<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Williams%2C_Griffith_John</id>
	<title>Williams, Griffith John - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Williams%2C_Griffith_John"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T12:46:05Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.9</generator>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2025&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks am 21:39, 30 Tachwedd 2016</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2025&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-11-30T21:39:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 21:39, 30 Tachwedd 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Un &lt;/del&gt;o brif ysgolheigion y Gymraeg, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;cenedlaetholwr&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bardd a chymwynaswr &lt;/del&gt;yr iaith &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;oedd Griffith John Williams (1892-1963)&lt;/del&gt;. Fe’i ganed ym mhentref Cellan, ger Llanbedr Pont Steffan, yn 1892, a bu farw yn ei gartref yng Ngwaelod-y-garth, ger Caerdydd, yn 1963, a’i gladdu yng Nghellan. Brawd iau iddo oedd y gwyddonydd a’r dramodydd, D. Matthew Williams.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Roedd Griffith John Williams (1892-1963) yn un &lt;/ins&gt;o brif ysgolheigion y Gymraeg, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn genedlaetholwr&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn fardd ac yn gymwynaswr &lt;/ins&gt;yr iaith. Fe’i ganed ym mhentref Cellan, ger Llanbedr Pont Steffan, yn 1892, a bu farw yn ei gartref yng Ngwaelod-y-garth, ger Caerdydd, yn 1963, a’i gladdu yng Nghellan. Brawd iau iddo oedd y gwyddonydd a’r dramodydd, D. Matthew Williams.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel nifer o ysgolheigion mawr eraill daeth i ymddiddori yn y Gymraeg wedi colli cyfnod o’r ysgol oherwydd salwch, peth a roddodd gyfle iddo ddarllen yn helaeth ac ymdrwytho yn niwylliant y Gymraeg. Yn Ysgol Ganol Tregaron daeth hefyd dan ddylanwad yr athro athrylithgar hwnnw, S. M. Powell. Graddiodd gydag anrhydedd yn y Gymraeg yn Aberystwyth yn 1914 ac wedi dwy flynedd yn athro ysgol, dychwelodd i Goleg Aberystwyth i astudio ar gyfer gradd MA. Yna, bu’n dal efrydiaeth a’i galluogodd i ddechrau ar yr hyn a ddeuai’n astudiaeth oes iddo, sef traddodiad llenyddol Morgannwg. Fe’i penodwyd yn 1921 yn ddarlithydd yn Adran y Gymraeg yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd, ac yno yr arhosodd tan ei ymddeoliad yn 1957. Fe’i dyrchafwyd yn Athro ac yn bennaeth adran yn 1946, yn dilyn ymddeoliad W. J. Gruffydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fel nifer o ysgolheigion mawr eraill daeth i ymddiddori yn y Gymraeg wedi colli cyfnod o’r ysgol oherwydd salwch, peth a roddodd gyfle iddo ddarllen yn helaeth ac ymdrwytho yn niwylliant y Gymraeg. Yn Ysgol Ganol Tregaron daeth hefyd dan ddylanwad yr athro athrylithgar hwnnw, S. M. Powell. Graddiodd gydag anrhydedd yn y Gymraeg yn Aberystwyth yn 1914 ac wedi dwy flynedd yn athro ysgol, dychwelodd i Goleg Aberystwyth i astudio ar gyfer gradd MA. Yna, bu’n dal efrydiaeth a’i galluogodd i ddechrau ar yr hyn a ddeuai’n astudiaeth oes iddo, sef traddodiad llenyddol Morgannwg. Fe’i penodwyd yn 1921 yn ddarlithydd yn Adran y Gymraeg yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd, ac yno yr arhosodd tan ei ymddeoliad yn 1957. Fe’i dyrchafwyd yn Athro ac yn bennaeth adran yn 1946, yn dilyn ymddeoliad W. J. Gruffydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l24&quot;&gt;Llinell 24:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 24:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jones, M. (1984), ‘Griffith John Williams’, yn Evans, D. J. G. (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Deri o’n daear ni: rhai o gewri bro Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan a’r Cylch&amp;#039;&amp;#039; (Llandysul: Gwasg Gomer), tt. 172–80.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jones, M. (1984), ‘Griffith John Williams’, yn Evans, D. J. G. (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Deri o’n daear ni: rhai o gewri bro Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan a’r Cylch&amp;#039;&amp;#039; (Llandysul: Gwasg Gomer), tt. 172–80.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis A. (gol.) (1969), &#039;&#039;Agweddau ar hanes dysg Gymraeg: detholiad o ddarlithiau G. J. Williams&#039;&#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis A. (gol.) (1969&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, 1985&lt;/ins&gt;), &#039;&#039;Agweddau ar hanes dysg Gymraeg: detholiad o ddarlithiau G. J. Williams&#039;&#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, A. (1992), ‘Griffith John Williams’ a ‘Griffith John Williams a’i Lyfrgell’ yn Mathias, W. A. a James, E. W. (goln), &amp;#039;&amp;#039;Dysg a dawn: cyfrol goffa Aneirin Lewis&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Cylch Llyfryddol Caerdydd), tt. 30–7; 67–81.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, A. (1992), ‘Griffith John Williams’ a ‘Griffith John Williams a’i Lyfrgell’ yn Mathias, W. A. a James, E. W. (goln), &amp;#039;&amp;#039;Dysg a dawn: cyfrol goffa Aneirin Lewis&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Cylch Llyfryddol Caerdydd), tt. 30–7; 67–81.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-2024:rev-2025:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2024&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks: /* Llyfryddiaeth */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2024&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-11-30T14:06:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Llyfryddiaeth&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:06, 30 Tachwedd 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l24&quot;&gt;Llinell 24:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 24:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jones, M. (1984), ‘Griffith John Williams’, yn Evans, D. J. G. (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Deri o’n daear ni: rhai o gewri bro Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan a’r Cylch&amp;#039;&amp;#039; (Llandysul: Gwasg Gomer), tt. 172–80.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Jones, M. (1984), ‘Griffith John Williams’, yn Evans, D. J. G. (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Deri o’n daear ni: rhai o gewri bro Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan a’r Cylch&amp;#039;&amp;#039; (Llandysul: Gwasg Gomer), tt. 172–80.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis A. (gol.) (1969), Agweddau ar hanes dysg Gymraeg: detholiad o ddarlithiau G. J. Williams (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis A. (gol.) (1969), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Agweddau ar hanes dysg Gymraeg: detholiad o ddarlithiau G. J. Williams&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, A. (1992), ‘Griffith John Williams’&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/del&gt;a ‘Griffith John Williams a’i Lyfrgell’ yn Mathias, W. A. a James, E. W. (goln), &#039;&#039;Dysg a dawn: cyfrol goffa Aneirin Lewis&#039;&#039; (Caerdydd: Cylch Llyfryddol Caerdydd), tt. 30–7; 67–81.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, A. (1992), ‘Griffith John Williams’ a ‘Griffith John Williams a’i Lyfrgell’ yn Mathias, W. A. a James, E. W. (goln), &#039;&#039;Dysg a dawn: cyfrol goffa Aneirin Lewis&#039;&#039; (Caerdydd: Cylch Llyfryddol Caerdydd), tt. 30–7; 67–81.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, C. W. (1994), &amp;#039;&amp;#039;Griffith John Williams (1892–1963): y dyn a’i waith&amp;#039;&amp;#039; (Llys yr Eisteddfod Genedlaethol).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Lewis, C. W. (1994), &amp;#039;&amp;#039;Griffith John Williams (1892–1963): y dyn a’i waith&amp;#039;&amp;#039; (Llys yr Eisteddfod Genedlaethol).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-2023:rev-2024:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2023&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks am 14:05, 30 Tachwedd 2016</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2023&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-11-30T14:05:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:05, 30 Tachwedd 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l16&quot;&gt;Llinell 16:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 16:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr oedd G. J. Williams yn un a geisiai hybu’r Gymraeg a’i thraddodiadau yn gyson, a gwelai’r angen am gefnogaeth sefydliadol i’w hybu. Ef oedd golygydd cyntaf y cylchgrawn &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, llywydd cyntaf yr Academi Gymreig (a sefydlodd Wobr Goffa Griffith John Williams yn deyrnged iddo), a bu ef a’i wraig yn hael a chefnogol i nifer o fudiadau a weithiai dros les y Gymraeg. Er ei ysgolheictod disglair ac er iddo wasanaethu Prifysgol Cymru yn ffyddlon am ddegawdau, ni welodd y brifysgol honno’n dda roi gradd er anrhydedd iddo, ond sefydlwyd cyfres o ddarlithoedd coffa yn dwyn ei enw yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd. Traddodwyd y gyntaf ohonynt gan Saunders Lewis ym mis Tachwedd 1966.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr oedd G. J. Williams yn un a geisiai hybu’r Gymraeg a’i thraddodiadau yn gyson, a gwelai’r angen am gefnogaeth sefydliadol i’w hybu. Ef oedd golygydd cyntaf y cylchgrawn &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, llywydd cyntaf yr Academi Gymreig (a sefydlodd Wobr Goffa Griffith John Williams yn deyrnged iddo), a bu ef a’i wraig yn hael a chefnogol i nifer o fudiadau a weithiai dros les y Gymraeg. Er ei ysgolheictod disglair ac er iddo wasanaethu Prifysgol Cymru yn ffyddlon am ddegawdau, ni welodd y brifysgol honno’n dda roi gradd er anrhydedd iddo, ond sefydlwyd cyfres o ddarlithoedd coffa yn dwyn ei enw yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd. Traddodwyd y gyntaf ohonynt gan Saunders Lewis ym mis Tachwedd 1966.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Dewi Evans&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Dewi Evans&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Llyfryddiaeth&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;Llyfryddiaeth&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[James, E. W.] (2013), ‘Golygyddol: Cofio Griffith John Williams (1892–1963)’, &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, 36, 1–4.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[James, E. W.] (2013), ‘Golygyddol: Cofio Griffith John Williams (1892–1963)’, &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, 36, 1–4.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-2018:rev-2023:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2018&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks am 13:58, 30 Tachwedd 2016</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2018&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-11-30T13:58:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 13:58, 30 Tachwedd 2016&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l36&quot;&gt;Llinell 36:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 36:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roberts, E., &amp;#039;&amp;#039;Cofio yr Athro Griffith John Williams a’i wraig, Elizabeth&amp;#039;&amp;#039; [sic]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roberts, E., &amp;#039;&amp;#039;Cofio yr Athro Griffith John Williams a’i wraig, Elizabeth&amp;#039;&amp;#039; [sic]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;http://www.hanesplaidcymru.org/english-cofio-yr-athro-griffith-john-williams-ai-wraig-elizabeth/ [Cyrchwyd: 15 Tachwedd 2016].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;http://www.hanesplaidcymru.org/english-cofio-yr-athro-griffith-john-williams-ai-wraig-elizabeth/ [Cyrchwyd: 15 Tachwedd 2016].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{CC BY-SA}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Beirniadaeth a Theori]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-2017:rev-2018:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2017&amp;oldid=prev</id>
		<title>SeimonBrooks: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;__NOAUTOLINKS__ Un o brif ysgolheigion y Gymraeg, cenedlaetholwr, bardd a chymwynaswr yr iaith oedd Griffith John Williams (1892-1963). Fe’i ganed ym mh...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wici.porth.ac.uk/index.php?title=Williams,_Griffith_John&amp;diff=2017&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-11-30T13:57:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;__NOAUTOLINKS__ Un o brif ysgolheigion y Gymraeg, cenedlaetholwr, bardd a chymwynaswr yr iaith oedd Griffith John Williams (1892-1963). Fe’i ganed ym mh...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;__NOAUTOLINKS__&lt;br /&gt;
Un o brif ysgolheigion y Gymraeg, cenedlaetholwr, bardd a chymwynaswr yr iaith oedd Griffith John Williams (1892-1963). Fe’i ganed ym mhentref Cellan, ger Llanbedr Pont Steffan, yn 1892, a bu farw yn ei gartref yng Ngwaelod-y-garth, ger Caerdydd, yn 1963, a’i gladdu yng Nghellan. Brawd iau iddo oedd y gwyddonydd a’r dramodydd, D. Matthew Williams.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fel nifer o ysgolheigion mawr eraill daeth i ymddiddori yn y Gymraeg wedi colli cyfnod o’r ysgol oherwydd salwch, peth a roddodd gyfle iddo ddarllen yn helaeth ac ymdrwytho yn niwylliant y Gymraeg. Yn Ysgol Ganol Tregaron daeth hefyd dan ddylanwad yr athro athrylithgar hwnnw, S. M. Powell. Graddiodd gydag anrhydedd yn y Gymraeg yn Aberystwyth yn 1914 ac wedi dwy flynedd yn athro ysgol, dychwelodd i Goleg Aberystwyth i astudio ar gyfer gradd MA. Yna, bu’n dal efrydiaeth a’i galluogodd i ddechrau ar yr hyn a ddeuai’n astudiaeth oes iddo, sef traddodiad llenyddol Morgannwg. Fe’i penodwyd yn 1921 yn ddarlithydd yn Adran y Gymraeg yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd, ac yno yr arhosodd tan ei ymddeoliad yn 1957. Fe’i dyrchafwyd yn Athro ac yn bennaeth adran yn 1946, yn dilyn ymddeoliad W. J. Gruffydd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er ei fod yn hyddysg mewn materion ieithyddol, hanes llenyddiaeth ac ysgolheictod y Gymraeg oedd prif destunau ei ymchwil, ac mae rhai o’i brif gyhoeddiadau yn rhychwantu meysydd megis dysg y beirdd, testunau’r Dadeni, a thraddodiad ysgolheigaidd a llawysgrifol y Gymraeg.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pan drosglwyddwyd llawysgrifau niferus Iolo Morganwg i’r Llyfrgell Genedlaethol yn 1916, G. J. Williams oedd y cyntaf i’w hastudio’n wyddonol ofalus. Profodd yn ei gyfrol gyntaf, &amp;#039;&amp;#039;Iolo Morganwg a Chywyddau’r Ychwanegiad&amp;#039;&amp;#039; (1926), mai Iolo oedd cyfansoddwr nifer o’r cywyddau a dadogwyd ar Ddafydd ap Gwilym, a bod y gŵr o Forganwg yn ffugiwr (ac felly hefyd yn fardd) o athrylith. Cadarnhaodd y gyfrol farn amheuwyr eraill megis John Morris-Jones mai Iolo a greodd Orsedd Beirdd Ynys Prydain, a bod raid gwrthod yr honiadau am hynafiaeth llawer o ddefodau a gysylltid erbyn hynny (ac a gysylltir o hyd) â’r Eisteddfod Genedlaethol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dechreuodd G. J. Williams ei drwytho ei hun yng nghynnwys y llawysgrifau Cymraeg wrth fynd ar drywydd ffugiadau cywrain Iolo, a daeth yn feistr dihafal ar y maes. Gwelir ehangder a dyfnder ei adnabyddiaeth o’r traddodiad llawysgrifol ac o hanes ein llên yn ei gyfrolau &amp;#039;&amp;#039;Gramadegau’r Penceirddiaid&amp;#039;&amp;#039; (1934) ar y cyd ag E. J. Jones, &amp;#039;&amp;#039;Traddodiad Llenyddol Morgannwg&amp;#039;&amp;#039; (1948), ac &amp;#039;&amp;#039;Iolo Morganwg. Y Gyfrol Gyntaf&amp;#039;&amp;#039; (1956). Cynhwyswyd detholiad o’i erthyglau, ynghyd â rhestr o’i gyhoeddiadau, yn &amp;#039;&amp;#039;Agweddau ar Hanes Dysg Gymraeg&amp;#039;&amp;#039; (1969).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn ŵr ifanc fe’i hystyrid yn fardd o addewid, a daeth yn ail yng nghystadleuaeth y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol y Barri yn 1920. Ei gerddi mwyaf adnabyddus yw ‘Gwladus Ddu’ ac ‘Yr Henwyr’. Er na pharhaodd i farddoni, daliodd yn gefnogwr brwd i’r Eisteddfod Genedlaethol a beirniadodd lawer ar ei chystadlaethau. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu i G. J. Williams, ynghyd â’i wraig Elisabeth, ran bwysig yn sefydlu Plaid Cymru. Ar eu haelwyd hwy ym Mhenarth yn 1924 yng nghwmni Saunders Lewis ac Ambrose Bebb y sefydlwyd y Mudiad Cymreig a unodd yn y man â grwpiau o genedlaetholwyr yng ngogledd Cymru i ffurfio Plaid Genedlaethol Cymru y flwyddyn ganlynol. Wedi i Saunders Lewis golli ei swydd yng Ngholeg Abertawe yn 1936 oherwydd llosgi’r Ysgol Fomio, tan G. J. Williams y penodwyd ef yn ddarlithydd Cymraeg drachefn yn 1952.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yr oedd G. J. Williams yn un a geisiai hybu’r Gymraeg a’i thraddodiadau yn gyson, a gwelai’r angen am gefnogaeth sefydliadol i’w hybu. Ef oedd golygydd cyntaf y cylchgrawn &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, llywydd cyntaf yr Academi Gymreig (a sefydlodd Wobr Goffa Griffith John Williams yn deyrnged iddo), a bu ef a’i wraig yn hael a chefnogol i nifer o fudiadau a weithiai dros les y Gymraeg. Er ei ysgolheictod disglair ac er iddo wasanaethu Prifysgol Cymru yn ffyddlon am ddegawdau, ni welodd y brifysgol honno’n dda roi gradd er anrhydedd iddo, ond sefydlwyd cyfres o ddarlithoedd coffa yn dwyn ei enw yng Ngholeg y Brifysgol yng Nghaerdydd. Traddodwyd y gyntaf ohonynt gan Saunders Lewis ym mis Tachwedd 1966. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dewi Evans&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Llyfryddiaeth&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[James, E. W.] (2013), ‘Golygyddol: Cofio Griffith John Williams (1892–1963)’, &amp;#039;&amp;#039;Llên Cymru&amp;#039;&amp;#039;, 36, 1–4.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Jones, M. (1984), ‘Griffith John Williams’, yn Evans, D. J. G. (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Deri o’n daear ni: rhai o gewri bro Eisteddfod Llanbedr Pont Steffan a’r Cylch&amp;#039;&amp;#039; (Llandysul: Gwasg Gomer), tt. 172–80.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lewis A. (gol.) (1969), Agweddau ar hanes dysg Gymraeg: detholiad o ddarlithiau G. J. Williams (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lewis, A. (1992), ‘Griffith John Williams’, a ‘Griffith John Williams a’i Lyfrgell’ yn Mathias, W. A. a James, E. W. (goln), &amp;#039;&amp;#039;Dysg a dawn: cyfrol goffa Aneirin Lewis&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Cylch Llyfryddol Caerdydd), tt. 30–7; 67–81.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lewis, C. W. (1994), &amp;#039;&amp;#039;Griffith John Williams (1892–1963): y dyn a’i waith&amp;#039;&amp;#039; (Llys yr Eisteddfod Genedlaethol).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lewis, S. (1981) ‘Griffith John Williams’ yn Gwynn ap Gwilym (gol.), &amp;#039;&amp;#039;Meistri a’u crefft&amp;#039;&amp;#039; (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru), tt. 44–8.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Parry, T. (1996), ‘Griffith John Williams’ yn &amp;#039;&amp;#039;Amryw Bethau&amp;#039;&amp;#039; (Dinbych: Gwasg Gee), tt. 147–50.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Roberts, E., &amp;#039;&amp;#039;Cofio yr Athro Griffith John Williams a’i wraig, Elizabeth&amp;#039;&amp;#039; [sic]&lt;br /&gt;
http://www.hanesplaidcymru.org/english-cofio-yr-athro-griffith-john-williams-ai-wraig-elizabeth/ [Cyrchwyd: 15 Tachwedd 2016].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>SeimonBrooks</name></author>
	</entry>
</feed>