jones). Cyfrannodd i’r &#039;&#039;Cerddor&#039;&#039; ac anfonodd ddymuniadau da at [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Williams, W. S. Gwynn (Gwynn o&#039;r Llan; 1896-1978) | &lt;/ins&gt;W. S. Gwynn Williams]] pan lansiwyd &#039;&#039;Y Cerddor Newydd&#039;&#039; yn 1922.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cymaint ei awydd i eraill gael addysg gerddorol fel y sefydlodd ym Methesda yn 1874 Goleg Hyfforddiant Cerddorol Gogledd Cymru, ac yna, yn Lerpwl, y Cambrian School of Music ac, ar gyfer argraffu cerddoriaeth, y J. H. Roberts Music Publishing Company. Yn 1877 fe’i derbyniwyd yn aelod o Orsedd y Beirdd. Treuliodd oes gyfan yn dysgu, beirniadu, cyfansoddi, cyhoeddi, arwain a chyfeilio. Fel cefnogwr brwd nodiant y sol-ffa, cyfrannodd erthyglau’n gyson i’r wasg, gan gynnwys cyhoeddiadau fel &#039;&#039;Y Cerddor&#039;&#039;, &#039;&#039;Y Genedl&#039;&#039; a’r &#039;&#039;Brython,&#039;&#039; ar faterion fel canu cynulleidfaol, canu [[corawl]], [[arwain]], cerddoriaeth a’r eisteddfod, a dadleuai dros sefydlu [[cerddorfeydd]] yng Nghymru. Dylanwadodd ei gyfrol, &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890), hefyd ar gynnwys a chyfeiriad addysg gerddorol ymhlith amaturiaid ledled Cymru.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cymaint ei awydd i eraill gael addysg gerddorol fel y sefydlodd ym Methesda yn 1874 Goleg Hyfforddiant Cerddorol Gogledd Cymru, ac yna, yn Lerpwl, y Cambrian School of Music ac, ar gyfer argraffu cerddoriaeth, y J. H. Roberts Music Publishing Company. Yn 1877 fe’i derbyniwyd yn aelod o Orsedd y Beirdd. Treuliodd oes gyfan yn dysgu, beirniadu, cyfansoddi, cyhoeddi, arwain a chyfeilio. Fel cefnogwr brwd nodiant y sol-ffa, cyfrannodd erthyglau’n gyson i’r wasg, gan gynnwys cyhoeddiadau fel &#039;&#039;Y Cerddor&#039;&#039;, &#039;&#039;Y Genedl&#039;&#039; a’r &#039;&#039;Brython,&#039;&#039; ar faterion fel canu cynulleidfaol, canu [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Corau Cymysg | &lt;/ins&gt;corawl]], [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Arweinydd, Arweinyddion | &lt;/ins&gt;arwain]], cerddoriaeth a’r eisteddfod, a dadleuai dros sefydlu [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cerddorfeydd, Corau, Cerddorfeydd Ieuenctid ac Ensemblau | &lt;/ins&gt;cerddorfeydd]] yng Nghymru. Dylanwadodd ei gyfrol, &#039;&#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&#039;&#039; (1890), hefyd ar gynnwys a chyfeiriad addysg gerddorol ymhlith amaturiaid ledled Cymru.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1878 priododd Annie Williams a chawsant saith o blant. Daliodd i gyfrannu i fyd cerddoriaeth Gymreig hyd ddiwedd ei oes trwy gyfansoddi, cyhoeddi ac ymchwilio. Bu farw yn Lerpwl ar 6 Awst 1924 ac fe’i claddwyd ym mynwent Smithdown Road y ddinas.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn 1878 priododd Annie Williams a chawsant saith o blant. Daliodd i gyfrannu i fyd cerddoriaeth Gymreig hyd ddiwedd ei oes trwy gyfansoddi, cyhoeddi ac ymchwilio. Bu farw yn Lerpwl ar 6 Awst 1924 ac fe’i claddwyd ym mynwent Smithdown Road y ddinas.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4450&amp;oldid=prev</id>
		<title>CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ &#039;&#039;&#039;Mae&#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&#039;&#039;Cydy...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Roberts,_John_Henry_(Pencerdd_Gwynedd)_(1848-1924)&amp;diff=4450&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-05-25T11:42:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydy...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mae&amp;#039;r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i&amp;#039;w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru&amp;#039;&amp;#039;Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru&amp;#039;&amp;#039;], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Organydd, cyfansoddwr, [[addysgwr]] a golygydd cerddorol. Fe’i ganed ym Mhen’rallt, Y Gefnan, ar lethrau Mynydd Llandygái ger Bangor. Yn fab i Harri ac Elizabeth Roberts, yn fachgen fe weithiodd yn y chwarel a chael gwersi ar yr organ gan Evan Thomas. Yn bedair ar ddeg oed daeth yn organydd capel y Wesleaid Cymraeg, Seilo, Tre-garth. Dan ddylanwad bywyd diwylliannol y gymdogaeth, chwarelwyr a cherddorion Bethesda a’r fro (rhai fel David Roberts (Alawydd), Robert Williams, Cae Asaeth, ac Owen Humphrey Davies (Eos Llechid)), dysgodd hanfodion y grefft o gyfansoddi [[emyn-donau]] ac &amp;#039;&amp;#039;anthemau&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fel organydd ifanc yng nghapeli Anghydffurfiol yr ardal, cynhaliai ddosbarthiadau i ddysgu darllen cerddoriaeth (dull [[sol-ffa]] Hullah ac nid Curwen). Ymddiddorai mewn cyfansoddi ac enillodd ei gantata, &amp;#039;&amp;#039;Y Mab Afradlon&amp;#039;&amp;#039;, wobr yn [[Eisteddfod]] Caer yn 1867. Yn ugain oed, symudodd i gyffiniau Tywyn, Meirionnydd, i fod yn ysgrifennydd chwarel Bryneglwys ger Abergynolwyn. Bu’n weithgar yno yn sefydlu cymdeithas [[gorawl]] ac yn gyfeilydd yn yr ardal, a gwnaeth gymaint i godi safonau darllen cerddoriaeth a chanu ymhlith y trigolion fel y gallodd y côr gyfrannu i Ŵyl Gerdd Harlech, a oedd yn ei hanterth bryd hynny.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dan anogaeth Samuel Sebastian Wesley (1810–76), organydd Eglwys Gadeiriol Caerloyw, a Brinley Richards (1817–85), astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol (1870–4). (Yn 1886 ysgrifennodd ddwy erthygl ar [[Brinley Richards]] a ymddangosodd yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;.) Bu’n ddisgybl i’r athro piano a chyfansoddi, William Sterndale Bennett (1816–75), a derbyniodd wersi organ gan Charles Steggall (sylfaenydd Coleg Brenhinol yr Organyddion). Enillodd radd MusBac o Brifysgol Caergrawnt (1882), a daeth yn Gymrawd o’r Coleg Tonic Sol-Ffa, Llundain.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fe’i hurddwyd yn Gymrawd yr Academi Gerdd Frenhinol (FRAM). Dychwelodd i’w gynefin yn 1874 a’i benodi’n organydd Capel yr Annibynwyr Bethesda. Daeth yn organydd i nifer o enwadau yn eu tro: Capel yr Annibynwyr Cymraeg, Bethesda, Sir Gaernarfon (canol 1874–8); Eglwys y Presbyteriaid Saesneg, Turf Square, Y Maes, Caernarfon (1878–83).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dan oruchwyliaeth Syr George Macfarren (pennaeth yr adran gerdd), graddiodd yn 1882 gyda BMus o Brifysgol Caergrawnt cyn derbyn swydd organydd Capel y Presbyteriaid Saesneg Castle Square, Caernarfon (1883–97). Symudodd i Lerpwl fel organydd a chôr-feistr Eglwys Bresbyteraidd Gymraeg Chatham Street (1898–1924), lle y’i dilynwyd gan yr organydd un ar bymtheg oed, a’r cyfansoddwr tra dawnus, [[W. Albert Williams]] (1909–46).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Un o’i gyfansoddiadau mwyaf poblogaidd oedd ‘Cwsg, Filwr, Cwsg’ (1875), ac fe’i disgrifiwyd gan [[T. Hopkin Evans]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Brython&amp;#039;&amp;#039; fel ‘y cyfansoddwr rhan-ganeuon gorau i genedl y Cymry ei gynhyrchu erioed.’ Aeth llawer o’i gynnyrch – a oedd yn cynnwys dros 400 o [[gantatas]], anthemau, emyn- donau, rhan-ganeuon, unawdau a darnau ar gyfer piano a cherddorfa – yn angof ers blynyddoedd, mae rhan helaeth o’i waith allan o brint, a’i lyfrau emynau a’i werslyfrau cerddorol wedi’u disodli, er bod nifer o’i emyn-donau i’w clywed o hyd, gan gynnwys ‘Aberafon’, ‘Gwynfa’, ‘Port Penrhyn’ ac ‘Uxbridge’.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu’n ymwneud â’r llyfrau emynau a’r casgliadau cysegredig canlynol: &amp;#039;&amp;#039;Cydganau y plant&amp;#039;&amp;#039; (1870); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant&amp;#039;&amp;#039; (1880 ac 1890); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1890); &amp;#039;&amp;#039;Hymnau yr Eglwys&amp;#039;&amp;#039; (1893); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Anthemau&amp;#039;&amp;#039; (1896); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Hymnau a Thônau y Methodistiaid Calfinaidd&amp;#039;&amp;#039; (1897); &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Moliant yr Ysgol Sul&amp;#039;&amp;#039; (1897) (gyda W. T. Samuel); &amp;#039;&amp;#039;Llyfr Tonau y Methodistiaid Wesleyaidd&amp;#039;&amp;#039; (1904) (gyda [[D. Emlyn Evans]] a Wilfrid Jones). Cyfrannodd i’r &amp;#039;&amp;#039;Cerddor&amp;#039;&amp;#039; ac anfonodd ddymuniadau da at [[W. S. Gwynn Williams]] pan lansiwyd &amp;#039;&amp;#039;Y Cerddor Newydd&amp;#039;&amp;#039; yn 1922.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Cymaint ei awydd i eraill gael addysg gerddorol fel y sefydlodd ym Methesda yn 1874 Goleg Hyfforddiant Cerddorol Gogledd Cymru, ac yna, yn Lerpwl, y Cambrian School of Music ac, ar gyfer argraffu cerddoriaeth, y J. H. Roberts Music Publishing Company. Yn 1877 fe’i derbyniwyd yn aelod o Orsedd y Beirdd. Treuliodd oes gyfan yn dysgu, beirniadu, cyfansoddi, cyhoeddi, arwain a chyfeilio. Fel cefnogwr brwd nodiant y sol-ffa, cyfrannodd erthyglau’n gyson i’r wasg, gan gynnwys cyhoeddiadau fel &amp;#039;&amp;#039;Y Cerddor&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Genedl&amp;#039;&amp;#039; a’r &amp;#039;&amp;#039;Brython,&amp;#039;&amp;#039; ar faterion fel canu cynulleidfaol, canu [[corawl]], [[arwain]], cerddoriaeth a’r eisteddfod, a dadleuai dros sefydlu [[cerddorfeydd]] yng Nghymru. Dylanwadodd ei gyfrol, &amp;#039;&amp;#039;Llawlyfr Elfennau Cerddoriaeth&amp;#039;&amp;#039; (1890), hefyd ar gynnwys a chyfeiriad addysg gerddorol ymhlith amaturiaid ledled Cymru.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn 1878 priododd Annie Williams a chawsant saith o blant. Daliodd i gyfrannu i fyd cerddoriaeth Gymreig hyd ddiwedd ei oes trwy gyfansoddi, cyhoeddi ac ymchwilio. Bu farw yn Lerpwl ar 6 Awst 1924 ac fe’i claddwyd ym mynwent Smithdown Road y ddinas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;David R. Jones a Wyn Thomas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Llyfryddiaeth==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*‘Ein Cerddorion Cymreig’, &amp;#039;&amp;#039;Yr Ymwelydd Misol&amp;#039;&amp;#039;, IV/12 (Rhagfyr, 1906), 140–1&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*‘John Henry Roberts, Mus. Bac (Cantab) 1848–1924’, &amp;#039;&amp;#039;Y Brython&amp;#039;&amp;#039; (7 Awst 1924), 3&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*‘Ein Cerddorion’, &amp;#039;&amp;#039;Y Cerddor&amp;#039;&amp;#039;, XII/48, 39–40&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*‘Pencerdd Gwynedd’, &amp;#039;&amp;#039;Y Traethodydd&amp;#039;&amp;#039;, XVII (Cyfres 3), 22–8&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*Delyth G. Morgans, &amp;#039;&amp;#039;Cydymaith Caneuon Ffydd&amp;#039;&amp;#039; (2006)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CC BY-SA Cydymaith}}&lt;br /&gt;
[[Categori:Cerddoriaeth]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>CadiW</name></author>
	</entry>
</feed>