SeimonBrooks am 23:57, 7 Medi 2016

2016-09-07T23:57:56Z

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. ...'

2016-09-07T23:56:12Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. ...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. Hen Gernyweg ''tistuni'', glos ar ''testimonium''), ond mae’r enghreifftiau cynharaf a ddyfynnir yn Geiriadur Prifysgol Cymru i gyd yn dod o waith beirdd y 14g. Yn ddieithriad, defnyddiant y gair fel term technegol gan olygu ‘Dychan (barddonol), gwatwar, (cyff) gwawd, sen; ffraetheb, cellwair’. Ceir un enghraifft o’r 12g., fodd bynnag, a honno o waith y bardd o Ynys Môn, Gwalchmai ap Meilyr, lle mae’n ymddangos fel petai’n golygu ‘esiampl; enw da’, sy’n nes o dipyn at ystyr y gair Lladin. Hwyrach bod ‘testun’ wedi datblygu mewn modd tebyg i ‘gwawd’, a aeth o olygu ‘(canu) mawl’ i ‘gwatwar’. Gwelir yr ystyr gwreiddiol o hyd mewn ymadroddion fel ‘testun pryder’.

Erbyn hyn, fodd bynnag, defnyddir y gair amlaf i gyfateb i’r Lladin ''textus'', Saesneg ''text''. Ymddengys mai William Salesbury oedd y cyntaf i ddefnyddio’r gair yn yr ystyr hwn, a hyn o bosibl oherwydd y camsyniad digon naturiol bod cysylltiad etymolegol rhyngddo a’r gair Lladin. Daw ''textus'' o’r ferf ''textere'' ‘gwehyddu, plethu’, felly yr ystyr llythrennol yw ‘geiriau neu frawddegau wedi’u plethu ynghyd’. Nid casgliad mympwyol o eiriau ydyw, gan hynny, ond rhywbeth a grewyd yn bwrpasol gan awdur at ryw ddiben neu’i gilydd. Defnyddiwyd y gair ''textus'' yn gyntaf i gyfeirio at rannau o’r Beibl a astudiwyd gan ysgolheigion, a dyna ystyr ‘testun’ yng ngwaith Salesbury. Heddiw, fe’i defnyddir yn gyffredin fel term niwtral i gyfeirio at ddarn o fynegiant ysgrifenedig neu lafar. Yn aml, fodd bynnag, mae bron yn gyfystyr â ‘gwaith llenyddol’.

Mae beirniaid llenyddol megis Roland Barthes, ar y llaw arall, yn gwahaniaethu rhwng ‘testun’ a ‘gwaith’. Gellir dal y ‘gwaith’ yn y llaw, ond delir y ‘testun’ yn yr iaith, a defnyddio diffiniad Barthes. Mewn geiriau eraill, y strwythur ieithyddol yw’r ‘testun’, y cynnyrch cyfan yw’r ‘gwaith’. Mae hyn yn rhoi tipyn o bellter rhwng ‘testun’ a ‘llenyddiaeth’, ac yn osgoi’r cwestiwn o ‘awduraeth’. Yn wir, gellir estyn y diffiniad o destun i olygu unrhyw beth y gellir ei ‘ddarllen’, gan gynnwys, yn ogystal â thestunau ysgrifenedig neu lafar, lluniau, hysbysebion, hyd yn oed y byd ei hunan.

'''Simon Rodway'''

==Llyfryddiaeth==

Barthes, R. (1977), ''Image Music Text'', cyf. S. Heath (London: Fontana Press).

Hunter, J. (1995), ‘Testun Dadl’, ''Tu Chwith'', 3, 81-85.
{{CC BY-SA}}
[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
 __NOAUTOLINKS__
-Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. Hen Gernyweg ''tistuni'', glos ar ''testimonium''), ond mae’r enghreifftiau cynharaf a ddyfynnir yn Geiriadur Prifysgol Cymru i gyd yn dod o waith beirdd y 14g. Yn ddieithriad, defnyddiant y gair fel term technegol gan olygu ‘Dychan (barddonol), gwatwar, (cyff) gwawd, sen; ffraetheb, cellwair’. Ceir un enghraifft o’r 12g., fodd bynnag, a honno o waith y bardd o Ynys Môn, Gwalchmai ap Meilyr, lle mae’n ymddangos fel petai’n golygu ‘esiampl; enw da’, sy’n nes o dipyn at ystyr y gair Lladin. Hwyrach bod ‘testun’ wedi datblygu mewn modd tebyg i ‘gwawd’, a aeth o olygu ‘(canu) mawl’ i ‘gwatwar’. Gwelir yr ystyr gwreiddiol o hyd mewn ymadroddion fel ‘testun pryder’.
+Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. Hen Gernyweg ''tistuni'', glos ar ''testimonium''), ond mae’r enghreifftiau cynharaf a ddyfynnir yn ''Geiriadur Prifysgol Cymru'' i gyd yn dod o waith beirdd y 14g. Yn ddieithriad, defnyddiant y gair fel term technegol gan olygu ‘Dychan (barddonol), gwatwar, (cyff) gwawd, sen; ffraetheb, cellwair’. Ceir un enghraifft o’r 12g., fodd bynnag, a honno o waith y bardd o Ynys Môn, Gwalchmai ap Meilyr, lle mae’n ymddangos fel petai’n golygu ‘esiampl; enw da’, sy’n nes o dipyn at ystyr y gair Lladin. Hwyrach bod ‘testun’ wedi datblygu mewn modd tebyg i ‘gwawd’, a aeth o olygu ‘(canu) mawl’ i ‘gwatwar’. Gwelir yr ystyr gwreiddiol o hyd mewn ymadroddion fel ‘testun pryder’.
 Erbyn hyn, fodd bynnag, defnyddir y gair amlaf i gyfateb i’r Lladin ''textus'', Saesneg ''text''. Ymddengys mai William Salesbury oedd y cyntaf i ddefnyddio’r gair yn yr ystyr hwn, a hyn o bosibl oherwydd y camsyniad digon naturiol bod cysylltiad etymolegol rhyngddo a’r gair Lladin. Daw ''textus'' o’r ferf ''textere'' ‘gwehyddu, plethu’, felly yr ystyr llythrennol yw ‘geiriau neu frawddegau wedi’u plethu ynghyd’. Nid casgliad mympwyol o eiriau ydyw, gan hynny, ond rhywbeth a grewyd yn bwrpasol gan awdur at ryw ddiben neu’i gilydd. Defnyddiwyd y gair ''textus'' yn gyntaf i gyfeirio at rannau o’r Beibl a astudiwyd gan ysgolheigion, a dyna ystyr ‘testun’ yng ngwaith Salesbury. Heddiw, fe’i defnyddir yn gyffredin fel term niwtral i gyfeirio at ddarn o fynegiant ysgrifenedig neu lafar. Yn aml, fodd bynnag, mae bron yn gyfystyr â ‘gwaith llenyddol’.

Testun - Hanes diwygio

SeimonBrooks am 23:57, 7 Medi 2016

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. ...'

SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS Daw’r gair testun o’r Lladin ''testimōnium'', ‘tystiolaeth; prawf, amlygiad, arwyddocâd’. Diau ei fod yn fenthyciad cynnar (cf. ...'