Tair (drama) - Hanes diwygio

MariFflur am 10:04, 22 Gorffennaf 2016

2016-07-22T10:04:09Z

MariFflur: Symudodd MariFflur y dudalen Tair i Tair (drama): Er mwyn osgoi autolinks mewn erthyglau eraill

2016-06-08T13:42:15Z

Symudodd MariFflur y dudalen Tair i Tair (drama): Er mwyn osgoi autolinks mewn erthyglau eraill

Marc Haynes: categorïau

2014-07-23T13:09:34Z

categorïau

Marc Haynes am 10:08, 22 Gorffennaf 2014

2014-07-22T10:08:41Z

Marc Haynes: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '==Cefndir== Yn debyg i batrwm ''Wyneb yn Wyneb'' (1993) ac ''Fel Anifail'' (1995) gwelir y berthynas deuluol yn cael ei gosod o dan y chwyddwydr yn y d...'

2014-07-22T10:05:20Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '==Cefndir== Yn debyg i batrwm ''Wyneb yn Wyneb'' (1993) ac ''Fel Anifail'' (1995) gwelir y berthynas deuluol yn cael ei gosod o dan y chwyddwydr yn y d...'

Tudalen newydd

==Cefndir==

Yn debyg i batrwm ''Wyneb yn Wyneb'' (1993) ac ''Fel Anifail'' (1995) gwelir y berthynas
deuluol yn cael ei gosod o dan y chwyddwydr yn y ddrama ''Tair'' (1998). Faint bynnag
y dymunant wadu neu osgoi eu cyfrifoldeb, mae gwaed yn dewach na dŵr, ac yn
sicr mae’r tair [Y Nain, y Fam a’r Ferch] yn rhan annatod o orffennol a dyfodol ei
gilydd, a byddant felly trwy gydol eu hoes. Wedi eu clymu gan fwy nag achau,
maent yn rhannu profiadau tebyg ond eto mewn amgylchiadau gwahanol, yn
unigolion ond eto’n oesol o debyg. Mae yna o leiaf ddwy stori yn plethu drwy gwrs y
ddrama - stori’r gorffennol a stori’r presennol. Yn syml, tri chymeriad a geir, wedi bod,
neu yn mynd drwy’r un profiad. Dywed [[Meic Povey]];

::“Dwi’n dod yn ôl yn y pendraw, fel yn y rhan fwyaf o bethau dwi’n sgwennu, at y ffaith bod pwy wyt ti a be wyt ti yn ddibynnol iawn ar dy gefndir a dy deulu di”.

Mae Meic yn barod i fentro tynnu’r ffeministiaid i’w ben trwy ychwanegu bod drama
neu unrhyw waith arall sy’n cynnwys merched yn sicr o gynnwys dynion hefyd mewn
rhyw ffordd, hyd yn oed os nad ydynt yno o’n blaenau. Trwy gydol y chwarae, oddi
ar y llwyfan mae tri chymeriad gwrywaidd y ddrama, ond canolbwyntir yn llwyr ar
brofiadau’r merched. Dywed Meic;

::“Er ‘mod i wedi sgwennu dramâu efo cymeriadau benywaidd cry’ ynddyn nhw, do’n i erioed wedi sgwennu dim i ferched yn unig.”

Fe ddaeth yr ysbrydoliaeth ar gyfer ''Tair'' o’i brofiad personol, y sefyllfa deuluol y bu
ynddi ei hun, yn cyfeirio at ei wraig, ei fam yng nghyfraith a’i ferch. Wedi aeddfedu a
naddu ei grefft, mae yna lai o gymeriadau yn y ddrama, a mwy o ganolbwyntio ar
ymateb y tair cenhedlaeth i’r sefyllfa o dan sylw ac i’w gilydd wrth gwrs. Y geiriau a’r
berthynas sy’n mynnu sylw’r gynulleidfa.

;Llyfryddiaeth

:Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
:Povey, Meic (1999) ''Tair :'' Canolfan Astudiaethau Addysg

==Cymeriadau==

{| class="wikitable"
|- style="text-align:center;"
!
! Cynhyrchiad Gwreiddiol
! Cynhyrchiad Radio
|-
! Y Nain
| Lisabeth Miles || Lisabeth Miles
|-
! Y Fam
| Betsan Llwyd || Betsan Llwyd
|-
! Y Ferch
| Catrin Powell || Nanw Llwyd Williams
|}

Nôl ym mis Mai 2010, fe gymerodd Lisabeth Miles at rôl y Nain a Betsan Llwyd at rôl y Fam unwaith yn rhagor ond y tro hwn ar gyfer y
cynhyrchiad drama radio. Cafodd myfyrwyr Ysgol Theatr Cerdd a’r
Cyfryngau eu cyfweld ar gyfer rhan y Ferch – Nanw ddaeth i’r amlwg.
Yn ddiddorol iawn mae Nanw yn ferch i Betsan go iawn!

==Themâu==

Mae [[Meic Povey]] yn adnabyddus erbyn hyn am ymdrin â themâu mentrus, ac nid yw byth yn ofni derbyn beirniadaeth o ganlyniad. Yn ''Wyneb yn Wyneb'' dewisodd drafod cariad – rhwng dau fachgen, gan godi cwestiynau am gariad ‘normal’ ac ‘annormal’ o fewn cymdeithas. Mentrodd yr awdur wrth iddo gyflwyno ''Perthyn'', drama sy’n trafod llosgach rhwng tad a merch, a thrafod marwolaeth a wna yn ''Fel Anifail'', a hynny’n gignoeth ac yn eofn. Ond er gwaethaf yr amrywiaeth yma o bynciau, mae rhywun bob amser yn ymwybodol o bwysigrwydd gormesol y [[teulu]], y gorffennol, goddefgarwch a maddeuant o fewn yr uned deuluol a’r tensiwn di-ben-draw sy’n deilio o fyw mewn uned glos. Felly, gellir dweud bod y thema yma’n perthyn i ni gyd rhyw ffordd neu’i gilydd. Trafod perthynas y gwna Meic yn ''Tair''. Mae yna dair menyw, tair cenhedlaeth, tri bywyd gwahanol iawn...ond pa mor wahanol yw y tair mewn gwirionedd? Mae gwaed yn dewach na dŵr faint bynnag efallai y dymunant wadu neu osgoi eu cyfrifoldebau. Mae y tair yn rhan annatod o orffennol a dyfodol ei gilydd, ac felly y byddant trwy gydol ei hoes.

;Llyfryddiaeth

: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
: Povey, Meic (1999) ''Tair :'' Canolfan Astudiaethau Addysg

==Arddull==

::''“Mae rhaid i bob drama gychwyn yn rhywle, efo rhyw realaeth. O’r sefyllfa real yma caiff y cymeriadau dyfu. Am y tri neu bedwar mis cynta’ o ysgrifennu drama y fi sy’n gwthio’r cymeriadau, ond ar ôl hynny maen’ nhw’n dechrau ‘nhywys i’”''
::: – [[Meic Povey]], 1988

Cryfder Povey yw ei ddeialog di-drimings sy’n cyfeirio ein sylw’n llwyr at y
cymeriadau. Wrth lunio’r cymeriadau mae’n sylwgar iawn wrth gyflwyno patrymau
llafar y cenedlaethau gwahanol, felly gwelir bod y defnydd o iaith yn hanfodol
bwysig yn y ddrama. Gweler enghraifft dda o hyn pan ddywed y ferch ifanc yn Tair;

::''“God, saethwch fi pan dwi’n thirty!”''

Mae’r defnydd o eiriau Saesneg ac agwedd gwcsog y Ferch tuag at ei mam a’i nain
yn portreadu ei chymeriad yn wych. I’r gwrthwyneb defnyddia Meic iaith fwy safonol
a hen ffasiwn ei naws i gyfleu cymeriad y Nain. Dywed wrth iddi sôn am ei ffrindiau
Emrys a Grace;

::''“Selog iawn tua Nasareth ‘cw tan yn ddiweddar, y ddau!”''

Gall llinellau fel hyn ddweud cymaint am bersonoliaeth cymeriad mewn cyn lleied o
eiriau, medrwn dybio bod Nain yn wraig foesol, grefyddol sydd â safbwyntiau a
meddwl craff.

Cymeriadu heb os yw un o gryfderau Povey, darlunio cymeriadau sy’n gredadwy ac
yn wir i ni'r gynulleidfa. Cred yr awdur os yw pobl yn eu hadnabod eu hunain neu
bobl ‘go iawn’ yn ei gymeriadau ef, mae wedi llwyddo. Y ddeialog slic a chyflym
wrth i’r tair ymateb i’w gilydd yn y ddrama yma sy’n creu’r cymeriadau real hyn.

Mae’r mwyafrif o ddramâu [[Meic Povey]] wedi eu lleoli yn y gogledd, yn cynnwys Tair.
Mae’r strwythur a rhythm ei ddeialog mor gryf a naturiol, a phe bai’r actorion yn colli
gair neu bwyslais gallai newid yr ystyr. Serch bod acen a thafodiaith y tri chymeriad
yn ogleddol, diddorol iawn i'w gweld sut mae’r acen wedi meddalu’n ysgafn o
genhedlaeth i genhedlaeth. Trwy wneud hyn mae Meic yn llwyddo i gyfleu sut mae
cymysgu diwylliannau ac iaith yn medru effeithio acen a thafodiaith mewn amser.

;Llyfryddiaeth

: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
: Englad, Iwan. (1998) [http://www.users.globalnet.co.uk/~dalsylw/archif/tair.htm Adolygiad / Reviews (Dalier Sylw)]

[[Categori:Yr Archif Ddrama Radio]]

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 10:04, 22 Gorffennaf 2016
Llinell 105:		Llinell 105:

	__NOAUTOLINKS__		__NOAUTOLINKS__
−	~~[[Categori:Drama Radio]]~~
−	~~[[Categori:Dramâu]]~~

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 13:09, 23 Gorffennaf 2014
Llinell 105:		Llinell 105:

	__NOAUTOLINKS__		__NOAUTOLINKS__
−	[[Categori:~~Yr Archif Ddrama~~ Radio]]	+	[[Categori:Drama Radio]]
		+	[[Categori:Dramâu]]

← At y diwygiad blaenorol	Diwygiad 13:42, 8 Mehefin 2016
(Dim gwahaniaeth)

@@ Llinell 29: / Llinell 29: @@
 ;Llyfryddiaeth
-:Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
+:Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan Meic Povey (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
 :Povey, Meic (1999) ''Tair :'' Canolfan Astudiaethau Addysg
@@ Llinell 57: / Llinell 57: @@
 ==Themâu==
-Mae [[Meic Povey]] yn adnabyddus erbyn hyn am ymdrin â themâu mentrus, ac nid yw byth yn ofni derbyn beirniadaeth o ganlyniad. Yn ''Wyneb yn Wyneb'' dewisodd drafod cariad – rhwng dau fachgen, gan godi cwestiynau am gariad ‘normal’ ac ‘annormal’ o fewn cymdeithas. Mentrodd yr awdur wrth iddo gyflwyno ''Perthyn'', drama sy’n trafod llosgach rhwng tad a merch, a thrafod marwolaeth a wna yn ''Fel Anifail'', a hynny’n gignoeth ac yn eofn. Ond er gwaethaf yr amrywiaeth yma o bynciau, mae rhywun bob amser yn ymwybodol o bwysigrwydd gormesol y [[teulu]], y gorffennol, goddefgarwch a maddeuant o fewn yr uned deuluol a’r tensiwn di-ben-draw sy’n deilio o fyw mewn uned glos. Felly, gellir dweud bod y thema yma’n perthyn i ni gyd rhyw ffordd neu’i gilydd. Trafod perthynas y gwna Meic yn ''Tair''. Mae yna dair menyw, tair cenhedlaeth, tri bywyd gwahanol iawn...ond pa mor wahanol yw y tair mewn gwirionedd? Mae gwaed yn dewach na dŵr faint bynnag efallai y dymunant wadu neu osgoi eu cyfrifoldebau. Mae y tair yn rhan annatod o orffennol a dyfodol ei gilydd, ac felly y byddant trwy gydol ei hoes.
+Mae Meic Povey yn adnabyddus erbyn hyn am ymdrin â themâu mentrus, ac nid yw byth yn ofni derbyn beirniadaeth o ganlyniad. Yn ''Wyneb yn Wyneb'' dewisodd drafod cariad – rhwng dau fachgen, gan godi cwestiynau am gariad ‘normal’ ac ‘annormal’ o fewn cymdeithas. Mentrodd yr awdur wrth iddo gyflwyno ''Perthyn'', drama sy’n trafod llosgach rhwng tad a merch, a thrafod marwolaeth a wna yn ''Fel Anifail'', a hynny’n gignoeth ac yn eofn. Ond er gwaethaf yr amrywiaeth yma o bynciau, mae rhywun bob amser yn ymwybodol o bwysigrwydd gormesol y teulu, y gorffennol, goddefgarwch a maddeuant o fewn yr uned deuluol a’r tensiwn di-ben-draw sy’n deilio o fyw mewn uned glos. Felly, gellir dweud bod y thema yma’n perthyn i ni gyd rhyw ffordd neu’i gilydd. Trafod perthynas y gwna Meic yn ''Tair''. Mae yna dair menyw, tair cenhedlaeth, tri bywyd gwahanol iawn...ond pa mor wahanol yw y tair mewn gwirionedd? Mae gwaed yn dewach na dŵr faint bynnag efallai y dymunant wadu neu osgoi eu cyfrifoldebau. Mae y tair yn rhan annatod o orffennol a dyfodol ei gilydd, ac felly y byddant trwy gydol ei hoes.
 ;Llyfryddiaeth
-: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
+: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan Meic Povey (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
 : Povey, Meic (1999) ''Tair :'' Canolfan Astudiaethau Addysg
@@ Llinell 67: / Llinell 67: @@
 ::''“Mae rhaid i bob drama gychwyn yn rhywle, efo rhyw realaeth. O’r sefyllfa real yma caiff y cymeriadau dyfu. Am y tri neu bedwar mis cynta’ o ysgrifennu drama y fi sy’n gwthio’r cymeriadau, ond ar ôl hynny maen’ nhw’n dechrau ‘nhywys i’”''
-::: – [[Meic Povey]], 1988
+::: – Meic Povey, 1988
 Cryfder Povey yw ei ddeialog di-drimings sy’n cyfeirio ein sylw’n llwyr at y
@@ Llinell 92: / Llinell 92: @@
 wrth i’r tair ymateb i’w gilydd yn y ddrama yma sy’n creu’r cymeriadau real hyn.
-Mae’r mwyafrif o ddramâu [[Meic Povey]] wedi eu lleoli yn y gogledd, yn cynnwys Tair.
+Mae’r mwyafrif o ddramâu Meic Povey wedi eu lleoli yn y gogledd, yn cynnwys Tair.
 Mae’r strwythur a rhythm ei ddeialog mor gryf a naturiol, a phe bai’r actorion yn colli
 gair neu bwyslais gallai newid yr ystyr. Serch bod acen a thafodiaith y tri chymeriad
@@ Llinell 101: / Llinell 101: @@
 ;Llyfryddiaeth
-: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan [[Meic Povey]] (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
+: Roberts, Gwenan a Baines, Menna (Gorffennaf/Awst 1998) ''Tair gan Meic Povey (Dalier Sylw) :'' Barn cyfrol:426/427.
 : Englad, Iwan. (1998) [http://www.users.globalnet.co.uk/~dalsylw/archif/tair.htm Adolygiad / Reviews (Dalier Sylw)]
 [[Categori:Yr Archif Ddrama Radio]]