Thomson, George (1757-1851) - Hanes diwygio

CadiW am 14:47, 8 Awst 2021

2021-08-08T14:47:38Z

CadiW am 16:29, 29 Ebrill 2021

2021-04-29T16:29:02Z

CadiW am 16:27, 29 Ebrill 2021

2021-04-29T16:27:42Z

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

2021-04-29T16:26:27Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

Tudalen newydd

__NOAUTOLINKS__
'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Casglwr [[alawon gwerin]] Cymreig a aned yn Limekilns, Fife, ac a ddaeth yn glerc i Fwrdd yr Ymddiriedolwyr er Annog Celfyddydau a Chynhyrchion yn yr Alban. Roedd Thomson wedi llwyddo i ymchwilio i alawon Albanaidd a Gwyddelig (cyhoeddwyd ei gyfrol gyntaf o alawon Albanaidd yn 1793), a throdd ei sylw wedyn at alawon Cymru nad oeddynt, er syndod iddo, wedi ymddangos gyda geiriau Saesneg.

I ddechrau apeliodd at Gymry a oedd yn gyfeillion iddo i anfon enghreifftiau ato. Awgrymwyd, fodd bynnag, mai ei brif ffynonellau cerddorol oedd cyfrolau [[Edward Jones]], ''Musical and Poetical Relicks of the Welsh Bards'' (1784 ac 1794), a chyfrol Jones, ''The Bardic Museum'' (1802). Tua 1806, ar ôl darllen llyfr Thomas Pennant, ''A Tour in Wales'' (1778-81), ac un William Bingley, ''North Wales, Its Scenery, Antiquities, Customs...'' (1804), aeth ar daith yng Nghymru, a bu’r cyfle i glywed perfformiadau o’r alawon yr oedd wedi eu derbyn yn fodd iddo allu cywiro ei gopïau llawysgrif a chasglu rhai eraill nad oeddynt yn ei feddiant. Gwnaed argraff arbennig arno gan berfformiadau’r telynorion dall, [[Edward Randles]] (1763-1820), telynor Syr Foster a’r Fonesig Cunliffe, Plas Acton, Wrecsam, a Mr Edwards (1750-1815) o Fangor, telynor Mr a Mrs Williams, Llanidan, Môn.

Wrth olygu ei ganfyddiadau talfyrrodd rai o’r alawon, gan gynnwys ‘Blodau’r Drain’, ‘Mwynen Cynwyd’ a ‘Tros y Garreg’, y teimlai eu bod yn defnyddio ‘ailadrodd undonog a sych’, ac aeth ati o’i ben a’i bastwn ei hun i symleiddio rhannau fel y gellid eu canu’n haws i eiriau Saesneg. Wedi’u haddasu fel hynny, anfonwyd y rhan helaethaf o’r alawon at Joseph Haydn (1732-1809); anfonodd eraill at Leopold Koželuch (1747-1818) i’w trefnu ar gyfer y [[delyn]]-bedal neu’r piano, gyda phosibilrwydd cyfeiliant [[ffidil]] neu soddgrwth.

Yn niffyg geiriau Saesneg i’r alawon Cymreig a ddewiswyd, comisiynodd Thomson benillion newydd at ei gilydd, gan ychwanegu ei deitlau ei hun. Ymhlith y beirdd a ddefnyddiwyd yr oedd Joanna Baillie, Alexander Boswell, Robert Burns, Matthew G. Lewis, Richard Llwyd, Amelia Opie a Walter Scott. Ymddangosodd y gyfrol gyntaf, ''A Select Collection of Original Welsh Airs...'', yn 1809 gydag ugain o alawon wedi’u trefnu gan Haydn a deg gan Koželuch. Cyhoeddwyd ail gyfrol yn 1811 a oedd yn cynnwys tri deg a phedair o alawon (y trefnwyd deunaw ohonynt gan Haydn ac un ar bymtheg gan Koželuch).

Roedd iechyd Haydn yn dirywio, ac oherwydd hynny roedd Thomson erbyn 1805 wedi cysylltu â Beethoven (1770-1827), a ddechreuodd weithio ar ei drefniannau cyntaf o alawon Cymreig ddiwedd 1809. O’r deg alaw ar hugain yn y drydedd gyfrol (a ymddangosodd yn 1817) roedd pedair wedi’u trefnu gan Haydn a chwech ar hugain gan Beethoven (WoO 155, rhifau 1–26). Gwelir naw o’r chwe alaw ar hugain yn argraffiad 1794 o ''Relicks'' Jones, gydag amrywiadau bychain. At hynny, credir bod nifer o drefniannau diweddarach Haydn wedi eu gwneud ar y cyd â’i ddisgybl Sigismund von Neukomm (1778-1858), a bod Thomson weithiau wedi newid mwy ar fersiynau Haydn.

Mae ei fethiant i gyhoeddi alawon gwerin Cymru yn ddiaddurn yn anorfod wedi lleihau gwerth ei gasgliad. Bu farw yn Leith ar 18 Chwefror 1851.

'''David R. Jones'''

==Llyfryddiaeth==

*Barry Cooper, ‘The Welsh Folk-Song Melodies set by Beethoven: A Preliminary Investigation’, ''Hanes Cerddoriaeth Cymru'', 1 (1996), 5–22

*Marjorie E. Rycroft, ‘Haydn’s Welsh Songs: George Thomson’s Musical and Literary Sources’, ''Hanes Cerddoriaeth Cymru'', 7 (2007), 92–133

{{CC BY-SA Cydymaith}}
[[Categori:Cerddoriaeth]]

@@ Llinell 2: / Llinell 2: @@
 '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''
-Casglwr [[alawon gwerin]] Cymreig a aned yn Limekilns, Fife, ac a ddaeth yn glerc i Fwrdd yr Ymddiriedolwyr er Annog Celfyddydau a Chynhyrchion yn yr Alban. Roedd Thomson wedi llwyddo i ymchwilio i alawon Albanaidd a Gwyddelig (cyhoeddwyd ei gyfrol gyntaf o alawon Albanaidd yn 1793), a throdd ei sylw wedyn at alawon Cymru nad oeddynt, er syndod iddo, wedi ymddangos gyda geiriau Saesneg.
+Casglwr [[Gwerin, Canu a Cherddoriaeth Draddodiadol | alawon gwerin]] Cymreig a aned yn Limekilns, Fife, ac a ddaeth yn glerc i Fwrdd yr Ymddiriedolwyr er Annog Celfyddydau a Chynhyrchion yn yr Alban. Roedd Thomson wedi llwyddo i ymchwilio i alawon Albanaidd a Gwyddelig (cyhoeddwyd ei gyfrol gyntaf o alawon Albanaidd yn 1793), a throdd ei sylw wedyn at alawon Cymru nad oeddynt, er syndod iddo, wedi ymddangos gyda geiriau Saesneg.
-I ddechrau apeliodd at Gymry a oedd yn gyfeillion iddo i anfon enghreifftiau ato. Awgrymwyd, fodd bynnag, mai ei brif ffynonellau cerddorol oedd cyfrolau [[Edward Jones]], ''Musical and Poetical Relicks of the Welsh Bards'' (1784 ac 1794), a chyfrol Jones, ''The Bardic Museum'' (1802). Tua 1806, ar ôl darllen llyfr Thomas Pennant, ''A Tour in Wales'' (1778-81), ac un William Bingley, ''North Wales, Its Scenery, Antiquities, Customs...'' (1804), aeth ar daith yng Nghymru, a bu’r cyfle i glywed perfformiadau o’r alawon yr oedd wedi eu derbyn yn fodd iddo allu cywiro ei gopïau [[llawysgrif]] a chasglu rhai eraill nad oeddynt yn ei feddiant. Gwnaed argraff arbennig arno gan berfformiadau’r telynorion dall, [[Edward Randles]] (1763-1820), telynor Syr Foster a’r Fonesig Cunliffe, Plas Acton, Wrecsam, a Mr Edwards (1750-1815) o Fangor, telynor Mr a Mrs Williams, Llanidan, Môn.
+I ddechrau apeliodd at Gymry a oedd yn gyfeillion iddo i anfon enghreifftiau ato. Awgrymwyd, fodd bynnag, mai ei brif ffynonellau cerddorol oedd cyfrolau [[Jones, Edward (Bardd y Brenin; 1752-1824) | Edward Jones]], ''Musical and Poetical Relicks of the Welsh Bards'' (1784 ac 1794), a chyfrol Jones, ''The Bardic Museum'' (1802). Tua 1806, ar ôl darllen llyfr Thomas Pennant, ''A Tour in Wales'' (1778-81), ac un William Bingley, ''North Wales, Its Scenery, Antiquities, Customs...'' (1804), aeth ar daith yng Nghymru, a bu’r cyfle i glywed perfformiadau o’r alawon yr oedd wedi eu derbyn yn fodd iddo allu cywiro ei gopïau [[Amgueddfeydd a Llyfrgelloedd | llawysgrif]] a chasglu rhai eraill nad oeddynt yn ei feddiant. Gwnaed argraff arbennig arno gan berfformiadau’r telynorion dall, [[Randles, Edward (1763-1820) ac Elizabeth Randles (1798-1829) | Edward Randles]] (1763-1820), telynor Syr Foster a’r Fonesig Cunliffe, Plas Acton, Wrecsam, a Mr Edwards (1750-1815) o Fangor, telynor Mr a Mrs Williams, Llanidan, Môn.
-Wrth olygu ei ganfyddiadau talfyrrodd rai o’r alawon, gan gynnwys ‘Blodau’r Drain’, ‘Mwynen Cynwyd’ a ‘Tros y Garreg’, y teimlai eu bod yn defnyddio ‘ailadrodd undonog a sych’, ac aeth ati o’i ben a’i bastwn ei hun i symleiddio rhannau fel y gellid eu canu’n haws i eiriau Saesneg. Wedi’u haddasu fel hynny, anfonwyd y rhan helaethaf o’r alawon at Joseph Haydn (1732-1809); anfonodd eraill at Leopold Koželuch (1747-1818) i’w trefnu ar gyfer y [[delyn]]-bedal neu’r piano, gyda phosibilrwydd cyfeiliant [[ffidil]] neu soddgrwth.
+Wrth olygu ei ganfyddiadau talfyrrodd rai o’r alawon, gan gynnwys ‘Blodau’r Drain’, ‘Mwynen Cynwyd’ a ‘Tros y Garreg’, y teimlai eu bod yn defnyddio ‘ailadrodd undonog a sych’, ac aeth ati o’i ben a’i bastwn ei hun i symleiddio rhannau fel y gellid eu canu’n haws i eiriau Saesneg. Wedi’u haddasu fel hynny, anfonwyd y rhan helaethaf o’r alawon at Joseph Haydn (1732-1809); anfonodd eraill at Leopold Koželuch (1747-1818) i’w trefnu ar gyfer y [[Telyn | delyn]]-bedal neu’r piano, gyda phosibilrwydd cyfeiliant [[ffidil]] neu soddgrwth.
 Yn niffyg geiriau Saesneg i’r alawon Cymreig a ddewiswyd, comisiynodd Thomson benillion newydd at ei gilydd, gan ychwanegu ei deitlau ei hun. Ymhlith y beirdd a ddefnyddiwyd yr oedd Joanna Baillie, Alexander Boswell, Robert Burns, Matthew G. Lewis, Richard Llwyd, Amelia Opie a Walter Scott. Ymddangosodd y gyfrol gyntaf, ''A Select Collection of Original Welsh Airs...'', yn 1809 gydag ugain o alawon wedi’u trefnu gan Haydn a deg gan Koželuch. Cyhoeddwyd ail gyfrol yn 1811 a oedd yn cynnwys tri deg a phedair o alawon (y trefnwyd deunaw ohonynt gan Haydn ac un ar bymtheg gan Koželuch).

← At y diwygiad blaenorol		Diwygiad 16:29, 29 Ebrill 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
−		+	__NOAUTOLINKS__
	'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''		'''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydymaith i Gerddoriaeth Cymru''], cyfrol gyhoeddwyd gan Y Lolfa ym mis Medi 2018.'''

Thomson, George (1757-1851) - Hanes diwygio

CadiW am 14:47, 8 Awst 2021

CadiW am 16:29, 29 Ebrill 2021

CadiW am 16:27, 29 Ebrill 2021

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda '__NOAUTOLINKS__ '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'

CadiW: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'NOAUTOLINKS '''Mae'r cofnod hwn ymysg y cannoedd sydd i'w gweld yn [https://www.ylolfa.com/cynnyrch/9781784616250/cydymaith-i-gerddoriaeth-cymru''Cydy...'