Symbolaeth - Hanes diwygio

SeimonBrooks am 23:52, 26 Medi 2016

2016-09-26T23:52:22Z

SeimonBrooks am 23:51, 26 Medi 2016

2016-09-26T23:51:59Z

SeimonBrooks am 23:50, 26 Medi 2016

2016-09-26T23:50:43Z

SeimonBrooks am 23:46, 26 Medi 2016

2016-09-26T23:46:05Z

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyf...'

2016-09-26T23:39:56Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyf...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyffredinol; megis ag arlunwyr fel Gustave Moreau ac Odilon Redon, ac yn arbennig â datblygiadau yn y theatr, fel gwaith Maurice Maeterlinck Pelléas et Mélisande a wnaed yn opera gan Claude Debussy. Er pwysigrwydd Paris fel canolbwynt, a’r Ffrangeg fel cyfrwng, roedd cyfran uchel o’r Symbolwyr yn dramorwyr, a dyma hefyd adeg pan ddaeth beirdd a dramodwyr Gwlad Belg hwythau i flaen y gad, a hynny am y tro cyntaf.

Bu’r Revue wagnérienne, sef cyfnodolyn a ganolbwyntiai ar syniadau Richard Wagner a sefydlwyd ym Mharis ym 1885, yn ddylanwad pwysig ar syniadau’r Symbolwyr; ac yn ei golofnau y cyhoeddwyd ysgrif a cherdd-deyrnged i’r cerddor mawr gan Stéphane Mallarmé. Arwydd o bwysigrwydd Mallarmé yn ystod ei oes yw’r diffiniad a goleddir o Symbolaeth fel cynnyrch y beirdd a oedd yn cyfeillachu ag ef ac yn mynychu ei gyfarfodydd enwog bob nos Fawrth yn ei fflat yn y ‘rue de Rome’ yn ystod yr 1880au a’r 1890au. Ac yn gam neu'n gymwys, gyda’r label hwn y cysylltir ei enw fynychaf hyd heddiw: ‘Archoffeiriad Simboliaeth Ffrainc’, meddai Euros Bowen amdano yn ei gyfrol Beirdd Simbolaidd Ffrainc. Efallai’n wir y dylid bodloni ar y diffiniad hwn yn hytrach na cheisio ‘method’ neu gredo a fyddai’n clymu’r holl artistiaid at ei gilydd, oherwydd o fynd i’r eithaf arall, bardd Symbolaidd yw bardd sy’n gwneud defnydd o symbolau.

Cysylltir y term ‘Symbolaeth’ â’r bardd Charles Baudelaire (a fu farw ugain mlynedd cyn cyhoeddi’r maniffesto), ac mae i un o sonedau enwocaf Baudelaire, ‘Cyfatebiaethau’ (‘Correspondances’), le allweddol yn hanes datblygiad Symbolaeth. Yn wir caiff y gerdd ei thrin yn fynych fel ars poetica ac fel tarddle Symbolaeth. Yr hyn hoeliodd sylw’r Symbolwyr ar y gerdd ‘Cyfatebiaethau’, a’r beirniaid llenyddol ddaeth ar eu holau o ran hynny, oedd y pwyslais a roddir ar y cyfatebiaethau fertigol ar y naill law (rhai rhwng byd empeiraidd y synhwyrau a byd haniaethol yr ysbryd), a’r cyfatebiaethau llorweddol (y rhai rhwng y gwahanol synhwyrau) ar y llaw arall. Nod Symbolwyr yn eu gwaith creadigol oedd cyfleu naws, awgrymu yn hytrach nag enwi, neu yng ngeiriau Mallarmé: ‘peindre, non la chose, mais l’effet qu’elle produit’ [‘nid peintio’r peth, ond yn hytrach yr effaith mae’r peth yn ei greu’]. Yn gyffredinol, ymateb ydoedd yn erbyn y nofel realaidd, a barddoniaeth Barnasaidd a’r feddylfryd bositifistaidd a ddaethai’n bwysig erbyn ail hanner y 19g., ac i ryw raddau roedd y Symbolwyr yn ail-gydio yn syniadau Rhamantiaeth.
Y tu hwnt i’r diwylliannau Ffrangeg dylanwadodd ar Rainer Maria Rilke yn yr Almaen, W. B. Yeats yn Saesneg ac Euros Bowen yn Gymraeg. Fel bardd roedd Euros Bowen yn agored i ddylanwadau tramor, ac roedd ganddo ddiddordeb arbennig ym meirdd Symbolaidd Ffrainc. Ymwrthododd â delweddau fel addurniadau gan eu gwneud yn anhepgor i’w gerddi. Er bod modd gosod y delweddau yn ei farddoniaeth, fel yr alarch, mewn perthynas ag elyrch y traddodiad Ffrangeg, mynnai Bowen fod geiriau yn bwysicach iddo na delweddau, ac felly galwai ei hun yn fardd sagrafennol yn hytrach nag un symbolaidd.

'''Heather Williams'''

==Llyfryddiaeth==

Bowen, E. (1980), ''Beirdd Simbolaidd Ffrainc'' (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).

Thomas, M. W. (1995), ‘Symbyliad y Symbol: barddoniaeth Euros Bowen a Vernon Watkins’, yn Thomas, M. W. (gol.), ''Diffinio Dwy Lenyddiaeth Cymru'' (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru), tt. 170-89.

Williams, H. (1998), ''Barddoniaeth i Bawb: Stéphane Mallarmé'' ([Aberystwyth]: Cronfa Goffa Saunders Lewis).
{{CC BY-SA}}
[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 __NOAUTOLINKS__
-Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyffredinol; megis ag arlunwyr fel Gustave Moreau ac Odilon Redon, ac yn arbennig â datblygiadau yn y theatr, fel gwaith Maurice Maeterlinck, ''Pelléas et Mélisande'', a wnaed yn opera gan Claude Debussy. Er pwysigrwydd Paris fel canolbwynt, a’r Ffrangeg fel cyfrwng, roedd cyfran uchel o’r Symbolwyr yn dramorwyr, a dyma hefyd adeg pan ddaeth beirdd a dramodwyr Gwlad Belg hwythau i flaen y gad, a hynny am y tro cyntaf.
+Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyffredinol; megis ag arlunwyr fel Gustave Moreau ac Odilon Redon, ac yn arbennig â datblygiadau yn y theatr, fel gwaith Maurice Maeterlinck, ''Pelléas et Mélisande'', a wnaed yn opera gan Claude Debussy. Er pwysigrwydd Paris fel canolbwynt, a’r Ffrangeg fel cyfrwng, roedd cyfran uchel o’r Symbolwyr yn Ffrainc yn dramorwyr, a dyma hefyd adeg pan ddaeth beirdd a dramodwyr Gwlad Belg hwythau i flaen y gad, a hynny am y tro cyntaf.
 Bu’r ''Revue wagnérienne'', sef cyfnodolyn a ganolbwyntiai ar syniadau Richard Wagner a sefydlwyd ym Mharis ym 1885, yn ddylanwad pwysig ar syniadau’r Symbolwyr; ac yn ei golofnau y cyhoeddwyd ysgrif a cherdd-deyrnged i’r cerddor mawr gan Stéphane Mallarmé. Arwydd o bwysigrwydd Mallarmé yn ystod ei oes yw’r diffiniad a goleddir o Symbolaeth fel cynnyrch y beirdd a oedd yn cyfeillachu ag ef ac yn mynychu ei gyfarfodydd enwog bob nos Fawrth yn ei fflat yn y ‘rue de Rome’ yn ystod yr 1880au a’r 1890au. Ac yn gam neu'n gymwys, gyda’r label hwn y cysylltir ei enw fynychaf hyd heddiw: ‘Archoffeiriad Simboliaeth Ffrainc’, meddai Euros Bowen amdano yn ei gyfrol ''Beirdd Simbolaidd Ffrainc''. Efallai’n wir y dylid bodloni ar y diffiniad hwn yn hytrach na cheisio ‘method’ neu gredo a fyddai’n clymu’r holl artistiaid at ei gilydd, oherwydd o fynd i’r eithaf arall, bardd Symbolaidd yw bardd sy’n gwneud defnydd o symbolau.

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 __NOAUTOLINKS__
-Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyffredinol; megis ag arlunwyr fel Gustave Moreau ac Odilon Redon, ac yn arbennig â datblygiadau yn y theatr, fel gwaith Maurice Maeterlinck ''Pelléas et Mélisande'' a wnaed yn opera gan Claude Debussy. Er pwysigrwydd Paris fel canolbwynt, a’r Ffrangeg fel cyfrwng, roedd cyfran uchel o’r Symbolwyr yn dramorwyr, a dyma hefyd adeg pan ddaeth beirdd a dramodwyr Gwlad Belg hwythau i flaen y gad, a hynny am y tro cyntaf.
+Mabwysiadwyd y term mewn maniffesto llenyddol o 1886 gan y Groegwr Jean Moréas, ond fe’i cysylltir hefyd â’r celfyddydau’n fwy cyffredinol; megis ag arlunwyr fel Gustave Moreau ac Odilon Redon, ac yn arbennig â datblygiadau yn y theatr, fel gwaith Maurice Maeterlinck, ''Pelléas et Mélisande'', a wnaed yn opera gan Claude Debussy. Er pwysigrwydd Paris fel canolbwynt, a’r Ffrangeg fel cyfrwng, roedd cyfran uchel o’r Symbolwyr yn dramorwyr, a dyma hefyd adeg pan ddaeth beirdd a dramodwyr Gwlad Belg hwythau i flaen y gad, a hynny am y tro cyntaf.
 Bu’r ''Revue wagnérienne'', sef cyfnodolyn a ganolbwyntiai ar syniadau Richard Wagner a sefydlwyd ym Mharis ym 1885, yn ddylanwad pwysig ar syniadau’r Symbolwyr; ac yn ei golofnau y cyhoeddwyd ysgrif a cherdd-deyrnged i’r cerddor mawr gan Stéphane Mallarmé. Arwydd o bwysigrwydd Mallarmé yn ystod ei oes yw’r diffiniad a goleddir o Symbolaeth fel cynnyrch y beirdd a oedd yn cyfeillachu ag ef ac yn mynychu ei gyfarfodydd enwog bob nos Fawrth yn ei fflat yn y ‘rue de Rome’ yn ystod yr 1880au a’r 1890au. Ac yn gam neu'n gymwys, gyda’r label hwn y cysylltir ei enw fynychaf hyd heddiw: ‘Archoffeiriad Simboliaeth Ffrainc’, meddai Euros Bowen amdano yn ei gyfrol ''Beirdd Simbolaidd Ffrainc''. Efallai’n wir y dylid bodloni ar y diffiniad hwn yn hytrach na cheisio ‘method’ neu gredo a fyddai’n clymu’r holl artistiaid at ei gilydd, oherwydd o fynd i’r eithaf arall, bardd Symbolaidd yw bardd sy’n gwneud defnydd o symbolau.